ಅಸ್ಸಾಂನ ದಿಗಾರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ-ಸಾಯಿರಾಂಗ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು ಹಳಿತಪ್ಪಿದ ದುರಂತಕ್ಕೆ ರೈಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿದ್ದೇ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಆರು ಸದಸ್ಯರ ತನಿಖಾ ತಂಡವು ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ರೈಲಿನ ಬೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗುವ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ‘ಬಿಪಿ ಆಂಗಲ್ ಕಾಕ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ತಂಡ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಬೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂಕುಚಿತ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಈ ಬಿಪಿ ಆಂಗಲ್ ಕಾಕ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ದುರಂತ ನಡೆದ ದಿನದಂದು ತನಿಖಾ ತಂಡ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಜಂಟಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ, “ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್‌ನ ಎಫ್‌ಪಿ/ಬಿಪಿ ಆಂಗಲ್ ಕಾಕ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿರಬಹುದು. ಇದೇ ಈ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು” ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರೂ, ಆಂಗಲ್ ಕಾಕ್ ಮೊದಲೇ ಮುಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳು ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ತಾವು ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿ ರೈಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್, ಸಹಾಯಕ ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೋಗಿಯೊಂದರ ಬ್ರೇಕ್ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು ಜಾಮ್ ಆಗಿ ಚಕ್ರಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಕಾರಣ, ರೈಲನ್ನು ಪನ್‌ಬಾರಿ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ರೈಲು ಸುಮಾರು 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿತ್ತು.
ಪನ್‌ಬಾರಿ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಟ ರೈಲು ದಿಗಾರು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮತ್ತೊಂದು ರೈಲಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಲೂಪ್ ಲೈನ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ನೀಡಿದರು. ಈ ವೇಳೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ರೈಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದಾಗ ಅದು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೈಲು ಕೆಂಪು ಸಿಗ್ನಲ್ ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ, ಹಳಿಯ ಕೊನೆಯ ತಡೆಗೋಡೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಹಳಿತಪ್ಪಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದವರು ಯಾರು ಅಥವಾ ರೈಲು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರದಿ ಇನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ತಜ್ಞರು, “ಪ್ರಯಾಣದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ರೈಲಿನ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ‘ರಿಜನರೇಟಿವ್ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್’ ಬಳಸಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಲೂಪ್ ಲೈನ್ ಬಳಿ ರೈಲನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಹೋದಾಗ ಅದು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿರಬಹುದು” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
“ಮುಖ್ಯ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದವರು ಯಾರು? ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿ ನಂತರ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮರೆತರೇ? ಘಟನೆಯ ಸರಣಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನವರ ಕೈವಾಡವಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು, ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ” ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ದುರಂತದ ನಂತರ ಕೆಲವು ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗಗಳು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಸಲಹಾ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪನ್‌ಬಾರಿ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾಮ್ ಆಗಿದ್ದ ಬ್ರೇಕ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಸರಿಪಡಿಸುವಾಗ ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಆಂಗಲ್ ಕಾಕ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ್ದು, ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಪುನಃ ತೆರೆಯಲು ಮರೆತಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಶಂಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ.
ಇನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸರಣಿ ರೈಲು ದುರಂತಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿವೆ. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ-ಸಾಯಿರಾಂಗ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಹಳಿತಪ್ಪಿದ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕವರೈಪೆಟ್ಟೈ ಬಳಿ ಬಾಗಮತಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ನಿಂತಿದ್ದ ಗೂಡ್ಸ್ ರೈಲಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಹಲವು ಬೋಗಿಗಳು ಹಳಿತಪ್ಪಿದ್ದವು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನ್ಯೂ ಜಲ್ಪೈಗುರಿ ಬಳಿ ಕಾಂಚನಜುಂಗಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಗೂಡ್ಸ್ ರೈಲು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಚಕ್ರಧರಪುರದಲ್ಲಿ ಹೌರಾ-ಮುಂಬೈ ಮೇಲ್ ಹಳಿತಪ್ಪಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೊಂಡಾದಲ್ಲಿ ಚಂಡೀಗಢ-ದಿಬ್ರುಗಢ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಹಲವು ಅಮಾಯಕರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲೋಪ, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೇ ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.
