ಕಳೆದ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್‌ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಗೆ ಶಾಸಕರೊಬ್ಬರು ತಲೆ ಮೇಲೆ, ಟೊಂಕದ ಮೇಲೊಂದು ಖಾಲಿ ಕೊಡ ಹಿಡಿದು ಬಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭೀಕರ ʼನೀರಿನ ಬರʼ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಆಕ್ರೋಶದ ಪ್ರತಿರೋಧ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಆ ಶಾಸಕರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಿಗಲಾರದೆ ಪರದಾಡುವುದು ಎಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರೆದಿರುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ.
ಹೌದು, ಔರಾದ್ ಹಾಗೂ ಕಮಲನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಹಲವು ಗ್ರಾಮ, ತಾಂಡಾಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷರಶಃ ಬೆಂಕಿ ಉಗುಳುವ ಸೂರ್ಯನ ತಾಪಕ್ಕೆ ತತ್ತರಿಸುವ ಜನರು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ನೀರಿಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಕೊಡ ಹಿಡಿದು ಅಲೆದಾಡುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ.
ಔರಾದ್ ತಾಲೂಕಿನ ವಡಗಾಂವ್‌ (ದೇ) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಸೋರಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಿಸಿದೆ. ಬೆಳ್ಳಿಗೆ ಸಂಜೆ ನೀವು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದರೆ ಜನರು ಕೊಡ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬೈಕ್, ಕಾರು, ಆಟೋದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಜನರ ಪಾಡು ಹೇಳತೀರದು.
ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದೆ, ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಬೋರವೆಲ್‌ (ಹ್ಯಾಂಡ್ಪಂಪ್) ಹೊಡೆದು ನೀರು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಕೊಡ ಹಿಡಿದು ನೀರಿಗಾಗಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಂತೆ ಹೊರಟಿದರು.
“ನಿಮ್ಮೂರಾಗ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಹಳ ಇದೇನಾ” ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. “ಅಯ್ಯೊ, ನೀರಿನ ಕತಿ ಯಾಕೆ ಕೇಳ್ತೀರಿ, ಹರ್‌ ಬ್ಯಾಸಕಿದಾಗ ಇದೇ ಬೊಬ್ಬಿ ಅದಾ, ನಮ್ಮೂರಿನ್ಹಾಂಗ್‌ ಬೇರೆ ಯಾವ ಊರಿನಲ್ಲಿಯೂ ನೀರಿನ ತಕ್ಲಿಪ್‌ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಹೊಡೆಯುತ್ತ ಕೊಡ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರು ಆಕ್ರೋಶ ಭರಿತವಾಗಿಯೇ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
“ಈಗ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರುತ್ತಿದ್ದೀರಿ” ಎಂದಾಗ, “ಏನ್‌ ಮಾಡ್ಬೇಕು ಸರ್” ಅವರಿವರ ಹೊಲದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿ, ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಹೋಗ್ತಿವಿ, ಅವ್ರೂ ಕೊಡದಿದ್ರೆ ಬಾಜು ಊರು ವಲ್ಲೆಪುರ, ತಾಂಡಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತರ್ತೀವಿ” ಎಂದು ಗೋಳು ತೋಡಿಕೊಂಡರು.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ಕೆಲ ಓಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟು, ನೀರಿನ ಬವಣೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಒಂದೆಡೆ ಜಮಾಯಿಸಿದರು. ಕೂಗಳತೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಾಂಜ್ರಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ, ಗ್ರಾಮದ ಕೆಲ ಬಾವಿಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ ಜನರಿಗೆ ನೀರಿನ ಸಂಕಟ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣೆ ವೇಳೆ ಬರುವ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಜನರ ನೋವು ಕೇಳಲು ಇತ್ತ ತಿರುಗಿಯೂ ನೋಡಲ್ಲʼ ಎಂದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿರುದ್ಧ ಗಟ್ಟಿ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳತೊಡಗಿದರು.
“ನನಗೆ ವಯಸ್ಸು 70, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಕೊಡ ಹಿಡಿದು ಅಲೆದಾಡುವುದು ಆಗಲ್ಲ, ಸರಿಯಾಗಿ ನೀರು ಸಿಗದೇ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಸೊಸೆಯಂದಿರುವ ನನ್ನ ಸೀರೆ ಒಗೆಯಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು 1-2 ಕಿ.ಮಿ. ಕ್ರಮಿಸಿ ನೀರು ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶೌಚಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ್ರೆ, ಮುಖ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನೀರಿನ ಚಿಂತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಹೈರಾಣಿದಾಗ ನಾವು ಇರ್ಬೇಕಾ ಸಾಯ್ಬೇಕಾ? ಎಳ್ಳ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಬಡಿದಾಡುವುದು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಗ ತೋಲ್ ಅಂದುರ ತೋಲ್ ಅನ್ಯಾಯ ಆಗ್ಯಾದ, ಎಲ್ರಿಗೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ಕೇಳ್ತೀವಿ, ನಮ್ಮುರೀಗಿ ನೀರು ಕೊಡ್ರಿ, ನಿಮ್ಗ ದಯೆ ಬರ್ತುದ” ಅಂತ ವೃದ್ಧ ಮಹಿಳೆ ಕಮಳಾಬಾಯಿ ನೋವಿನಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾ ಎರಡು ಕೈಮುಗಿದರು.
ನೋಡೋಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಹನಿ ನೀರು ಬಾರದ ಕೊಳವೆಬಾಯಿ ಸುತ್ತಲೂ ನೂರಾರು ಖಾಲಿ ಕೊಡ ಕಂಡವು, ಅಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರರು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸೋಣ ಅಂತ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಖಾಲಿ ಕೊಡ ಹಿಡಿದು ಡಾ.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ಬರತೊಡಗಿದರು. ಕೆಲವೊತ್ತು ರಸ್ತೆ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ʼಬೇಕೇ ಬೇಕು ನೀರು ಬೇಕುʼ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದರು.
ಬಳಿಕ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು “ನಮ್ಗೆ ನೀರಿನ ಹೈರಾಣ ಭಾಳ ಅದಾ, ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ಎನ್ನದೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೀರು ತರುವುದು, ಗ್ರಾಮದ ತೋಟದ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಮಾಲೀಕರ ಬಳಿ ಕಾಡಿ ಬೇಡಿ ನೀರು ತರುವ ದಯನೀಯ ನಮ್ಮದು. ಈಗ ಆ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರು ನೀರಿಗೆ ಬರಬೇಡಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಗೆ ಅನ್ನ ಹಾಕಬೇಡ್ರಿ, ನಾವು ನೀರು ಕೇಳ್ತಾ ಇದ್ದೀವಿ ನೀರಿನ ಕೊಡ್ರಿ ಸಾಕು. ಬೆಂಕಿಯಂಥ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಅಲೆದಾಡಬೇಕುʼ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
“ನಮ್ಮೂರಾಗ ನೀರಿನ ವನವಾಸ ಭಾಳ ಅದಾ, ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ನೀರು ತರಲು ಊರೂರು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರು, ಬೈಕ್, ಆಟೋದಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನೀರು ತಂದು ಹೈರಾಣಾಗುವ ಗಂಡಸರು, ನೀರಿಗಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಜಗಳ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ನೀರಿಗಾಗಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೇ ಕಾಯುವುದು, ಬೇರೆಡೆ ನಡೆದು ಹೋಗಿ ನೀರು ತರುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ತಲೆ ಸುತ್ತುವುದು, ಕೈಕಾಲು ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ನಮ್ಮ ನೋವು ಯಾರಿಗೂ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿಲ್ಲ. ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿ ಮೊದಲು ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡ್ರೀ” ಎಂದು ಹಿರಿಯರಾದ ಛಾನಾಬಾಯಿ ಅವರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡರು.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಮನೆಗಳಿವೆ, ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ 2 ಸಾವಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ಓಣಿಗೆ ಹೋದ್ರೂ ಜನರು ನೀರಿನ ಬರ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ನೋವು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಡಿಶಾಪ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೂ ʼಜಲ ಜೀವನ ಮಿಷನ್‌ʼ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡರೂ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಯ ನೀರು ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪದೇ ತಕರಾರು ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಿಸಿದೆ. ಜನರಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಘಟಕ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿದು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದರೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಆರೋಪ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಔರಾದ್ ಸೀಮೆಯ ಕನ್ನಡ | ಸುಡು ಬಿಸಲಾಗ ಭಾಳ ಓಡಾಡಬ್ಯಾಡ; ಬೇಮಾರ ಬಿದ್ದೂರ್ ಹೈರಾಣ ಅದಾ!
ಗ್ರಾಮದ ಮಾಜಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸಂಗಪ್ಪ ಅವರು ʼಈದಿನʼ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ, “ಕಳೆದ 2 ತಿಂಗಳಿಂದ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೂ ತರಲಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾಟಚಾರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೇ ಹೊರತು ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಇರುವ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿವೆ, ಜಲ ಜೀವನ ಮಿಷನ್‌ ನೀರು ಇದ್ದೂ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ʼನಿಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಕರೆಂಟ್‌ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆʼ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕುಂಟು ನೆಪಹೇಳಿ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೆರಡು ದಿನದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸದಿದ್ದರೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್‌ ಕಚೇರಿಗೆ ಎದುರು ಧರಣಿ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ, ಎಲ್ಲೇ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬಂದರೂ 24 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಬಗೆಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರು ನಿರಂತರ ಸಭೆಗಳು ನಡೆಸುತ್ತ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ʼಇದಕ್ಕೂ ನಮಗೂ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲʼ ಎಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸಿ ಜನರ ನೋವಿಗೆ ದನಿಯಾಗದೇ ಇರುವುದು ಆಡಳಿತ ವೈಖರಿಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ.
ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಜಲಕ್ಕಾಗಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎನ್ದೆದೇ ಅಲೆದಾಡಿ ಹೈರಾಣುಗುತ್ತಿರುವ ಸೋರಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಅಣಿಯಾಗಿ ನೀರಿನ ಬವಣೆ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಬಾಲಾಜಿ ಕುಂಬಾರ್
ಬಾಲಾಜಿ ಕುಂಬಾರ ಅವರು ಔರಾದ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಟ್ನಾಳ ಗ್ರಾಮದವರು. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ 'ಈದಿನ.ಕಾಮ್‌' ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿತೆ, ಲೇಖನ, ದೇಶಿ ನುಡಿ ಬರಹ ಬರೆಯುವುದು ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಹವ್ಯಾಸ.
