‘ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್’ (Optogenetics) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮಹತ್ತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮನೋವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಡೀಸೆರೋತ್ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಪೀಟರ್ ಹೆಗೆಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ನೆಗೆಲ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ಸಾಲಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕರೋಲಿನ್ಸ್ಕಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ಮಾನವನ ಮೆದುಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ. “ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೆನಪುಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರ್ತನೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ನರಮಂಡಲದ (neural circuits) ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮೂವರೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನರವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶಕೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ.
”ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮೆದುಳಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಮಾನವನ ಮೆದುಳು ಎಂಬ ಅದ್ಭುತವು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬಹುದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬೇಧಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ನೊಬೆಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿರುವುದು ‘ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ವಿಚಾರ’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹರ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂವರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 1.2 ಕೋಟಿ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಕ್ರೋನರ್ (ಸುಮಾರು 9 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ಬಹುಮಾನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
ಏನಿದು ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್?
“ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಕನಸಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪರ್ ಸ್ವೆನ್ನಿಂಗ್ಸನ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಾನವನ ಭಾವನೆಗಳು, ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.
ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಮೆದುಳಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ (illuminate) ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜೀವಕೋಶಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪಾಚಿಯಿಂದ (algae) ಪಡೆದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2000ನೇ ಇಸವಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಹೆಗೆಮನ್ ಮತ್ತು ನೆಗೆಲ್ ಅವರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ‘ಚಾನೆಲ್‌ರೋಡಾಪ್ಸಿನ್’ (channelrhodopsin) ಎಂಬ ಪಾಚಿಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
ಅಂದಿನಿಂದ ಸಂಶೋಧಕರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ನರಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕುರಿತು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. “ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಶೋಧಕರು ಈಗ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನರಮಂಡಲಗಳನ್ನು (neural circuits) ಆನ್ ಅಥವಾ ಆಫ್ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಕಳೆದುಹೋದ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಲು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನರಕೋಶಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಸಮಿತಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ನರಮಂಡಲವು ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನಂತಹ ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ದೃಷ್ಟಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಯಶಸ್ವಿ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಈಗಾಗಲೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ‘ರೆಟಿನೈಟಿಸ್ ಪಿಗ್ಮೆಂಟೋಸಾ’ (ಕಣ್ಣಿನ ರಾಡ್ ಮತ್ತು ಕೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆ) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವ ವಿಶೇಷ ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
