ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿದ್ದ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿನಾಯಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನ ‘Belonging: A Journey of Love’ (ಬಿಲಾಂಗಿಂಗ್: ಎ ಜರ್ನಿ ಆಫ್ ಲವ್) ಕೊನೆಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಅಲ್ಮೆರಾಗಳಿಗೆ (ಶೆಲ್ಫ್) ಬಂದು ತಲುಪಿದೆ.
ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ದಿ ಹಿಂದೂ’ಗೆ ನೀಡಿದ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೃತಿಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ತಿರುವುಗಳು, ಹಿಂಜರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗಪ್ರವೇಶದ ಹಿಂದಿನ ಮಾನಸಿಕ ಮಂಥನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯವು ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆಯಷ್ಟೇ. ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಪ್ರೀತಿ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಕಥೆ. “ನನಗೆ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ರಾಜಕೀಯವೆಂದರೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಕೃತಿಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌ಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ: ‘ಬಿಲಾಂಗಿಂಗ್’ ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಮೊದಲ ನೋಟ ಬಿಡುಗಡೆ
‘ದಿ ಹಿಂದೂ’ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, “ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಇತರರು ಬರೆದ ಸುಮಾರು 75ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನಾನು ಓದಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನೇ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎನಿಸಿತು” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಟಲಿಯ ಸಣ್ಣ ನಗರದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳು’ (Belonging) ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದದ್ದೇ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂತರಾಳ.
ರಾಜೀವ್ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೆನಪು
1991ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಕ್ರೂರ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಸೋನಿಯಾ ತೀವ್ರ ಶೋಕದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳಾದ ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಜೀವ್ ಅವರ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಸೋನಿಯಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ 1995-96ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತೀವ್ರ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿತು. ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್, ಎನ್.ಡಿ. ತಿವಾರಿ, ಜಿಕೆ ಮೂಪನಾರ್, ಪಿ. ಚಿದಂಬರಂ ಮತ್ತು ಮಾಧವರಾವ್ ಸಿಂಧಿಯಾ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತೊರೆದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡರು. 1996ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮುಖಭಂಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ಅತಂತ್ರಗೊಳಿಸಿತು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮಾನಸಿಕ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ: “ರಾಜೀವ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಿದ ಪಕ್ಷ ಹೀಗೆ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ”.
“ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯವು ನನ್ನ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು, ನನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅಂತಹ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಕಾಲಿಡಲಿ ಎಂಬ ಭಯ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಕರ್ತವ್ಯದ ಕರೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು”.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಆತ್ಮಕಥೆ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತ ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಸಂಗ ನೀಡಿದ ಕೌತುಕದ ನಿರ್ಧಾರ
ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸೋನಿಯಾ ತೀವ್ರ ದಂದ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು. ‘ಹೊರಗಿನವಳು’ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯದ ವಿಕೃತ ರೂಪ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಕೊರತೆ ಅವರನ್ನು ಭಯಬೀಳಿಸಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹಾದಿ ತೋರಿಸಿದ್ದು ‘ಭಗವದ್ಗೀತೆ’. ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅವರು ಅರಿತಿದ್ದರು.
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಬೋಧಿಸಿದಾಗ, ಅರ್ಜುನನು “ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನ ತೊಲಗಿದೆ, ನಾನು ಸಂದೇಹ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪ್ರಸಂಗ ಸೋನಿಯಾ ಅವರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಮೂಡಿಸಿತು.
ಮಕ್ಕಳು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ರಜೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ “ಅಮ್ಮ, ನಾವು ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹುಚ್ಚು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ” ಎಂದು ಮಾತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಗೀತೆಯ ಸಾಲುಗಳು ನೀಡಿದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯದ ಹಾದಿ ತುಳಿಯಲು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
‘ದಿ ಹಿಂದೂ’ ಸಂದರ್ಶಕ ಎನ್. ರಾಮ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ‘ಅಧಿಕಾರದ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಗಳ’ ಆರೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
“ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಘರ್ಷವಿತ್ತು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂಡವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆವು. ಅವರ ಪಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದಾಗಿತ್ತು, ನನ್ನ ಪಾತ್ರ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದವು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಟಲಿಯ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ತಮಗೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದಿರುವ ಸೋನಿಯಾ, “ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ, ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠೆ, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು – ಇವುಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. 60 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ತಾನು ಹೇಗಿದ್ದೆನೋ, ಇಂದಿಗೂ ಅದೇ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಅಂದಿನಂತೆ ನಗುವುದು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಗಾಡುವುದು ಈಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವುಕರಾಗಿ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
‘ದಿ ಹಿಂದೂ’ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ‘Belonging’ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಥನವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಹಿಂಜರಿಕೆ, ತ್ಯಾಗ, ಧರ್ಮಸಂಕಟ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇಶದ ಮೇಲಿನ ಕರ್ತವ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಗೆಲುವಿನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗದೇ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಈಗ ಹೊರಬಂದಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ.
