ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮಿತಿಮೀರಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
“ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಏಕೆ?” ಎಂದು ಕಟುವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರುವ ಅವರು, “ಸ್ವಚ್ಛ ಗಾಳಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು, ಅದು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಸವಲತ್ತಲ್ಲ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ದೇಶಕ್ಕೆ ‘ಹವಾ ಕಾ ಹಿಸಾಬ್’ (ಗಾಳಿಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ) ನೀಡಲು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಅವರು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಬಳಿಕ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ನೆರೆಯ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಕೂಳೆ) ಸುಡುತ್ತಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮರೆಮಾಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖರ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
“ಕಳೆದ ವರ್ಷ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರಗಳ (AQI) ಬಳಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಯತ್ನ ನಡೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ, ದೆಹಲಿಯ 59 ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 36 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಎಂ 2.5 ಮಾಲಿನ್ಯದ ದತ್ತಾಂಶವೇ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬಾಯಿಮಾತಿನ ಭರವಸೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖರ್ಗೆ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. “2019ರ ಮೇ 8ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ‘ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ರಾಜಸ್ಥಾನದವರೆಗೆ ಜನರು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಗಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತುಂಡು-ತುಂಡು ಕ್ರಮಗಳು, ಪಿಆರ್ ತಂತ್ರಗಳು, ಮುರಿದ ಭರವಸೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿವೆ” ಎಂದು ಅವರು ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಆಘಾತಕಾರಿ ಹಾಗೂ ನಾಚಿಕೆಗೇಡಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಖರ್ಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. “2023ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಸಾವುಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ 15ರಷ್ಟು (ಅಂದರೆ ಅಂದಾಜು 17,188 ಸಾವುಗಳು) ಕಣ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2021ರ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಏರ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 1,69,400 ಮಕ್ಕಳು ಮಾಲಿನ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಿಎಂ 2.5 ಕಣಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಮಕ್ಕಳ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಹಣವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ. “2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಆರ್‌ಟಿಐ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೆಹಲಿಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಯ ₹1,154 ಕೋಟಿ ಹಣ (ಶೇ 60ರಷ್ಟು) ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (NCAP) ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ 17ರಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಸಮೇತ ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಎಎಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರವಾದ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಖರ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಷಕಾರಿ ಹೊಗೆ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದೇ ಹಳೆಯ ಭರವಸೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಬೆರಳು ತೋರುವ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು, ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿರುವ ಅವರು, “ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು” ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
