ಲಿಂಗಾಯತ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಬಲ ಪಂಗಡದ ಶಾಸಕರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ವರ್ಗದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹೊರತು, 770 ಅಮರಗಣಂಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ಸಣ್ಣ ಕಾಯಕ ಪಂಗಡಗಳನ್ನಲ್ಲ. ಇದು ಬಸವಣ್ಣನವರ “ಇವ ನಮ್ಮವ” ಎಂಬ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಎಸಗುತ್ತಿರುವ ದ್ರೋಹ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯು ಆಶಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ವಚನ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲೇ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು. ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೆಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ (2018) ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಂತೆ, “ಸಂವಿಧಾನವು ವಚನಗಳ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.” ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲಿಂಗಾಯತ ರಾಜಕಾರಣವು ಕೇವಲ ‘ಬಣಜಿಗ’ ಮತ್ತು ‘ಪಂಚಮಸಾಲಿ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಪಂಗಡಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವುದು, ಬಸವಣ್ಣನವರು ಆಶಿಸಿದ 770 ಅಮರಗಣಂಗಳ ಕಾಯಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
1. 770 ಅಮರಗಣಂಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ
ಅನುಭವ ಮಂಟಪವು 770 ಅಮರಗಣಂಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಕುರುಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶರಣರಿದ್ದರು.
ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು: ಲಿಂಗಾಯತವು 101ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಯಕ ಉಪಪಂಗಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಜೆ.ಎಸ್. ಪಾಟೀಲ್ (2026) ಅವರು ತಮ್ಮ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿರುವಂತೆ, “ಲಿಂಗಾಯತ ಕೋಟಾ” ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪ್ರಭಾವಿ ಪಂಗಡಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗಾಣಿಗ, ರೆಡ್ಡಿ ಲಿಂಗಾಯತ, ನೊಣಬ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮೂಲದ ನದಾಫರಂತಹ ಕಾಯಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿವೆ. ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ 14ನೇ ವಿಧಿಯ (ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು) ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ.
2. ಅಹಿಂದ ಒಳಹೂರಣ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ನೇತೃತ್ವದ ‘ಅಹಿಂದ’ (ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ, ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ದಲಿತ) ಕಲ್ಪನೆಯು ಬಸವಣ್ಣನವರ “ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಲೇಸನ್ನು ಬಯಸುವ” ತತ್ವದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: 2011ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಣ್ಣ ಪಂಗಡಗಳ ಪಾಲು ದೊಡ್ಡದಿದ್ದರೂ, ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಶೇ. 5ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.
ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (1949) ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, “ಅಧಿಕಾರವು ಒಂದೆಡೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.” ಇಂದಿನ ಲಿಂಗಾಯತ ರಾಜಕಾರಣವು ಇದೇ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
3. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಚರ್ಚೆ
ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಸಂವಿಧಾನ ಓದು’ (2021) ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವಂತೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಯಶಸ್ಸು ಇರುವುದು ‘ಅವಕಾಶಗಳ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ’ಯಲ್ಲಿ.
ಲಿಂಗಾಯತ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಬಲ ಪಂಗಡದ ಶಾಸಕರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ವರ್ಗದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹೊರತು, 770 ಅಮರಗಣಂಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ಸಣ್ಣ ಕಾಯಕ ಪಂಗಡಗಳನ್ನಲ್ಲ. ಇದು ಬಸವಣ್ಣನವರ “ಇವ ನಮ್ಮವ” ಎಂಬ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಎಸಗುತ್ತಿರುವ ದ್ರೋಹ.
ಆಧಾರ : ಕರ್ನಾಟಕ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಆಯೋಗ. (2015). ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳು (ಅಧಿಕೃತ ಸಾರಾಂಶ). ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಬಿ.ಆರ್. (1949). ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಭಾಷಣಗಳು. ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ ಡಿವಿಷನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್, ಹೆಚ್.ಎನ್. (2018). ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಪುಟಗಳು 45-62. ಬೆಂಗಳೂರು: ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು.ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್, ಹೆಚ್.ಎನ್. (2021). ಸಂವಿಧಾನ ಓದು. ಪುಟ 112. ಬೆಂಗಳೂರು: ಜ್ಞಾನವಾಹಿನಿ ಪ್ರಕಾಶನ.
ಪಾಟೀಲ್, ಜಿ.ಬಿ., ಮತ್ತು ಪಾಟೀಲ್, ಜೆ.ಎಸ್. (2024, ಏಪ್ರಿಲ್). ಲಿಂಗಾಯತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು. ಈ ದಿನ.ಕಾಮ್‌ ಲೇಖನಗಳು.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. (2011). ಜನಗಣತಿ ವರದಿ (ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ). ನವದೆಹಲಿ: ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಆಫೀಸ್.
ಬಸವ ಪಾಟೀಲ್
ಆರೋಗ್ಯ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಲಹೆಗಾರ, ಬರಹಗಾರ. ಲಂಡನ್‌
