ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್, ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳದೆ, ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬೀಳತೊಡಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ, ನಾಟಿ, ಮೇವು ಸಂಗ್ರಹ, ತರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಉಪಬೆಳೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದ್ದು, ಮಳೆಯಾಧಾರಿತ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ರೈತರ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಬಾರಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. 2025ರ ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್‌ ಆರಂಭದವರೆಗೆ 198 ಮಿ.ಮೀ. ಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲೂ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯವು ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭರ್ತಿಯಾಗುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಅಪರೂಪದ ಜಲವರ್ಷವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿರುದ್ಧ ಚಿತ್ರಣ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ ತನ್ನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿಲ್ಲ; ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುತೇಕ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆಯ ಎದುರು ವಾಸ್ತವದ ಕೊರತೆ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆ ಸುಮಾರು 130ರಿಂದ 150 ಮಿ.ಮೀ., ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 171 ಮಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 152ರಿಂದ 195 ಮಿ.ಮೀ. ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳು ಮುಂಗಾರಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಳೆಯಾದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳು ತುಂಬುತ್ತವೆ, ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಾಧಾರಿತ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ನೀರು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ವಾಡಿಕೆಯ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ ಎರಡೂ ಕೃಷಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ. ಕೆಲವೆಡೆ ಮಳೆಯಾದರೂ ಅದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹರಿವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ನೀರು ಸೇರುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಒಂದೆರಡು ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತ, ಬೆಳೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಸಮರ್ಪಕ ಮಳೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಂಗಾಮಿನ ಅಸಮರ್ಪಕ ಮಳೆ ಕೃಷಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಬಿತ್ತನೆ ಗುರಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟೂ ತಲುಪದ ಕೃಷಿ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂಬತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 3,76,609 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ 1,66,141 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇ.44.11ರಷ್ಟು ಗುರಿ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.60ರಷ್ಟು ಬಿತ್ತನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ತಾಲ್ಲೂಕುವಾರು ನೋಡಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಎಚ್‌.ಡಿ.ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ 35,933 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿಗೆ 21,510 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇ.59.86 ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಸರಗೂರಿನಲ್ಲಿ 24,993 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿಗೆ 12,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಅಂದರೆ ಶೇ.51.71ರಷ್ಟು ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 66,398 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿಗೆ 35,865 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು ಶೇ.54.01 ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನಂಜನಗೂಡು ಮತ್ತು ತಿ.ನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕಕಾರಿ. ನಂಜನಗೂಡಿನಲ್ಲಿ 50,535 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿಗೆ 20,350 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು ಶೇ.40.27ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ತಿ.ನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿ 34,661 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿಗೆ ಕೇವಲ 5,796 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು ಶೇ.16.74ರಷ್ಟೇ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಶೇ.43.11, ಹುಣಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಶೇ.42.61, ಕೆ.ಆರ್‌.ನಗರದಲ್ಲಿ ಶೇ.43.30 ಹಾಗೂ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶೇ.40.56ರಷ್ಟು ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಕೇವಲ ಹವಾಮಾನ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅದು ಬಿತ್ತನೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಮೇಲೆಯೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಬೆಳೆವಾರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆತಂಕಕಾರಿ
ಬೆಳೆವಾರು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮುಸುಕಿನಜೋಳಕ್ಕೆ 49,523 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿ ಇದ್ದು, 48,725 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಶೇ.98.4ರಷ್ಟು ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಂಬಾಕು 63,500 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿಗೆ 62,130 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿ ಶೇ.97.8ರಷ್ಟಿದೆ. ಅಲಸಂದೆ ಶೇ.84.7, ಹೆಸರು ಶೇ.77.7 ಮತ್ತು ಉದ್ದು ಶೇ.58.2ರಷ್ಟು ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ತೊಗರಿ, ಹುರುಳಿ, ಅವರೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಯಂತಹ ಬೆಳೆಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಗಿಗೆ 79,387 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿ ಇದ್ದರೂ ಕೇವಲ 2,811 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು ಶೇ.3.5ರಷ್ಟಿದೆ. ತೊಗರಿ ಶೇ.21.1, ಹುರುಳಿ ಶೇ.19.8, ಅವರೆ ಶೇ.18.1 ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಶೇ.27.7ರಷ್ಟಿದೆ. ಭತ್ತಕ್ಕೆ 77,500 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಗುರಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಬಿತ್ತನೆ ಶೂನ್ಯ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೂ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಅವಧಿ ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ರೋಗಬಾಧೆಯ ಹೊಡೆತ
ಎಚ್‌.ಡಿ.ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಸರಗೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸುಕಿನಜೋಳಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ರೋಗಬಾಧೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ರೈತರ ಆತಂಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದ ಸಮತೋಲನ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ನಂತರ ಏಕಾಏಕಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಕೆಲವು ರೋಗಕಾರಕ ಜೀವಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅದರಲ್ಲೂ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಿರಂತರ ಮಳೆಯ ಬದಲು ಒಣಹವಾಮಾನ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಮೊಳಕೆ, ಸಸ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ನಂತರ ಮಳೆ ಬಂದಾಗಲೂ ಬೆಳೆಗಳ ಒತ್ತಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರೋಗಬಾಧೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೃಷಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಮಳೆ-ತಾಪಮಾನ-ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಬೆಳೆಗಾರರ ಸಂಕಷ್ಟ
ಹುಣಸೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 21 ಸಾವಿರ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಬೆಳೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿತದ ಪರಿಣಾಮ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ರೈತರ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಸಲು ಮಾಡಿದ ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ, ಔಷಧಿ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ರೈತರ ಮೇಲಿರುವಾಗ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಸಾಲದ ಒತ್ತಡವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಅವರೆ, ಅಲಸಂದೆಯಂತಹ ಬೆಳೆಗಳಿಗೂ ಹಾನಿಯಾಗಿರುವ ವರದಿ ಇದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾದ ಮುಸುಕಿನಜೋಳಕ್ಕೆ ರೋಗಬಾಧೆ ಎದುರಾಗಿರುವುದು ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ ರೈತರು ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿರುವುದು, ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀರಿದ್ದರೂ ಭರ್ತಿಯ ಕನಸು ದೂರ
ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ 124.80 ಅಡಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಟ್ಟ 108.20 ಅಡಿಯಷ್ಟಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 29.959 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಒಳಹರಿವು 4,004 ಕ್ಯೂಸೆಕ್‌ ಇದ್ದರೆ ಹೊರಹರಿವು 4,543 ಕ್ಯೂಸೆಕ್‌ ಇದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೊರಹರಿವು ಒಳಹರಿವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭರ್ತಿಯಾಗುವಷ್ಟು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಇನ್ನೂ 16.60 ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಜಲಾಶಯವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವಷ್ಟು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಒಳಹರಿವು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ ಆತಂಕ.
ಕಬಿನಿ, ನುಗು, ತಾರಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಚಿತ್ರಣ
ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ 2,272.52 ಅಡಿಯಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ 2,284 ಅಡಿ. ಒಳಹರಿವು 9,106 ಕ್ಯೂಸೆಕ್‌ ಇದ್ದರೆ ನದಿ ಮತ್ತು ನಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ 7,923 ಕ್ಯೂಸೆಕ್‌ ಹೊರಹರಿವು ಇದೆ. ಕಬಿನಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಮಳೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ನುಗು ಜಲಾಶಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ತುಸು ಸಮಾಧಾನಕರವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಮೂಲೆಹೊಳೆ ಹಾಗೂ ಬಂಡೀಪುರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದ ಪರಿಣಾಮ ನುಗು ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಒಳಹರಿವು ಬಂದಿದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ 2,380 ಅಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ 2,370 ಅಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
ತಾರಕ ಜಲಾಶಯ ಮಾತ್ರ ಮುಂಗಾರಿನ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಕೇವಲ 1.275 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಉಳಿದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೀರನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಚುರುಕಾದ ಪರಿಣಾಮ ಜಲಾಶಯದ ಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಳೆಯ ಹಂಚಿಕೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಮಾನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಜವಾದ ಆತಂಕ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿದೆ
ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕವಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಕೆರೆ, ಕಟ್ಟೆ, ಹಳ್ಳ-ಕೊಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ತರಕಾರಿ, ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಉಪಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ಇದರ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ. ಈ ಬೆಳೆಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ನಗದು ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಆದಾಯದ ಮೂಲವೂ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕೆರೆಗಳ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಪಶುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ‘ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ’ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗದು. ಇದು ಕೃಷಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಸರಪಳಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.
ಬರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬರವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಬೇಕಾದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಅದರ ಸಮಯ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ತೀವ್ರತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೃಷಿ ಬರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನೀರು ಆವಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅದು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೀಳದಿದ್ದರೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಳೆಮಾಪನದ ಒಟ್ಟು ಅಂಕಿಗಿಂತಲೂ ‘ಮಳೆ ಯಾವಾಗ ಬಿತ್ತು, ಎಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು, ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಉಳಿಯಿತು’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯ ಮಳೆ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿರುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ತೇವಾಂಶ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಬಿತ್ತನೆ ವಿಳಂಬವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ರೈತರು ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಮಳೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾಲಾವಧಿ ಕುಗ್ಗಿ, ಕೆಲವು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ಬಿತ್ತನೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಬಾಧೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ತಾಲ್ಲೂಕುವಾರು ಮಳೆ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ರೋಗಬಾಧೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಳೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ರೈತರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸಲಹೆ ನೀಡಬೇಕು. ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿಖರ ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ವಿಳಂಬವಾಗಬಾರದು.
ರೈತನ ಬದುಕಿಗೆ ಮಳೆಯೊಂದೇ ಭರವಸೆ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೀರಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರಮಾಣ, ಬೆಳೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಉಪಬೆಳೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆದಾಯ-ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭರ್ತಿಯಾದ ಜಲಸಮೃದ್ಧಿಯ ನೆನಪು ಇನ್ನೂ ಹಸಿರಾಗಿರುವಾಗಲೇ, ಈ ವರ್ಷ ವಾಡಿಕೆಯ ಮಳೆಯೂ ಸಿಗದೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿರುವುದು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ವರ್ಷದ ಅತಿಮಳೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ನೀರು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ತಪ್ಪು; ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಹಂಗಾಮಿನ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿಗೆ ಈಗ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ನೀರು ಲಭ್ಯತೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹವಾಮಾನಾಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆ, ರೋಗನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ ರೈತರಿಗೆ ತ್ವರಿತ ನೆರವು-ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಮಗಳ ಸಮನ್ವಯವೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ?ಮಳೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಬೆಳೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವೇರಿ ಹರಿದಿದ್ದು ತಮಿಳುನಾಡಿನತ್ತ-ರೈತನ ಬದುಕಿನ ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಏನು?
ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಂತವನ್ನು ಮೀರಿ, ಬರುವ ಮಳೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ, ಲಭ್ಯ ನೀರನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಮಳೆ ವಿಫಲವಾದಾಗ ರೈತನನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.
