ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ‘ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರು ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆಗಾಗಿ ‘ನಮೂನೆ 6’ (Form 6) ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹವರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ (ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ) ಜರುಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ಇಸಿಐ) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮೂಲಕ ಮಹತ್ವದ ಅಭಯ ನೀಡಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿಯೊಂದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆಯೋಗವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಂದು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರತಿ-ಅಫಿಡವಿಟ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತ್ತು. ಇದೀಗ ದೆಹಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎದ್ದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಆಯೋಗವು ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಹೊಸ ಪೂರಕ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮೂಲಕ ವಿವರವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ‘ನಮೂನೆ 6’ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಸಬರು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದು, ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರೂ ಸಹ ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಇದೇ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ತಪ್ಪು ಘೋಷಣೆಯಾಗಲಿದ್ದು, 1950ರ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 31ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ.ಮೋಹನ ಅವರಿದ್ದ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28ರಂದು ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆಯೋಗದ ನಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತ್ತು. “ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹೆಸರಿರುವ ಹಳೆಯ ಮತದಾರರು, ಹೊಸಬರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ನಮೂನೆ 6 ಅನ್ನು ಏಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು? ಇದು ಅವರನ್ನು ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿರುವ ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಭಾನು ಪ್ರಕಾಶ್ ಯೆಟುರು ಅವರು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ನವೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ನಮೂನೆ 6 ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಲೋಕಸಭಾ ಅಥವಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು ಮತ್ತು ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು” ಎಂಬ ಷರತ್ತನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಯೋಗವು ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಗೈರುಹಾಜರಾದ, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ, ಮೃತಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ನಕಲಿ (ASDD) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಮತದಾರರ ಬೂತ್-ವಾರು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವುದು. ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು ‘ನಮೂನೆ 8’ ಅನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ (ERO) ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರೆ ಸಾಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಆಯೋಗವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಪೂರಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28ರ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ಈ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯು ನವೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.



