ಯೋಗಿ ನೇತೃತ್ವದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯದಲ್ಲಿ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ದಲಿತರಿಗೆ ಜೀವಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುವಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಅವರ ವೋಟಿಗಾಗಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಯಾತ್ರೆಗಳ ನಡೆಸಿ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 2022ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ. 23.78ರಷ್ಟು, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶವೊಂದರಲ್ಲೇ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2021ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ (13,146 ಪ್ರಕರಣ) 2022ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಶೇ. 16ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿನ 2027ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ದಲಿತ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ಬಿಜೆಪಿ ಭಾರಿ ಕಸರತ್ತು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ, ವಾರಾಣಸಿಯಿಂದ ಬೃಹತ್ ‘ಸಾಮರಸ್ಯ ಯಾತ್ರೆ’ಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 15ನೇ ಶತಮಾನದ ದಲಿತ ಸಂತ, ಸಮಾನತೆಯ ಹರಿಕಾರ ಸಂತ ರವಿದಾಸ್ ಅವರ 650ನೇ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 29ರಿಂದ 2027ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 20ರವರೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಏಳು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿರುವ ಈ ಯಾತ್ರೆಯು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಈ ಬೃಹತ್ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವಾರಾಣಸಿಯ ಸೀರ್ ಗೋವರ್ಧನಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂತ ರವಿದಾಸ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣನ್ನು 131 ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5ರಂದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಜಲಂಧರ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಯಾತ್ರೆಯು ನವೆಂಬರ್ 5ರಂದು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾರೋಪಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗಿನ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯೆ ದಲಿತರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯಾತ್ರೆ ಸಾಗಲಿದ್ದು, 75 ಕಲಶಗಳನ್ನು ಯುಪಿಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ಈ ನಡೆಯ ಹಿಂದಿನ ಚುನಾವಣಾ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಪಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 21ರಷ್ಟು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯವಿದ್ದು, 403 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 84 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ದಲಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ. ಇತ್ತ, ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ. 32ರಷ್ಟು ದಲಿತರಿದ್ದು, 117 ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 34 ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಪಂಜಾಬ್‌ನ ದೋವಾಬಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 12 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರವಿದಾಸಿಯ (ಸಂತ ರವಿದಾಸರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು) ಸಮುದಾಯವಿದ್ದು, ಇವರ ಮತಗಳನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಓಲೈಕೆ ರಾಜಕಾರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದಲಿತರನ್ನು ಓಲೈಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಏಕೆ ಬಂತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶವೇ ನೇರ ಉತ್ತರ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಸ್ಥಾನಗಳು 62ರಿಂದ 33ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, 36 ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಪಾಸಿ ಮತ್ತು ಸೋನ್ಕರ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದ್ದೇ ಈ ದಿಢೀರ್ ದಲಿತ ಜಾಗೃತಿ ನಾಟಕೀಯ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಬಿಜೆಪಿ ಸಮರಸ್ತಾ’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರವಿದಾಸರ ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಲೆಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ (NCRB) ವರದಿಗಳು ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಭೀಕರ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿವೆ. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2022ರಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದಲಿತರ (SC) ಮೇಲೆ 52,866 ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳ (ST) ಮೇಲೆ 9,725 ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು 57,582 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಶೇ. 97.7ರಷ್ಟು ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕೇವಲ 13 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯಗಳೇ ಈ ಕರಾಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.
ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ನೇತೃತ್ವದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯದಲ್ಲಿ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ. 23.78ರಷ್ಟು, ಅಂದರೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 12,287 ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶವೊಂದರಲ್ಲೇ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2021ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ (13,146 ಪ್ರಕರಣ) 2022ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಶೇ. 16ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 15,368 ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ಇದು ಬಿಜೆಪಿಯ ದಲಿತ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪೊಳ್ಳುತನವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ.
ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕೇವಲ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳೇ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮಿತಿಮೀರಿದೆ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ 2022ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 7,732 ಹಾಗೂ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 6,509 ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ‘ಗುಜರಾತ್ ಮಾಡೆಲ್’ ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 2022ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ದಲಿತರ ವಿರುದ್ಧ ಬರೋಬ್ಬರಿ 1,279 ಅಧಿಕೃತ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಗುಜರಾತ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ವರನು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಏರಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಮೀಸೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರಿಂದ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾದ ಅಮಾನವೀಯ ಘಟನೆಗಳೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.
ದಲಿತ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ (8,651 ಪ್ರಕರಣ) ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಆಡಳಿತದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ರಾಜ್ಯ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (7,732 ಪ್ರಕರಣ) ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದರೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ST) ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (2,979 ಪ್ರಕರಣ) ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಯುಪಿಯ ಹತ್ರಾಸ್, ಲಖಿಂಪುರ್ ಖೇರಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಸಹೋದರಿಯರ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸರಪಂಚನನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಥಳಿಸಿದ ಹಾಗೂ ದಲಿತ ಯುವಕನ ಮೇಲೆ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದಂತಹ ಅಮಾನವೀಯ ಘಟನೆಗಳು ದಲಿತರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿವೆ.
ಬಿಜೆಪಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದಲಿತ ಕಲ್ಯಾಣ ನಿಧಿಗಳ ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಳಕೆಯೂ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪಂಗಡದ (SC/ST) ಕಲ್ಯಾಣ ಉಪ-ಯೋಜನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಬರೋಬ್ಬರಿ 95.76 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನುದಾನವನ್ನು ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಕೆಟ್ ಮುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ 8 ವರ್ಷದ ದಲಿತ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಥಳಿತ, ಕುದುರೆ ಏರಿದರೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ನಡುವೆ, ಮೀಸಲು ಹಣವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಡೆ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗಿದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ದಲಿತ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ (PoA Act) ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ 2020ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 39.2ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ 2022ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ಶೇ. 32.4ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ 12,113 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ‘ಸುಳ್ಳು ಕೇಸು’, ‘ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಕೊರತೆ’ ಎಂಬ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳಿದ್ದರೂ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ದುರ್ಬಲ ದಲಿತರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಶೀಘ್ರ ನ್ಯಾಯದಾನಕ್ಕಾಗಿ ದಲಿತ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 14ರ ಅಡಿ ‘ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯ’ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಆದರೆ, 14 ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಟ್ಟು 498 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 194 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ದೇಶದ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆಗೆ ಮಣಿದು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಭೀಕರ ಶೋಷಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬಿಜೆಪಿ ಕೇವಲ ದಲಿತ ಮಹನೀಯರ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಯಾತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಮರುಳು ಮಾಡುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿದೆ. ದಲಿತರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈಜ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಬದಲು, ಮೂಲತಃ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪಕ್ಷವು ದಲಿತರನ್ನು ಕೇವಲ ಹಿಂದುತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಸಮಾನತೆಯ ಆಶಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಮತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ದಲಿತರ ಶೋಷಣೆಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ.
ಇವೆಲ್ಲ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕವೆಂದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ‘ಸಂವಿಧಾನ ಬದಲಾವಣೆ’ಯ ಗುಪ್ತ ಅಜೆಂಡಾ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ’ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧವೇ ಇಲ್ಲದಂತಹ ಪ್ರಚಂಡ ಬಹುಮತ ಸಾಧಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಹೊರಟಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರಚಂಡ ಬಹುಮತ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿ, ದಲಿತರ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದವರ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಹುನ್ನಾರ ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇಲಿನ ಈ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣೆರಚಲೆಂದೇ ಇಂತಹ ‘ಸಾಮರಸ್ಯ ಯಾತ್ರೆ’ಯಂತಹ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭೌತಿಕ ಹಲ್ಲೆಗಳು, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಮೀಸಲಾತಿ ಹಣದ ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದಾನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೇವಲ ಸಂತ ರವಿದಾಸರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಿರುಗುವ ಈ ‘ಸಾಮರಸ್ಯ ಯಾತ್ರೆ’ಯು ಕೇವಲ ಓಲೈಕೆಯಾಗಿದೆ. ದಲಿತರಿಗೆ ಜೀವಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುವಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಇಂತಹ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಯಾತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
