ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಮಧ್ಯಂತರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಹಾಗೂ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ (ಮನಿ-ಮ್ಯೂಲ್) ಬಳಸುವ ಶಂಕಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳೊಳಗೆ ‘ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಧಾನ’ (SOP) ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಆರ್ಬಿಐಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಮನಹರಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ವಂಚಕರು ಬಳಸುವ ಆಡಿಯೊ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೊ ಕರೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ‘ಕಿಲ್ ಸ್ವಿಚ್’ (Kill Switch) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಐಟಿ ಸಚಿವಾಲಯ, ಐ4ಸಿ (I4C) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಕೆವೈಸಿ ದುರ್ಬಳಕೆ ತಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಇ-ಝೀರೋ ಎಫ್ಐಆರ್’ (e-Zero FIR) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ 69 ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ 1,23,590 ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಈವರೆಗೆ 36,290 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ₹18.05 ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮರಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಜಾಲಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 10 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೊತ್ತದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆಯೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಬಿಐ ಈಗಾಗಲೇ ಇಂತಹ 10 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 238 ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಹಾಗೂ ₹80 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿ 16 ರಾಜ್ಯಗಳ 93 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಕಣ್ಗಾವಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2026ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದೆ.
