ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಿಸಿಸಿಐ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನಿನ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳಿದರೆ, “ನಾವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಲ್ಲ” ಎಂದು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು, ಪ್ರಸಾರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹರಾಜಿನ ಮರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡಲು ಬಿಸಿಸಿಐ ಹೆಣೆದಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕುತಂತ್ರವಾಗಿದೆ
ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (BCCI) ಒಂದು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ (RTI) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (CIC) ಆದೇಶವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಣಕವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಿ ಕ್ರೀಡಾ ಮಂಡಳಿಯೊಂದು ತಾನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಖಂಡನೀಯ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಧರ್ಮದಂತೆ ಆರಾಧಿಸುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಬೇಕಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಗಂಭೀರವಾದ ಟೀಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿಯ ಗೀತಾ ರಾಣಿ ಎಂಬುವವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸಿಐಸಿ ಈ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಬಿಸಿಸಿಐ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಗಣನೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅದು ತಮಿಳುನಾಡು ಸೊಸೈಟಿಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದು ಆಯೋಗದ ತೀರ್ಮಾನ. ಆದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಬೃಹತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೊಂದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವುದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಿಸಿಸಿಐ ಕೇವಲ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದಾದರೆ, ಅದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ‘ಭಾರತ’ವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಿತು ಎಂಬುದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ತಂಡ ‘ಬಿಸಿಸಿಐ ಇಲೆವೆನ್’ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ‘ಟೀಮ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರರು ಧರಿಸುವ ಜೆರ್ಸಿಯ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪಂದ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಭಾವನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಈ ಖಾಸಗಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟವರಾರು?
ಬಿಸಿಸಿಐ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಅನುದಾನ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭ್ರಮೆ ಮಾತ್ರ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರೋಕ್ಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾಗದಷ್ಟು ಅಗಾಧವಾಗಿವೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ, ಎಷ್ಟೋ ಕಡೆ ಕೇವಲ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಲೀಸ್ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ನಷ್ಟವಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬಿಸಿಸಿಐ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ.
ಕೇವಲ ಜಾಗ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಐಪಿಎಲ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳ ಆಯೋಜನೆಯ ವೇಳೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಬಿಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಭದ್ರತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಹಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸೇರುವ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಯಂತ್ರಾಂಗವೇ ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸುಂಕ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಈ ಮಂಡಳಿ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಲಾಭ ಮಾತ್ರ ತಮಗೆ ಸೇರಬೇಕು, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರದ್ದಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಬಿಸಿಸಿಐನ ಈ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರ್ಥಪರವಾಗಿದೆ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಿಸಿಸಿಐ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನಿನ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳಿದರೆ, “ನಾವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಲ್ಲ” ಎಂದು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು, ಪ್ರಸಾರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹರಾಜಿನ ಮರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡಲು ಬಿಸಿಸಿಐ ಹೆಣೆದಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕುತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಕೊಡುವ ನೈತಿಕತೆ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? BCCI ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, RTI ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ: ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ ತೀರ್ಪು
ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಹಸನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂತರ ಮೌನ ಮತ್ತು ಮೃದು ಧೋರಣೆಯು ಅಕ್ಷಮ್ಯ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ಹಾಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಆರ್‌ಟಿಐ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರೇಕೆ ಈ ವಿಐಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಿಟ್ಟಿದೆ? ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳೇ ಇದರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಬಿಸಿಸಿಐ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರದೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಣಕವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇನ್ನಾದರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ನೀತಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವ ಮೂಲಕ ಬಿಸಿಸಿಐ ಅನ್ನು ತನ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತರಲೇಬೇಕು. ದೇಶದ ಹೆಸರನ್ನು, ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆ, ಭಾರತೀಯರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಬಾಧ್ಯಸ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಠಿಣ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಬಿಸಿಸಿಐ ಕೇವಲ ಹಣ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವಾಗದೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯುಳ್ಳ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಬೇಕು.
