ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಇರುವುದು 2023–24ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳ (ಎನ್ಎಚ್ಎ) ಅಂದಾಜು ವರದಿಯಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಟ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚ ₹4.1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದ್ದು, ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚ ₹2,959 ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚದ ಶೇ 43.5ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ (ಜಿಡಿಪಿ) ಶೇ 1.43ರಷ್ಟಿದೆ (ವರದಿಯ ಸಾರಾಂಶ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ 1.4 ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ).
ದೇಶದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ತಲಾವಾರು ಕೇವಲ ₹1,126 ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹1,399 ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ತಲಾವಾರು ₹16,026 ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಚಂಡೀಗಢ ₹24,187ರೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಉತ್ತರದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ನಲ್ಲಿ (ವರದಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ತಲಾವಾರು ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚ ₹1,651ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚದ (₹3,501) ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸರಾಸರಿಯ (₹7,209) ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚದ ಸರಾಸರಿ ₹2,960ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗೆ (₹2,959) ಬಹುತೇಕ ಸಮನಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ₹3,396, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹3,347 ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ₹3,125 ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿವೆ. ಆದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ₹2,860 ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ₹2,446 ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಎಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಏರಿಳಿತವಿದ್ದು, ಈ ವಲಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚ ₹3,501 ಆಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ (₹16,026), ಮಿಜೋರಾಂ (₹9,320), ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (₹8,885) ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ (₹7,533) ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ₹5,507, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ₹4,585, ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ₹3,360 ಹಾಗೂ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ₹2,282 ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಏಳು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ತಲಾವಾರು ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚ ₹7,209ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿ ₹24,187, ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ₹11,165, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ₹9,643, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ₹8,947 ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ₹8,611 ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ₹3,339 ಹಾಗೂ ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯುನಲ್ಲಿ ₹2,293 ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
‘ತಲಾವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಈ ಅಸಮಾನತೆಯು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಂದಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿ ತಜ್ಞ ಡಾ. ಚಂದ್ರಕಾಂತ್ ಲಹರಿಯಾ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕಠಿಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಚದುರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ತಲಾವಾರು ಹೂಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ಸ್ಥಿರ ವೆಚ್ಚಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಭಾರಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇವಲ ತಲಾವಾರು ವೆಚ್ಚದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಅವುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.



