ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಯು ಇಂದು ಮಾನವನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಅದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳನ್ನೇ ತನ್ನ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆಯೇನೋ ಎನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಬೇರೂರಿರುವ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗತಾರತಮ್ಯದ ಕರಾಳ ನೆರಳುಗಳು ಈಗ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪುನಃ ಜೀವಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ತಟಸ್ಥ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನಾವು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ತಾರತಮ್ಯಗಳನ್ನು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿವೆ. UN Women ಸಂಸ್ಥೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಈ ಆತಂಕಕಾರಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಮೇತ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, 133 ಜನರೇಟಿವ್ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ 44% ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 26% ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ದಶಕಗಳ ಅಸಮಾನ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ AI, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಪುರುಷರನ್ನು ವೃತ್ತಿಜೀವನ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಳೆಯ ಸ್ಟೀರಿಯೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ ಜಾಗತಿಕ ನೀತಿಗಳು ಕೂಡ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ 138 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 24 ದೇಶಗಳು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ AI ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ 18 ದೇಶಗಳು ಮಾತ್ರ ಲಿಂಗ-ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಈ ತಾರತಮ್ಯಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, AI ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲೇ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇಮಕಾತಿ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಲ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇಂತಹ ಪಕ್ಷಪಾತದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಬದಲು, ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ನೈಜ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಲಾರದು. ಸಮಾಜದ ಈ ಕೆಟ್ಟ ಪಿಡುಗುಗಳಿಂದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದು ನೈತಿಕ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಮ.
AI ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ ಮುಖ್ಯವೋ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯವೋ? ಲಾಭ ಮುಖ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆಯೋ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉತ್ತರಗಳಿಲ್ಲ. ಇವು ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಕೇವಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು, ‘ನ್ಯಾಯ’ ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾವು ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಾಗ, ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೇ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಾಗರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯೋಕೂ ರೋಬೋಟ್; ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಶ್ರಮಿಕರ ಬೆವರಿನ ಮೇಲೆ AI ಕಣ್ಣು!
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಡಿಟ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. AI ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬೇಕು. ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ನೀಡುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ನಾಗರಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು. AI ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಕಂಪನಿಗಳು ಲಾಭದಾಯಕ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಸಮಾಜದ ಯಾವ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ನಿಗಾವನ್ನೂ ಇಡಬೇಕು.
ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗತಾರತಮ್ಯದ ಬೇಡಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ಮೊದಲು ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು AI ಗೆ ಕಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಯುಗವು ಹಳೆಯ ಅನ್ಯಾಯಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಾರತಮ್ಯದ ಗಂಟುಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಸಮಾನತೆಯ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರು.
