ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೇಗದ ಬೌಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಮಿ, 13 ವರ್ಷಗಳ ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ಟೆಸ್ಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಶುಕ್ರವಾರ ರಾತ್ರಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂದೇಶ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ 36 ವರ್ಷದ ಶಮಿ, ಕ್ರೀಡೆಯ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮಾದರಿಯಾದ ‘ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್’ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸುದ್ದಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಶಮಿ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ.
ಕರಾರುವಕ್ಕಾದ 13 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅದೇ ದಿನಗಳ ನೆನಪು ಇದೀಗ ಮರುಕಳಿಸಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 6, 2013ರಂದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಶಮಿ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಬೌಲಿಂಗ್ ಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು, ವಿದೇಶಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡವನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂಬಂತೆ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದ 13ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಅವರು ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಮಿ ಅವರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ ಅಪಾರವಾದದ್ದು. ಭಾರತದ ಪರ ಒಟ್ಟು 64 ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿರುವ ಅವರು 27.71ರ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 229 ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಬಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರು ಬಾರಿ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ವೊಂದರಲ್ಲಿ 5-ವಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಸಾಧನೆ ಸೇರಿದ್ದು, 56 ರನ್‌ಗಳಿಗೆ 6 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಿರುವುದು ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೌಲಿಂಗ್ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯವೇ ಅವರ ಪಾಲಿನ ಕೊನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಗಿಹೋಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ನಡೆದ ಏಕದಿನ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಏಳು ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 24 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಆ ಬಳಿಕ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಶಮಿ ಕೇವಲ ವಿಕೆಟ್ ಕಬಳಿಸುವ ಯಂತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವರೊಬ್ಬ ಕಲಾತ್ಮಕ ವೇಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಓಟ (run-up), ಬಲವಾದ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ‘ಸೀಮ್’ (seam) ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಚೆಂಡನ್ನು ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸ್ವಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ಕಲೆ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಚೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ‘ರಿವರ್ಸ್ ಸ್ವಿಂಗ್’ ಮಾಡುವ ಅವರ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಹಲವು ಓವರ್‌ಗಳ ಕಾಲ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಅವರ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ಕಠಿಣ ಪಿಚ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ತಮ್ಮ ವಿದಾಯದ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಮಿ ತೀವ್ರ ಭಾವುಕರಾಗಿದ್ದರು. “ಭಾರತದ ಟೆಸ್ಟ್ ಜರ್ಸಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಧರಿಸಿದಾಗ, ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಒಂದೇ ಕನಸು ನನ್ನಲ್ಲಿತ್ತು; ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ವಿಕೆಟ್, ಪ್ರತಿ ಹೋರಾಟ, ಪ್ರತಿ ಗಾಯ ಮತ್ತು ಮರಳಿ ಬಂದ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ನನಗೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಶಮಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ನಾನು ಬಿಳಿ ಜರ್ಸಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೆನಪುಗಳಿಗಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. “ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನನಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಭಾರವಾದ ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸುಂದರ ನೆನಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರು ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ನನ್ನ ಸಹ ಆಟಗಾರರು, ತರಬೇತುದಾರರು, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಪ್ರೀತಿ, ಕಷ್ಟ-ಸುಖದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೇಲಿಟ್ಟ ನಂಬಿಕೆ ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. “ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟು, ನನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ಬಿಸಿಸಿಐ (BCCI) ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಬೆಂಗಾಲ್ (CAB) ಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳು,” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿರುವ ಅವರು, “ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ ಹೆಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್” ಎಂದು ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಶಮಿ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿ ನಿರ್ಧಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವೇನಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಜಸ್‌ಪ್ರೀತ್ ಬುಮ್ರಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ್ ಕೃಷ್ಣ, ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಿರಾಜ್ ಅವರಂತಹ 15 ಯುವ ವೇಗಿಗಳ ಪಡೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಶಮಿ ಅವರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಟೆಸ್ಟ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೈದಾನದ ಹೊರಗೂ ಶಮಿಯವರ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು. ಎನ್‌ಸಿಎ (NCA) ನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಪುನರ್ವಸತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ, ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾತಿನಂತೆ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂಬೈಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ದಿಗ್ಗಜ ಸುನಿಲ್ ಗವಾಸ್ಕರ್ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಗೌರವದಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಪ್ಯಾರಾ-ಆರ್ಚರ್ ಶೀತಲ್ ದೇವಿ ಅವರಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡತನ ಮೆರೆದಿದ್ದರು.
ಒಬ್ಬ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವುಳ್ಳ ಸರಳ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ (ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಾಯ್ ಆಗಿ) ಶಮಿ ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಅವರು, ಯಶಸ್ಸಿನ ತುತ್ತತುದಿ ತಲುಪಿದಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆತನ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಿಳಿ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಅದ್ಧೂರಿ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಅನಿಸಿಕೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಶಮಿ ಅವರ ವಿದಾಯವು, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದ ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದರ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
