ಕೇಂದ್ರ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂಬರುವ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಕಲಾಪವನ್ನು ಕರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು ಈ ವಿಶೇಷ ಕಲಾಪದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. 2029ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತ್ವರಿತ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನವು ನವೆಂಬರ್ ಮೂರನೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವೇನಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಅಧಿವೇಶನ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಾರಿ ನವೆಂಬರ್ 30 ಅಥವಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ 4ರಂದು ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ‘ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ’ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನವು 91 ದಿನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿಲ್ಲ (Prorogued). ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, 14 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಸಮಾವೇಶಗೊಳಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಈ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಾನೂನು (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆದರೆ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಸದಸ್ಯ ಬಲವನ್ನು ಹಾಲಿ ಇರುವ 543 ರಿಂದ 850 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಮಸೂದೆಗಳ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂಖ್ಯಾಬಲವನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯು ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ (ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಜಂಟಿ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ಬಹುಮತ ಮತ್ತು ಹಾಜರಿರುವ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ಸದಸ್ಯರ ಬೆಂಬಲ ಇದಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಡಿಎ 320 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನಂಬರ್ 360 ತಲುಪಲು 40 ಮತಗಳ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ 155 ಸದಸ್ಯ ಬಲವಿದ್ದು, 161ರ ಗಡಿ ತಲುಪಲು 6 ಮತಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಕಳೆದ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಮಸೂದೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಬಾರಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅವರು ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವಂತೆ (Abstain) ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ 2/3 ಬಹುಮತದ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ರಣತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಸಂಸದ ಆಘಾ ಸೈಯದ್ ರುಹುಲ್ಲಾ ಮೆಹದಿ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಸ್ಪೀಕರ್ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಬಲ ಒಂದು ಮತದಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯ ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಸದ್ಯ ಪಕ್ಷವು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬಹುಮತಕ್ಕಿಂತ 15 ಮತಗಳಷ್ಟು ಸುಭದ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಿಂದ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಳವಳ. ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 543 ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ‘ಲಿಖಿತ ಭರವಸೆ’ಯನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಡಿಎಂಕೆ ಪಕ್ಷವು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಡಿಎಂಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಟಿವಿಕೆ (TVK) ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ನಟ ವಿಜಯ್ ಕೂಡ ಈ ಬಗ್ಗೆ ದನಿ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗದಂತೆ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಶಾಸಕಾಂಗ ಭರವಸೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಟಿವಿಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಸದರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಈ ನಿಲುವು ಡಿಎಂಕೆಯ ಮೇಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇಂದ್ರವು ಲಿಖಿತ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಡಿಎಂಕೆ ಒಲವು ತೋರಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್ಪಿ) ನಿಲುವು ಕೂಡ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಪಿಯ 37 ಸಂಸದರು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮುಂಬರುವ ಯುಪಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ತರುವ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಎಸ್ಪಿ ಕೈಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಬಿಜೆಪಿ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಸ್ಪಿ ಕೇವಲ ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರೆ (Abstain), ಲೋಕಸಭೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಲ 540 ರಿಂದ 503ಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಆಗ 2/3 ಬಹುಮತದ ಗುರಿ 336ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಯಾವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಬೆಂಬಲಿಸದಿದ್ದರೂ ಎನ್ಡಿಎಗೆ ಕೇವಲ 16 ಮತಗಳ ಕೊರತೆಯಷ್ಟೇ ಎದುರಾಗಲಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೊಗಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ.




