ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳ ಜನರು ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸದೆ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಗಳು ಈರೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೆಲ್ಲೋಡ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿದ್ದು, ಪಟಾಕಿಯ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯಿಂದ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಿರಲಿ ಎಂಬ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವಿನೂತನ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿವೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರಕ್ಕಿಂತ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿರುವ ಈ ಜನರ ಕಥೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ.
ಈರೋಡ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ‘ವೆಲ್ಲೋಡ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ’ವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪೆರುಂದುರೈ ತಾಲೂಕಿನ ವಡಮುಗಂ ವೆಲ್ಲೋಡ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಧಾಮವು 77.185 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ‘ಪೆರಿಯಕುಲಂ’ ಎಂಬ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 29, 2000 ದಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೈಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ‘ತಮಿಳುನಾಡು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಿಷನ್’ ಇಲ್ಲಿ 148 ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ‘ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷಿಯನ್ ಫ್ಲೈವೇ’ (ಏಷ್ಯಾ-ಮಧ್ಯ ಹಾರಾಟ ಮಾರ್ಗ) ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇದು ಟರ್ನ್ಸ್, ಐಬಿಸ್, ಎಗ್ರೆಟ್ಸ್, ಹೆರಾನ್ಸ್, ಸ್ಟಾರ್ಕ್ಸ್, ಪೆಲಿಕಾನ್ ಮತ್ತು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳಂತಹ 20,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಸರೋವರವು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಾಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನಾಡಿಯೂ ಹೌದು. ಮಳೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಲೋವರ್ ಭವಾನಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (ಎಲ್.ಬಿ.ಪಿ) ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೀರು ಈ ಸರೋವರದ ಒಡಲನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿಗೂ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಇದರ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ.
ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಈ ಸುಂದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದು. 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಪಿಟಿಐ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ 10 ಗ್ರಾಮಗಳು ಸತತ 21ನೇ ವರ್ಷದ ಪಟಾಕಿ ಮುಕ್ತ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿವೆ. ವಡಮುಗಂ ವೆಲ್ಲೋಡ್, ಚೆಲ್ಲಪ್ಪಂಪಾಳ್ಯಂ, ಪುಂಗಂಬಾಡಿ, ಮೆಟ್ಟುಪಾಳ್ಯಂ, ಎಲ್ಲಪಾಳ್ಯಂ, ಸೆಮ್ಮಂಡಂಪಾಳ್ಯಂ, ಕರುಕ್ಕನ್ಕಾಟ್ಟು ವಲಸು, ಕೂತಂಪಾಳ್ಯಂ, ವಡಗಲ್ ಪುದೂರ್ ಮತ್ತು ಕಲರ್ಪಾಳ್ಯಂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೆ ಕೆಲವರು ಕೇವಲ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಬೆಳಗುವ ಸುರ್ ಸುರ್ ಬತ್ತಿ (ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಲರ್ಸ್) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಹಕ್ಕಿಗಳ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆ ಊರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯ ತ್ಯಾಗವಾಗಿದೆ.
ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸ್ವರ್ಗವಿದ್ದಂತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಾರ್-ಹೆಡೆಡ್ ಗೂಸ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್-ಟೈಲ್ಡ್ ಗಾಡ್ವಿಟ್, ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸ್ಪೂನ್ಬಿಲ್, ಸ್ಪಾಟ್-ಬಿಲ್ಡ್ ಪೆಲಿಕಾನ್, ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಮಾರ್ಷ್ ಹ್ಯಾರಿಯರ್ ಹಾಗೂ ಬ್ಲೂ-ಟೈಲ್ಡ್ ಬೀ-ಈಟರ್ ಮುಂತಾದ ಅಪರೂಪದ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ (ಸುಮಾರು 90 ಕಿ.ಮೀ) ಮೂಲಕ ಬರಬಹುದು. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವುದಾದರೆ 15 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈರೋಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ಹತ್ತಿರದ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಈರೋಡ್-ಚೆನ್ನಿಮಲೈ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ 12 ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ವೆಲ್ಲೋಡ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ನೈಜ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮದ ಪಾಠಶಾಲೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಬೃಹತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಚಾರಗಳು ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಜ್ವಲಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯನ್ನು ತಮ್ಮದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬದುಕಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ, ಸಮುದಾಯವೊಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಧಾರವು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿವೆ.
