ಎರಡು ದಿನದ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ; ಅನ್ನದಾತನಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಪರಿಹಾರ! ದಸರಾ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಉತ್ಸವವಲ್ಲ; ಅದು ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಆದರೆ, ನಾಡು ಬರದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿರುವಾಗ, ರೈತರು ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿರುವಾಗ, ಜಲಾಶಯಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಯಾಗದೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ನೀರಿನ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿರುವಾಗ, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ₹8 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ-2026ರ ಅಂಗವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18 ಮತ್ತು 19ರಂದು ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಸಾತಗಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಟಿಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಬಳಿ ಕರಾವಳಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮುಂದಾಗಿವೆ.
ಕಂಬಳವು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರೀಡೆ. ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಯಾರೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕಂಬಳವನ್ನು ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ವ್ಯಯಿಸುವುದು ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಮಂಜಸ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಜನವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಕಂಬಳದ ವಿರೋಧವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕಂಬಳದ ಆಯೋಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭ, ಸ್ಥಳ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ.
ದಸರೆಗೂ ಕಂಬಳಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವೇನು?
This video cannot be played in your browser. Open the video directly
ಮೈಸೂರು ದಸರಾಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ನಾಡಹಬ್ಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವ, ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿದೆ. ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ದಸರಾ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ದಸರೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿವೆ. ಯುವ ದಸರಾ, ಮಹಿಳಾ ದಸರಾ, ರೈತ ದಸರಾ, ಕೃಷಿ ದಸರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವಾಗ ದಸರೆಯ ಮೂಲ ಆಶಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಸದ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಆಗುವ ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈಗ ಕರಾವಳಿಯ ಕಂಬಳವನ್ನು ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಂಬಳವು ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರೀಡೆ. ಕೋಣಗಳ ಓಟ, ರೈತರ ಉತ್ಸಾಹ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಬಳಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಜೀವನಾನುಭವದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಕ್ಕು. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸುವುದರಿಂದ ಕರಾವಳಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ? ದಸರೆಯ ಮೂಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಪೂರಕವಾಗಲಿದೆ? ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
ಎರಡು ದಿನದ ಕಂಬಳಕ್ಕೆ ₹8 ಕೋಟಿ ಖರ್ಚು?
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18 ಮತ್ತು 19ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಕಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹8 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಏಳು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೆಸರುಗದ್ದೆ ಸಿದ್ಧತೆ, ವೀಕ್ಷಕರ ಗ್ಯಾಲರಿ, ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕೋಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಆಯೋಜಕರು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು 23 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಣ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವಾಗ ಅದರ ಅಗತ್ಯ, ವೆಚ್ಚದ ವಿವರ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಉಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಎಂಟು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಯಾವ್ಯಾವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ಯಾವ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ? ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗಲಿದೆ? ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆಯೇ? ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದಿದೆ? ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆದಾಯ ಎಷ್ಟು? ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಹೊರೆಯೆಷ್ಟು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕು.
ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮುಂದೆ ಜನರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗಲಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಅವು ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾಗಲಿವೆಯೇ? ಈ ಕುರಿತು ಪೂರ್ವಯೋಜನೆ ಇರಬೇಕು. ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಸಾಧನೆಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಬಾರದು. ಕಂಬಳದಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಬಹುದು, ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ಹೆಚ್ಚಬಹುದು, ಕರಾವಳಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ವಾದಗಳೂ ಇರಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಅಂದಾಜು, ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದಲೇ ಹೊರತು ಪ್ರಚಾರದಿಂದಲ್ಲ.
ಒಂದೆಡೆ ಬರದ ಛಾಯೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅದ್ದೂರಿ ಉತ್ಸವ!
ಈ ಬಾರಿಯ ಮಳೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ರೈತರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ, ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿದುಬರದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ರೈತರ ಬದುಕನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡಿವೆ.
ಮೈಸೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆರೆಕಟ್ಟೆಗಳು ಬತ್ತುತ್ತಿರುವುದು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುವ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ಕೃಷಿಗೆ ಮಳೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಒಂದು ಹಂಗಾಮಿನ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವೇ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಸಾಲ, ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ, ಕೂಲಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲಾಗದೆ ಅನೇಕ ರೈತರು ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿನ ಸಿದ್ಧತೆಗೂ ಹಣವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಬರ ಬಂದರೆ ರೈತರು ತಕ್ಷಣ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಲ ತೀರಿಸುವುದು, ಕುಟುಂಬ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬೆಳೆಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೊಂದಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಹಂಗಾಮಿನ ನಷ್ಟದ ಪರಿಣಾಮ ಮುಂದಿನ ಎರಡು-ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಏನಾಗಬೇಕು? ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದೋ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವುದೋ? ಇದು ಕೇವಲ ಕಂಬಳದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳದ ಆತಂಕ; ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳದ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಬಾರಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಜಲಾಶಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಯಾಗದಿರುವುದು ರೈತರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಚಾರವೂ ರೈತರ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಬರಗಾಲವೆಂದರೆ ಮಳೆ ಬರದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ? ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ ರೈತರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ತಲುಪಿದೆ? ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುವ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಏನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ? ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಒದಗಿಸಲು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರಬೇಕು. ದಸರೆಯ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮರೆಯಾಗಬಾರದು.
₹8 ಕೋಟಿ ಕಂಬಳಕ್ಕೆ; ರೈತನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ₹2,500 ಪರಿಹಾರವೇ?
ಕಂಬಳದ ವೆಚ್ಚದ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆ ರೈತರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪರಿಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ₹8 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಅಂದಾಜು ಒಂದು ಕಡೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ₹2,500 ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಕಿ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬರಗಾಲದಂತಹ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು? ಅನಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದೇ? ರೈತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಕೃಷಿ ಸಾಲ, ಬೆಳೆ ವಿಮೆ, ಮೇವು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸಬಹುದೇ? ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಅಗತ್ಯ. ರೈತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪರಿಹಾರವು ಅವರ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕಿಂತ, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ರೈತರ ಕೈಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಷ್ಟು ನೆರವು ತಲುಪಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಅನ್ನ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತನ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತನ್ನೂ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಬರದ ನಡುವೆಯೂ ಮರಗಳ ಹನನ; ಪರಿಸರದ ಹೊಣೆ ಯಾರದು?
ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಜಾಗ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ವೇಳೆ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನುಮತಿಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ನೆಲವನ್ನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಿ, ಕೆಸರುಗದ್ದೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುವುದು ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನ ತೀವ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕವಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಮರಗಳ ಕಡಿತ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಕಾರಣ, ಅನುಮತಿ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಉಳಿದು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ದಸರಾ ನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೂ ಅದರ ಸಂದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.
ದಸರೆಯ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯ ಬೆಳಕು, ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಆಹಾರ ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ದಸರೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವೆಚ್ಚ, ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಕಂಬಳಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸೇರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ, ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಶೌಚಾಲಯ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ವೆಚ್ಚವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ನಗರದ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಸಂಚಾರದ ಮೇಲೂ ಬೀಳಬಹುದು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯಬೇಕಾದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ದಸರೆಯ ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಜೆಟ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿವರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.
ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ರದ್ದು ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಸಮಾಧಾನವಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಕಾರಣಗಳನ್ನೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ದಸರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಯೂ ನಾಡಹಬ್ಬದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆಯೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಆಕ್ಷೇಪಗಳು; ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಉತ್ತರವೇನು?
ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರದ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ನಾಗರಿಕರು ಈ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ವೆಚ್ಚ, ಮರಗಳ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ದಸರೆಯ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಹಾಗೆಯೇ, ಸರ್ಕಾರವೂ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ಸಕಾರಣಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಕಂಬಳದಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ? ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಬಹುದು? ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ? ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಎಷ್ಟು? ಯಾವ ಅನುದಾನದಿಂದ ಹಣ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕು. ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಮಾನಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಬಹುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಜನರ ತೆರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ನಾಗರಿಕರಿಗಿದೆ.
ಆದ್ಯತೆಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆಗ್ರಹ
ಕಂಬಳವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದೇ ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಅಂತಿಮ ನಿಲುವಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕರಾವಳಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಾಡಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ವೇಗ ನೀಡಬೇಕು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಕೃಷಿ ಹಂಗಾಮಿಗೆ ರೈತರು ಸಿದ್ಧರಾಗಲು ನೆರವು ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ಉತ್ಸವ ಮುಖ್ಯವೋ, ಅನ್ನದಾತನ ಬದುಕು ಮುಖ್ಯವೋ?
ದಸರಾ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆ, ಕಂಬಳವೂ ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ. ಒಂದರ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಾಡಿನ ಜನರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಒಂದು ಕಡೆ ಬರದ ಭೀತಿ, ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ, ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಆತಂಕ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಂಬಳಕ್ಕೆ ₹8 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಚರ್ಚೆ. ಈ ವೈರುಧ್ಯವೇ ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಹಣವಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೆಚ್ಚವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತಗುಲುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರೈತರ ಪರಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವಾಗ ಬಜೆಟ್‌ನ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅನುದಾನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಆದರೆ, ಎಲ್ಲ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಮಾನವೀಯತೆ. ಅನ್ನ ನೀಡುವ ರೈತ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಬದುಕಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಬೇಕು. ದಸರೆಯ ವೈಭವದ ನಡುವೆ ರೈತರ ನೋವು ಮರೆಯಾಗಬಾರದು. ಉತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಮರೆತುಹೋಗಬಾರದು. ವೇದಿಕೆಗಳ ಬೆಳಕಿನ ನಡುವೆ ಬತ್ತಿದ ಹೊಲಗಳ ವಾಸ್ತವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಂತಾಗಬಾರದು. ಎಂಟು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ ಕಂಬಳದಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಏನು ಲಾಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಲೆಕ್ಕ ನೀಡಲಿ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರದಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾದ ರೈತರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ತಲುಪಿದೆ, ಇನ್ನೆಷ್ಟು ನೆರವು ಬೇಕಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿ.
ಈ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ‘SIR’ Form-7: ಕೊಡಗಿನ ಬ್ಯಾಡಗೊಟ್ಟದಲ್ಲಿ 64 ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಲು ಯತ್ನ; ಐವರ ವಿರುದ್ಧ FIR
ದಸರೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಜನಸಂದಣಿ, ಬೆಳಕು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಡಿನ ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಎಷ್ಟು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ದಸರೆಯ ಸಂಭ್ರಮ ನಾಡಿನ ಜನರ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಲಿ; ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರು ಮರೆಮಾಚುವ ವೈಭವವಾಗದಿರಲಿ. ನಾಡು ಸುಭಿಕ್ಷವಾಗಿರಲಿ, ಅನ್ನದಾತನ ಬದುಕು ಹಸನಾಗಿರಲಿ. ಅದುವೇ ನಾಡಹಬ್ಬದ ನಿಜವಾದ ಆಶಯವಾಗಬೇಕು.
ಸಂಚಿಕೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ…
