ಎರಡು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ(ಮನರೇಗಾ) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ್ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮತ್ತು ಅಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) ಅಥವಾ ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಲೋಕಸಭೆ ಗುರುವಾರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆಯೂ ಧ್ವನಿ ಮತದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
ಬದಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮಸೂದೆಯ ಅಂಗೀಕಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದನದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದರು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತ, ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯರು ಸದನದೊಳಗೆ ಇಳಿದು, ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹರಿದು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆದರು. ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದು, ʼಶಾಸನವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆʼ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ತು ಕಟ್ಟಡದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಹೊರಗೆ ನಡುರಾತ್ರಿ 1 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಧರಣಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ, ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಧರಣಿ ನಡೆಸಿದರು.
ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ(ಮನರೇಗಾ)ಯನ್ನು ವಿಬಿ ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿತು.
मोदी सरकार मनरेगा से न सिर्फ महात्मा गांधी जी का नाम हटा रही है, बल्कि मजदूरों के अधिकारों को छीनने की साजिश भी रच रही है।
— Congress (@INCIndia) December 19, 2025
आज संसद परिसर में विपक्ष के सांसदों ने सरकार के इस षड्यंत्र के खिलाफ विरोध प्रदर्शन किया।
हिंदुस्तान की मिट्टी में गांधी के विचार और आदर्श घुले हैं, ये… pic.twitter.com/K0UCFMA6FE
“ಇದು ಕೇವಲ ಮನರೇಗಾ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕೊಲೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
“ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮಸೂದೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದ ಕೆಲಸದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ” ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
This Bill is going to be very harmful for the poorest of the poor because the original MGNREGA scheme, the way it was structured – where the Centre paid 90% of the funds – was the backbone of the rural economy and the greatest support for people who are very poor and had… pic.twitter.com/Yl29MA2RlQ
— Congress (@INCIndia) December 19, 2025
“ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕ ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲದೆ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
“ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 125 ದಿನಗಳ ಕೂಲಿ ಉದ್ಯೋಗದ ವರ್ಧಿತ ಖಾತರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನರೇಗಾ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವಂತಹ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹೊಸ ವಿಬಿ ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು” ಎಂದು ದೂರಿದರು.
“ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯು, ಮನರೇಗಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ದೈಹಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಿರುವ ವಯಸ್ಕ ಸದಸ್ಯರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 125 ದಿನಗಳ ವೇತನ ಉದ್ಯೋಗದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 100 ದಿನಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 90:10 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಶಾಸಕಾಂಗ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ 60:40 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಮಸೂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮನರೇಗಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇತನ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವೇ ಭರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದವು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಈ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಮಂಡ್ಯ | ಮನರೇಗಾ ಕಾಯಿದೆ ಬುಡಮೇಲು: ಕೇಂದ್ರದ ಹೊಸ ಮಸೂದೆ ವಿರುದ್ಧ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಆಕ್ರೋಶ
ಸಂಸದೆ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಮಾತನಾಡಿ, “ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ತಳ್ಳಲು ಕೃಷಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನರೇಗಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಸೂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯವಾರು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಮನರೇಗಾ ಒಂದು ಬೇಡಿಕೆ-ಚಾಲಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೆಲಸದ ಬೇಡಿಕೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
“ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಓದುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆ ಹೇಗೆ ಮುಗಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಸೂದೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಬಳಿ ಹಣವಿಲ್ಲ. ಈ ಯೋಜನೆ(ಮನರೇಗಾ) ಬಡವರಲ್ಲಿ ಬಡವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಸೂದೆ ಬಡವರ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಸಂಸದೆ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರು.
