ಉತ್ತರ ಗೋವಾದ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಜ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿವಾಸಿ, 41 ವರ್ಷದ ಪರೇಶ್ ಸಾಲ್ಗಾಂವ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಾದ ಗೊಂದಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಿತಿಗಳು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಗಂಭೀರ ವಿಚಾರವೊಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಗೋವಾ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಗೋವಾದ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಜ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿವಾಸಿ, 41 ವರ್ಷದ ಪರೇಶ್ ಸಾಲ್ಗಾಂವ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, “ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿರುವ ರೀತಿ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರದೇ ಇರುವ ಇಂತಹ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಇನ್ನು ಎಷ್ಟು ಜನರಿದ್ದಾರೋ ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಮತಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ಆಯೋಗ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ: ಪರೇಶ್ ಸಾಲ್ಗಾಂವ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ (ಪಾರ್ಟ್ ನಂ. 29) ಇನ್ನೊಂದು ವಾರ್ಡ್‌ಗೆ (ಪಾರ್ಟ್ ನಂ. 25) ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 2003ರಿಂದಲೂ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ವಿಧಾನಸಭಾ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಫಾರ್ಮ್ 8 ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮನೆ-ಮನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ (SIR) ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಹೊಸ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ (BLO) ಸೂಚನೆಯಂತೆ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಫಾರ್ಮ್ 8 ಅನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕೃತಿಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಆಯೋಗದಿಂದ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ (SMS) ಸಂದೇಶವೂ ಬಂದಿತ್ತು.
ಸಮಸ್ಯೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿ?
ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ನಾಪತ್ತೆ: ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆಪ: ಜನವರಿ 21ರಂದು ಅವರ ಫಾರ್ಮ್ 8 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿ (ERO) ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಹಳೆಯ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (EPIC) ರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಆಯೋಗದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ (ERONET) ಅದನ್ನು ಪುನಃ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಮರುಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.
ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಂತೆ ಪರಿಗಣನೆ: ಅವರನ್ನು ‘ಗೈರು, ಸ್ಥಳಾಂತರ, ನಕಲು, ಮೃತ’ (ASDD – Absent, Shift, Duplicate, Dead) ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಪರೇಶ್ ಅವರ ಆಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣ:
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ- “ಹೊಸ ಮತದಾರರಂತೆ ಫಾರ್ಮ್ 6 ಸಲ್ಲಿಸಿ” ಎನ್ನುವುದು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪರೇಶ್ ಅವರು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು:
ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆಗೆ ವಿರೋಧ: ಫಾರ್ಮ್ 6 ಎನ್ನುವುದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತದಾರರಾಗುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ. ತಾನು ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, “ನಾನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಮತದಾರ” ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ಬರೆದುಕೊಡುವುದು ತನ್ನ ನೈತಿಕತೆಗೆ ವಿರೋಧ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ: ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ನ್ಯೂನತೆ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಬಲಿಪಶು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆತಂಕ: ನಾಳೆ ಪೌರತ್ವ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತದಾರರ ಇತಿಹಾಸ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಬಂದರೆ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಮತದಾರನೆಂದು ದಾಖಲಿಸುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ 20 ವರ್ಷಗಳ ಮತದಾನದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭೀತಿ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.
ಕೊನೆಗೆ…
ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೂ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ, ಪರೇಶ್ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದಾರೆ. “ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ನಮ್ಮ ಫಾರ್ಮ್ 8 ಅನ್ನೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಾರದು” ಎಂಬ ಅವರ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹೋರಾಟವು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಟಿ.ಎಸ್. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್
ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಅಂಕಣಕಾರರು ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರು. ಅವರು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಜಿಡಿಪಿ (GDP) ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
