ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಲೋಕಲ್ ಸರ್ಕಲ್ಸ್’ (Local Circles) ನಡೆಸಿದ 32,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಬಟಾಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಶೇ.17ರಷ್ಟು ವರ್ತಕರು ಮಾತ್ರ ಈ ಶುಲ್ಕ ಭರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ.41ರಷ್ಟು ವರ್ತಕರು ತಾವು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಎಂಡಿಆರ್ ಭರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ
ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂಬ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕನಸನ್ನು ಬಿತ್ತಿ, ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ನಂತರ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ನಗದಿನಿಂದ ಕ್ಯೂಆರ್ (QR) ಕೋಡ್ನತ್ತ ವಾಲುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಉಚಿತ ಯುಪಿಐ (UPI) ಯುಗವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಹೊರಟಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ನೀತಿಯು ಈಗ ದೇಶದ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ತಕರನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಗದಿನತ್ತ ಮುಖಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಗದಿನತ್ತ ವಾಪಸ್ ಹೋಗದಿದ್ದರೂ, ಹೊಸ ಶುಲ್ಕಗಳು ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ನಿಂದ ನಗದಿನತ್ತ ಭಾಗಶಃ ಹಿಮ್ಮುಖ ಚಲನೆಯ ಅಪಾಯ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಅರ್ಹ ಪಿ2ಎಂ (P2M – ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವರ್ತಕರಿಗೆ) ಪಾವತಿಗೆ ವರ್ತಕರು ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು ಎಂಡಿಆರ್ (MDR – ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್) ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ₹75,000 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹300 ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಿ2ಪಿ (ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ) ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿರಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಈ ಶೇ.0.4ರ ಎಂಡಿಆರ್ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ಶೇ.18ರಷ್ಟು ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST) ಕೂಡ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಲಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಈ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಬಚಾವಾಗಲು ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ತೇಪೆ ಹಚ್ಚಿದೆ. ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಪಿ2ಪಿಎಂ ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಎಂಡಿಆರ್ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ರೈಲ್ವೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ವಿಮೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಶೇ.0.4ರ ಬದಲು ಕೇವಲ ₹5 ಸ್ಥಿರ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಶೇ.95ರಿಂದ 96ರಷ್ಟು ಪಿ2ಎಂ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ₹2,000ದ ಒಳಗಿರುವುದರಿಂದ ಬಹುತೇಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲೂ ₹1 ಲಕ್ಷದ ಮಿತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಂತಿಲ್ಲ.
ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ‘ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ’ಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮರ್ಥನೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ‘ವ್ಯವಹಾರದ ಮೌಲ್ಯ’ದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಟಿ (Citi) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೌಲ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಶೇ.45ರಿಂದ 50ರಷ್ಟು ಪಿ2ಎಂ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಎಂಡಿಆರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ! ಅಂದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಹಾರಗಳೇ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವೆಚ್ಚ ಉಂಟುಮಾಡಲಿವೆ. ಆದರೆ, ಆರ್ಬಿಐ ಉಪ ಗವರ್ನರ್ ಎಸ್.ಸಿ. ಮುರ್ಮು ಅವರು ಈ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಜನರು ನಗದಿಗೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ 24.51 ಬಿಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ₹29.82 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯ ದಾಖಲಿಸಿರುವುದೇ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಉಚಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮರೆಮಾಚುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ರೀಟೇಲರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RAI) ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ₹2,000 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಖರೀದಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ನಗದು ಪಡೆಯುವುದೇ ಸುಲಭ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದಿದೆ. ಇನ್ನು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್ಸ್ ಫೆಡರೇಷನ್ (AICPDF) ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಎಫ್ಎಂಸಿಜಿ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕ ಮಾರಕವಾಗಲಿದ್ದು, ಬಿ2ಬಿ ಪಾವತಿಗೂ ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಕ್ಲೋಥಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೂಡ, ಹಬ್ಬದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಈ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಂಕಷ್ಟ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ ಎಂದಿದೆ.
ದೈನಂದಿನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಸೇವೆಯಾದ ಇಂಧನ ವಲಯದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಂತೂ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ನೇರ ಸಮರ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬೈ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಡೀಲರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನೀಡಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸುವಂತಿದೆ. ಇಂದು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.60ರಷ್ಟು ಪಾವತಿಗಳು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಡಿಯಾ ಎಸ್ಎಂಇ (SME) ಫೋರಂ ಕೂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಶುಲ್ಕವು ನೈಜ ವೆಚ್ಚದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಾಕ್ರೋಶ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ. ಭೋಪಾಲ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಮೊದಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಈಗ ದಿಢೀರನೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವರ್ತಕರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹ ಎಂದಿದೆ. ಇಂದೋರ್ನ ಅಹಲ್ಯಾ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು 125ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸುಮಾರು 2 ಲಕ್ಷ ವರ್ತಕರು ‘ನೋ ಯುಪಿಐ ಡೇ’ (No UPI Day) ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದು, ಅಂದು ತಮ್ಮ ಕ್ಯೂಆರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪುಬಟ್ಟೆ ಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಿದೆ. ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್ ಝಾರ್ಖಂಡ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳೆಯಲು ಜೀರೋ-ಎಂಡಿಆರ್ (Zero-MDR) ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿದೆ. ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಬಿಸಾಡಿ ನಗದಿನ ಮೊರೆ ಹೋಗಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಲೋಕಲ್ ಸರ್ಕಲ್ಸ್’ (LocalCircles) ನಡೆಸಿದ 32,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಬಟಾಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಶೇ.17ರಷ್ಟು ವರ್ತಕರು ಮಾತ್ರ ಈ ಶುಲ್ಕ ಭರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ.41ರಷ್ಟು ವರ್ತಕರು ತಾವು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಎಂಡಿಆರ್ ಭರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಶೇ.9 ಮಂದಿ ಯುಪಿಐ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದರೆ, ಶೇ.53ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಹಕರು ಬೇರೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಿಗೆ ವಾಲಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದು, ಅಂಗಡಿಗಳ ಮುಂದೆ “ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಗದು ತನ್ನಿ” ಎಂಬ ಫಲಕಗಳು ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿವೆ.
ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅತ್ತ ವರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ಜೇಬಿನಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಭರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ವರ್ತಕರು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಗದು ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ದೇಶವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ, ಸರಿಯಾದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವದ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ತಂದಿರುವ ತನ್ನದೇ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಜನತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಳೇ ನಗದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸ.
