ತಂಬೂರಿಯ ನಾದದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆ: ಶಿಷ್ಯರು, ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಬೆಳಕು

Date:

ಧರೆಗೆ ದೊಡ್ಡವರ ತತ್ವ, ಶಿಷ್ಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆ, ಜನಪದ ಜ್ಞಾನದ ಉಳಿವು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕನ ಜೀವನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲಾಗದು. ಆ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನರ ನಡುವೆ ಹರಡಿದವರು ಯಾರು? ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಂಡವರು ಯಾರು? ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಅದರ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವರು ಯಾರು? ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅದರ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವರು ಯಾರು? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯ ನಿಜವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

- Advertisement -

ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಜನರ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯ ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ‘ಧರೆಗೆ ದೊಡ್ಡವರ ಕಥೆ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಂತನ ಜೀವನಗಾಥೆಯಲ್ಲ. ಅದು ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬದುಕು, ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮಗೌರವ, ಮಹಿಳಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳಿಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ →

ಸಿಜೆಐ ವಿರುದ್ಧ ವಕೀಲರ ಆಕ್ರೋಶ: ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ...

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲೇ ವಕೀಲರೊಬ್ಬರು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಘಟನೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಘನತೆ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೇಲಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆಗೆ...

ಷೇರುದಾರರ ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ಮಂತ್ರ- ‘ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ನಂಬಿ ಹಣ...

ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿದೇಶಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೂ ಮುಗಿಬಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಪರೀತ ವ್ಯಾಮೋಹ...

ಮಹಿಳೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಿಟ್ಟಿ ಚಾಕರಿಗಳೇನೇನು? ಇದನ್ನೇಕೆ ಅರಿಯಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ...

2047ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ; ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತರುವುದು. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕಾರ, 2047ರ ವೇಳೆಗೆ...

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲಿಖಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ನೀಲಗಾರರ ಮೌಖಿಕ ಗಾಯನ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗದ್ದುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಕಥನಗಳು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಇತಿಹಾಸ, ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಶಿಷ್ಯರು: ಒಬ್ಬ ಗುರುವಿನ ವಿಚಾರಧಾರೆಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳು

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿ, ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ, ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ, ದೊಡ್ಡಮ್ಮತಾಯಿ, ಫಲಾಹಾರಯ್ಯ, ನಿಂಗಯ್ಯ, ಚೆನ್ನಯ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಕಥನಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಇವರನ್ನು ಕೇವಲ ಗುರುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಭಕ್ತರೆಂದು ನೋಡುವುದು ಪರಂಪರೆಯ ವ್ಯಾಪಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನ ಕಥೆಯೂ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆ ಹೊಸ ಜನಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಸಂದೇಶವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಊರು ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರ ನಡುವೆ ಹರಡಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಗುರುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಆ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನರ ಬದುಕಿನೊಳಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದೂ ಹೌದು.

ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಕಾವ್ಯದ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕೆಂಪಣ್ಣನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರು, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಗವಿವಾಸದ ನಂತರ ಹೊಸ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸಂಗವಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕೃತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು, ಹಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ರೂಪಕವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು.

ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿಯವರು ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮುಖ್ಯ ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ದಳವಾಯಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಮೊದಲ ನೀಲಗಾರ ಎಂಬ ಪರಂಪರೆಯ ನೆನಪೂ ಅವರ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಗದ್ದುಗೆ ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿ ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ನೀಲಗಾರರ ಗಾಯನ ಪರಂಪರೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.

ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರು. ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಗದ್ದುಗೆ ಕಪ್ಪಡಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯವರ ಸ್ಮರಣೆ ಇಂದಿಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆರಾಧನೆ, ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಈ ಶಿಷ್ಯರ ಕಥನಗಳು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಸಮೂಹದ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಮಹಿಳಾ ಶಿಷ್ಯರು: ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಶಕ್ತಿ

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಾನವಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಮ್ಮತಾಯಿಯಂತಹ ಮಹಿಳಾ ಶಿಷ್ಯರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಪುರುಷ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ.

ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಹೆಸರು ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕಪ್ಪಡಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗುರುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯವರ ಸಹೋದರಿ. ಇಬ್ಬರ ಗದ್ದುಗೆಗಳೂ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಪ್ಪಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಬಂಧವೇ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ನೆನಪು ಗುರುಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಉದಾಹರಣೆ.

ದೊಡ್ಡಮ್ಮತಾಯಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ದೊಡ್ಡಮ್ಮತಾಯಿ ಹಾಗೂ ತೋಪು ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ವಿವಿಧ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವರ ಕುರಿತಾದ ಕಥನಗಳ ಪಠ್ಯಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಈ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಾರದು. ಮಹಿಳೆಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟನೆ, ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಜನಪದ ನೆನಪುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರ ಜೀವನಾನುಭವಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುರುಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜನಪದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನೀಲಗಾರರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವವರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೌಖಿಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ.

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ತತ್ವ: ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೆಳಕು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೌರವ

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಂಜ್ಯೋತಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಕಾವ್ಯದ ಆಹ್ವಾನ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಮನೆ, ಬಡವರ ಮನೆ, ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆ, ವಿವಿಧ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಗಳ ಜನರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಗುವ ಜ್ಯೋತಿಯ ರೂಪಕ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೂಪಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರ್ಥ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾನ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಸ್ವತ್ತಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅವನ ಜನ್ಮ, ವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದ ಅಳೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿರುವ ‘ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ’ದ ಆಶಯವನ್ನೂ ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೌರವ, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲುವು, ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಘನತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಳಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರನ್ನು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಅವತಾರವೆಂದು ನೀಲಗಾರರ ಕೆಲವು ಕಥನಗಳು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ಎರಡು ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ದೃಢೀಕೃತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿಚಾರಧಾರೆಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಜೋಡಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ನೀಲಗಾರರ ಗಾಯನ: ಜನಪದ ಜ್ಞಾನದ ಜೀವಂತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ನೀಲಗಾರರ ಕೊಡುಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಅವರು ಕೇವಲ ಹಾಡುಗಾರರಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ವ, ನೆನಪು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಜ್ಞಾನವಾಹಕರು.

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯವು ಪದ್ಯ, ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ತಂಬೂರಿಯ ನಾದ, ಜಾಗಟೆಯ ಲಯ, ಕಥನದ ಏರಿಳಿತ, ಪಾತ್ರಗಳ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗಾಯನ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜನಪದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹಾಡಲು ಕೇವಲ ಪದಗಳನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಥೆಯ ಕ್ರಮ, ಅದರ ಒಳಾರ್ಥ, ಲಯ, ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣಾ ಕೌಶಲಗಳ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ತರಬೇತಿ ಅಗತ್ಯ. ಹಿರಿಯ ನೀಲಗಾರರಿಂದ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಈ ಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ದಿನ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕಾವ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪಠ್ಯರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಶೈಲಿಗಳು ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಬದಲಾಗುವುದೂ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಹಜ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನೀಲಗಾರರ ಗಾಯನವನ್ನು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಕನ್ನಡದ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.

ಗದ್ದುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಗುರುಸ್ಮೃತಿಗಳು

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆಯು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದು ಜನರ ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಮಳವಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೊಪ್ಪೇಗೌಡನಪುರ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಗದ್ದುಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಕಪ್ಪಡಿ ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಸ್ಮೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿಯವರ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಪರಂಪರೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕುರುಬನಕಟ್ಟೆಯ ನಂಜಯ್ಯ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಯ್ಯ ಅವರ ಗದ್ದುಗೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಜಾತ್ರೆ, ಕಾವ್ಯವಾಚನ, ಭಕ್ತರ ಭೇಟಿ, ಕುಟುಂಬಗಳ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುಪರಂಪರೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರ ನಡುವೆ ನಡೆದಿರಬಹುದಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಯಣವು ಇಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಯಾತ್ರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಬೊಪ್ಪೇಗೌಡನಪುರದಿಂದ ಕಪ್ಪಡಿ, ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಈ ನೆನಪುಗಳು ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಂತಿವೆ. ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು, ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು ಮರೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಪಾರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಕಳೆದುಹೋಗಬಹುದು.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಹಿರಿಯ ನೀಲಗಾರರ ಗಾಯನವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಕಲಾವಿದರ ಹೆಸರು, ಊರು, ಗುರುಗಳು, ಕಲಿತ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಗಾಯನದ ಸಂದರ್ಭಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪಠ್ಯರೂಪಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ, ವಚನಗಳು, ಸ್ವರವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಗಾಯಕರಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಠ್ಯಭೇದಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕದೆ ಅವುಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿ, ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ, ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ, ದೊಡ್ಡಮ್ಮತಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿಷ್ಯರ ಕುರಿತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೌಖಿಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ಬೊಪ್ಪೇಗೌಡನಪುರ, ಕಪ್ಪಡಿ, ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಕುರುಬನಕಟ್ಟೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಆಚರಣೆ, ಗದ್ದುಗೆಗಳ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ದಾಖಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

ಐದನೆಯದಾಗಿ, ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದ ಕುರಿತು ಉಪನ್ಯಾಸ, ಗಾಯನ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ, ಸಂಶೋಧನಾ ಶಿಬಿರ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಯುವಜನರಿಗೆ ನೀಲಗಾರರ ಗಾಯನ ಕಲಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ನೀಲಗಾರರನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಕಲಾವಿದರಂತೆ ನೋಡದೆ, ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗುರುಗಳೆಂದು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಬೇಕು.

ಧರೆಗೆ ದೊಡ್ಡವರ ಪರಂಪರೆ: ನೆನಪಿನಿಂದ ಆಚರಣೆಗೆ, ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಅರಿವಿಗೆ

ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂರು ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಕ್ತಿಗಾಥೆಯಲ್ಲ. ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳ ಅನುಭವ, ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮಗೌರವ, ಮಹಿಳೆಯರ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಜ್ಞಾನದ ಸುದೀರ್ಘ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಯಣವಾಗಿದೆ.

ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿ ಮತ್ತು ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯಂತಹ ಶಿಷ್ಯರು ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾದರೆ, ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಮ್ಮತಾಯಿಯಂತಹ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ನೀಲಗಾರರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಈ ಎಲ್ಲ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಸಾರಿದ ಮಂಟೇದಲಿಂಗಯ್ಯ’: ನೀಲಗಾರರ ಸ್ವರವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಜನಪದ ತತ್ವ

ಬೊಪ್ಪೇಗೌಡನಪುರದ ಗದ್ದುಗೆ, ಕಪ್ಪಡಿಯ ಗುರುಸ್ಮೃತಿ, ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರಿನ ಸಿದ್ಧಪ್ಪಾಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳ ಆರಾಧನೆಗಳು ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪರಂಪರೆ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಬೆರೆತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಹಳೇ ಮೈಸೂರು | ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಬೊಪ್ಪೇಗೌಡನಪುರದವರೆಗೆ: ಜನಪದ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ

ಬೆಳಕು ಅರಮನೆಗಷ್ಟೇ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನವು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸವು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ದಾಖಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಜನರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ತಂಬೂರಿ ಹಿಡಿದು ಹಾಡುವ ನೀಲಗಾರರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಗಾಂಧೀಜಿ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ: ಸಮಾನತೆಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಶ್ರಮದ ಘನತೆಯೇ ಅಡಿಪಾಯ

ಧರೆಗೆ ದೊಡ್ಡವರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಗದ್ದುಗೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅದರೊಳಗಿನ ಮಾನವೀಯತೆ, ಸಮಾನತೆಯ ಆಶಯ, ಶ್ರಮದ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಪರಂಜ್ಯೋತಿಯ ಸಂದೇಶವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಗಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಸಂಚಿಕೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ…

WhatsApp Image 2025 02 05 at 18.09.20
+ posts

<p><iframe src="https://www.youtube.com/embed/8qwx4L0lKFQ?autoplay=1&mute=1&loop=1&playlist=8qwx4L0lKFQ&controls=0&modestbranding=1&showinfo=0" width="560" height="315" frameborder="0" allowfullscreen="allowfullscreen"></iframe></p>

ಪೋಸ್ಟ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ:

ಪೋಸ್ಟ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ:

ಈ ಹೊತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ

ವಿಡಿಯೋ

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳು
Related

ಭದ್ರತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಂಸದಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಬೀಗ: ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕವೇನು?

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿಯ...

ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಾರತದ ಬಡತನ 16%ಗೆ ಇಳಿದಿದೆಯೇ? ವಾಸ್ತವ ಹೇಳುವುದೇನು?

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನ 16.1%ಗೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬಡತನ...

ನಿಗಮ-ಮಂಡಳಿ ನೇಮಕದಲ್ಲಿ RSS ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಿಗೆ ಮಣೆ; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗೇ ಭಾರೀ ಆಕ್ರೋಶ!

ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ 14 ಮಂದಿಗೆ...

ಶಾಂಘೈ ಕೌಶಲ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು…ಪದಕಗಳ ಸೂರೆ

ಚೀನಾದ ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಾಗತಿಕ 'ಕೌಶಲ್ಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್' ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡಿನ...