ಡಾ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ʼಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವದ ಮೂಲʼವಾಗಿತ್ತು. ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಡಳಿತ, ನೀರಾವರಿ, ಏಕತೆಯವರೆಗೆ; ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
‘ನೀವು ಸಣ್ಣ ಊರಿನಿಂದ ಬಂದರೂ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಕಾಣಬಹುದು’ ಎಂದು ದೇಶದ ಯುವಜನರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ಡಾ. ಎಪಿಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಶಿಕ್ಷಕ, ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ʼಮಿಸೈಲ್ ಮ್ಯಾನ್ʼ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಕಲಾಂ ಅವರು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಇತಿಹಾಸ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ಪರಂಪರೆಗೆ ಕಲಾಂ ಅವರ ಗೌರವ: ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಎಂದರೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ನೆನಪು. 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಟಿಪ್ಪು ಬಳಸಿದ ʼಮೈಸೂರ್ ರಾಕೆಟ್ʼಗಳು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಎಂದು ಕಲಾಂ ಅವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 2011ರಂದು ನಡೆದ ʼವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದʼ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಲಾಂ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು: “ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರು 1780ರಲ್ಲೇ ಲೋಹದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬಳಸಿ ರಾಕೆಟ್ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಂದು ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ(ISRO), ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ(DRDO)ಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ʼವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿದ್ದಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆʼ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಆ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
DRDOದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜತೆ 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಕಲಾಂ ಅವರು, “ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಮೂಲ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ” ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಿಲಿಟರಿ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಯುವಕರಿಗೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಸಂದರ್ಶನದ ಕರೆ
ಕಲಾಂ ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ʼಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸ್ಥಳದಿಂದಲೂ ಕಲಿಯಿರಿʼ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ವಿವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅವರು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದು, “ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ. ಅಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆ, ಜಲಸೇತುವೆ, ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಬಾಗ್ ನೋಡಿ. ಟಿಪ್ಪು ಹೇಗೆ ನೀರಾವರಿ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅದು ನಿಮಗೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪಾಠವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ. ಅದು ʼಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯʼ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಕಲಾಂ ಅವರು, 2002-2007ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ʼಭಾರತ 2020ʼ ದೃಷ್ಟಿಪತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆ ವೇಳೆ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುವಾಗ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು.
2013ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ IIMನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, “ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದು ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅದೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರ. ಇಂದು ನಾವು ISROದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ನಮಗೆ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲಿಯಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ” ಎಂದಿದ್ದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ: ಕಲಾಂ ಅವರು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. 2005ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, “ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ, ಮಸೀದಿ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚರ್ಚ್ ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇವೆ. ಇದೇ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯ ಮಾದರಿ. ಅಂತೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳು ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತವೆ” ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕಲಾಂ ಅವರು 2015ರ ಜುಲೈ 27ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 27ರಂದು ನಮ್ಮ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವತಿಯಿಂದ ಕಲಾಂ ಜಯಂತಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆಗ ನಾವು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಾಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆ ಕಲಾಂ ಅವರ ಮಾತುಗಳು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ತೀವ್ರ ಒಣಹವೆ: ಮುಗಿಲಿನತ್ತ ದಿಟ್ಟಿಸಿರುವ ರೈತರು
ಡಾ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ʼಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವದ ಮೂಲʼವಾಗಿತ್ತು. ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಡಳಿತ, ನೀರಾವರಿ, ಏಕತೆಯವರೆಗೆ; ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆಯ ದಿನದಂದು ನಾವು ಅವರ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.
ವಿಶೇಷ ವರದಿ : ಕೆ ಎಸ್ ಜಯಶಂಕರ್
