ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿರುವ ‘ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಗದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರ್ಟಿಐ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಅಂಜಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, “ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮೂಲ ಕಾರಣವೇನು, ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ನಡೆಸಿದ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳೇನು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದ ದಾಖಲೆಗಳೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ವಿವರ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆಯೋಗವು ಈ ಕುರಿತು ‘ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹಾರಿಕೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಆಯೋಗದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯೇ ‘ಎಸ್ಐಆರ್ ನಡೆಸುವ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಆಯೋಗದ ಒಳಗಡೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಲಿಖಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ” ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಚಾರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ನೂರು ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಇಂತಹ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಆಯೋಗವೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಈ ಆದೇಶ ಬಂದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ? ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದಲೋ?” ಎಂದು ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಚಾಟಿ ಬೀಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಈ ಎಸ್ಐಆರ್ನಿಂದಾಗಿ ಈವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 6.5 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 13 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಮತಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಸಂಖ್ಯೆ 10 ಕೋಟಿ ತಲುಪುವ ಭೀತಿಯಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 2002ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಹೆಸರು ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ಹೆಸರಿನ ಕಾಗುಣಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಆಲ್ಗರಿದಮ್ ಬಳಸಿ 1.36 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಕ್ರೋಶದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಆಧಾರ್, ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ ಹಾಗೂ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸುಮಾರು 27 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶವನ್ನೇ ನೀಡದೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾದ ಮತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಗೆದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಅಂತರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅಂಜಲಿ, “ಅನೂಪ್ ಬರನ್ವಾಲ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ, ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಿಜೆಐ ಒಳಗೊಂಡ ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಸಿಜೆಐ ಅವರನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟು, ಅವರ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿರುವ ಅರ್ಜಿ ಇಂದಿಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಹರಿಯಾಣ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 25 ಲಕ್ಷ ನಕಲಿ ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಸಾಕ್ಷಿ ಸಮೇತ ದೂರು ನೀಡಿದಾಗ, ಆಯೋಗ ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಸಭೆ ಕರೆದು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವ ಬದಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ನುಣುಚಿಕೊಂಡಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ಸಿಸಿಟಿವಿ ದೃಶ್ಯ ನೀಡಿದರೆ ‘ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌಪ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದಿತು. ಆಯೋಗದ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವಾದ ನಗೆಪಾಟಲಿನದ್ದಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
