ಜನಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೇರಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ನಾಗರಿಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಪ್ರಹಾರ ನಡೆದಿದ್ದು, ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗ ಸಂಘರ್ಷದ ಕುರುಹುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ (ರಿ-ವಿಜಿಟ್) ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸುರೇಶ್ ಆನಗಳ್ಳಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಉಡುಪಿಯ ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜಿನ ಗೀತಾಂಜಲಿ ಸಭಾಭವನದಲ್ಲಿ ರಥಬೀದಿ ಗೆಳೆಯರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ “ಜನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ” ರಂಗ ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ರೀತಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ವಸ್ತು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತದ ಆರಾಧನಾ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೂದ್ರರಲ್ಲೇ ದೈವ ಆವಾಹನೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೈಮೇಲೆ ದೈವ ಆವಾಹನೆ ಆಗುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ನಾಗಮಂಡಲದ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿ ಆದಿವಾಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಆರಾಧನಾ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.
ಭರತನಾಟ್ಯ, ನಾಗಮಂಡಲ, ಜಾತ್ರಾ, ಕಥಕ್ಕಳಿ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯಟ್ಟಂ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಭಾಗವತ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ವೈಷ್ಣವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಈ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಸ್ಮೃತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ರಾಜಕೀಯ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದ ಅವರು, ಕಾಳಿದಾಸನ ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ ಹಾಗೂ ಭವಭೂತಿಯ ಉತ್ತರ ರಾಮಚರಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.
ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ “ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಥಿಯೇಟರ್”ನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳ ತಾತ್ವಿಕ ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಮೌನ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದರು. ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಹಿರಿಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಬಿ. ಭಾಸ್ಕರ್ ರಾವ್ ಮಾತನಾಡಿ, ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ನರೇಟಿವ್‌ಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂವಾದದ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ನಡುವೆ ಸಂವಾದ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಲ್ಲಟವನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು ಎಂದರು.
ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಾಸುಮ ಕೊಡಗು ಮಾತನಾಡಿ, ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಮನಿತರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಧೈರ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಬಲಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಜನಮಾನಸವನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಚಿಂತಕ ಫಣಿರಾಜ್ ಮಾತನಾಡಿ, ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಳಗೆ ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಥಬೀದಿ ಗೆಳೆಯರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಉದ್ಯಾವರ ನಾಗೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರೊ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಜೋಶಿ ವಂದಿಸಿದರು. ನಾಟಕ ವಿಭಾಗದ ಸಂಚಾಲಕ ಸಂತೋಷ್ ನಾಯಕ್ ಪಟ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಿಸಿದರು.
