ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಮುಪ್ಪಿನ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವುದು ಭಾರತೀಯರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯದ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತೆ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಜಾರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅವರ ದುಡಿಮೆಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗುವ, ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಕೈಗೆಟಕುವ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಣ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡಬೇಕಿದೆ. ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಉಳಿದರೆ, ಭಾರತೀಯರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
‘ತಿಂದು, ಉಂಡು ಮಜಾ ಮಾಡುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲ; ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು’ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಕರೆ ಈಗ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 18ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ, ಬಡತನದ ರೇಖೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದವರು ಮತ್ತೆ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಜಾರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಉಳಿತಾಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಭೆಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಆಶಯ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬಳಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಲು ಹಣವೇ ಉಳಿಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಮಿತವ್ಯಯ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ‘ಹನಿ ಹನಿ ಕೂಡಿದರೆ ಹಳ್ಳ’ ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿಯನ್ನು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮದು. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಜನರು ಏಕಾಏಕಿ ‘ಮಜಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಉಳಿತಾಯ ಮರೆತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಚಿಂತನಾರ್ಹ. ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರ, ಅಗತ್ಯ ಜೀವನಾವಶ್ಯಕ ವೆಚ್ಚಗಳ ನಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೇ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (ಎಂಒಎಸ್ಪಿಐ) ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣದುಬ್ಬರ ಶೇ 6.09ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಆಹಾರ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ಶೇ 8.94ರಷ್ಟು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಕ್ಕಿ, ಬೇಳೆ, ತರಕಾರಿ, ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಶೇ 9ರಷ್ಟು ತುಟ್ಟಿಯಾದಾಗ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಬಡ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ತಿಂಗಳ ಬಜೆಟ್ ಏರುಪೇರಾಗುವುದು ಸಹಜ.

ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಉಳಿತಾಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಬಾರ್ಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಂತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಟ್ಟು ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚದ ಶೇ 53.5ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಕೇವಲ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ದುಡಿಮೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೇ ವ್ಯಯವಾದರೆ, ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡಿಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಇದೇ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ 32.1ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತಮ್ಮ ಹಣಕಾಸು ಉಳಿತಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಂಕಷ್ಟ ಕೇವಲ ಉಳಿತಾಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಣದುಬ್ಬರದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲದ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಖರ್ಚು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ದುಬಾರಿ ಬಡ್ಡಿಯ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಾಲಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಯದ ಬಹುಪಾಲು ಹಳೆಯ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ತೀರಿಸುವುದಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಉಳಿತಾಯದ ಮಾತು ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಅವಿರಲ್ ಪಾಂಡೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬರಹವೊಂದರಲ್ಲಿ, ‘ಭಾರತ ಬಡತನವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೇ?’ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಡತನದ ರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅನಿಶ್ಚಿತ ಆದಾಯ, ಏರುತ್ತಿರುವ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಈ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸದಾ ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿವೆ. ಅವರಿಗೆ ಮೋಜು-ಮಸ್ತಿಗಿಂತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ.
ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ಬೇಕು; ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಗೌರವಯುತ ಉದ್ಯೋಗ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಉದ್ಯೋಗ ರಂಗದ ಚಿತ್ರಣವೂ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜುಲೈ–ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರ ದ್ವಿತೀಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ 15ರಿಂದ 29 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕಬಲದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಶೇ 18.9ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದು ಕಳೆದ ಆರು ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲೇ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ; ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಎಂಒಎಸ್ಪಿಐ ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ ಉದ್ಯೋಗ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಶೇ 4.9ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ವಯೋವರ್ಗ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ನಗರದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಯುವಜನತೆ ತೀವ್ರ ಉದ್ಯೋಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.

ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕುಟುಂಬ ವಲಯದ ಉಳಿತಾಯದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್ಬಿಐ) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಣಕಾಸು ಆಸ್ತಿ–ಸಾಲ ಮತ್ತು ನಿವ್ವಳ ಉಳಿತಾಯದ ಕೋಷ್ಟಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಟುಂಬ ವಲಯದ ನಿವ್ವಳ ಹಣಕಾಸು ಉಳಿತಾಯವು 2024–25ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ 7.1ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ 2025–26ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ 6.3ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ ಈ ಸ್ಥೂಲ ಅಂಕಿಅಂಶವು ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬವೂ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದನ್ನೂ ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಬರಗಾಲ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ: ಬಡವರು ಬದುಕುವುದು ಹೇಗೆ?
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಜನರು ‘ತಿಂದು ಉಂಡು ಮಜಾ ಮಾಡುವ’ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭದ್ರತೆಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದೆ, ಯುವಕರಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸದೆ ಕೇವಲ ಉಳಿತಾಯದ ಉಪದೇಶ ನೀಡುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ಲೋಪವನ್ನು ಜನರ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಮುಪ್ಪಿನ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವುದು ಭಾರತೀಯರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯದ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತೆ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಜಾರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅವರ ದುಡಿಮೆಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗುವ, ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಕೈಗೆಟಕುವ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಣ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡಬೇಕಿದೆ. ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಉಳಿದರೆ, ಭಾರತೀಯರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.




