ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ (ಮನರೇಗಾ) ಯೋಜನೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ–ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮತ್ತು ಆಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ ಗ್ರಾಮೀಣ’ (ವಿಬಿ–ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ) ಯೋಜನೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದು (ಫ್ಲಾಪ್ ಶೋ), ತಕ್ಷಣವೇ ಹಳೆಯ ‘ಮನರೇಗಾ’ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಖ್ಯಾತ ಕಲ್ಯಾಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್ ಡ್ರೆಜ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾದ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ (ಜುಲೈ) ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು (ಶೇ 50ರಷ್ಟು) ಕುಸಿದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ಯೋಗ ದಿನಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು 100ರಿಂದ 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ನೂತನ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನೆಲಕಚ್ಚಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
”ವಿಬಿ–ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಯೋಜನೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಂತೂ ಇದರ ಸಾಧನೆ ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಜುಲೈವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಶೇ 75ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ” ಎಂದು ಡ್ರೇಜ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಅವರು, “ಯೋಜನೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲೇ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಸೇವಕರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿತ್ತು. ಜತೆಗೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಅನುದಾನ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಜೂನ್‌ವರೆಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅನುದಾನದ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊಸ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅನ್ವಯ, ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಶೇ 60ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಮನರೇಗಾದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲು ಕೇವಲ ಶೇ 20ರಷ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಬಹುಪಾಲು ಅನುದಾನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. “ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ಗೆ ₹2,700 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ₹1,800 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹಣ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ?” ಎಂದು ಡ್ರೇಜ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೂಲಿ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಿರಂತರ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬದಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಭ್ರಮನಿರಸನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳನ್ನು 125ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ಕೇವಲ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಮವಷ್ಟೇ. ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳೇ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿರುವಾಗ ದಿನಗಳ ಮಿತಿ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಕೂಲಿ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ನೈಜ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಲು ಮನರೇಗಾವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದೇ ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
