ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3rd) ಬಹುಮತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮರುಹೊಂದಿಸಲು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರಿಗೆ ಸಮಯಾವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ (ಸತ್ರಾವಸಾನ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು (ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯಾಗಿ) 88 ದಿನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸತ್ರಾವಸಾನ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಿಳಂಬದ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸಂಸತ್ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಣತಂತ್ರ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಸಂಚು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ತಮ್ಮ ‘ಎಕ್ಸ್’ (ಟ್ವಿಟರ್) ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ 131ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಬಹುಮತ ಸಿಗದೆ ವಿಫಲವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಸಂಖ್ಯಾಬಲವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಲಾವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದುದೂರಿದ್ದಾರೆ.
“ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸುವ ಮುನ್ನ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಸಭೆ ಕರೆಯುವಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಕಳೆದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರಿಗೆ 4 ಬಾರಿ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಂದನೆ ನೀಡಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಜಾರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಅದಾನಿ ಗದ್ದಲ | ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಸಂಸತ್ತು ಕಲಾಪ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 5ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆ
ಏನಿದು ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ (ಸತ್ರಾವಸಾನ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ?
ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ (Prorogation – ಸತ್ರಾವಸಾನ) ಎಂದರೆ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ (ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಸಭೆಯ) ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಇಡೀ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 85(2)(a) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್’ (ಸತ್ರಾವಸಾನ) ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ ಆದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಅಧಿವೇಶನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಸಮನ್ಸ್ (ಆಹ್ವಾನ) ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಡ್ಜರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ (Adjournment) ಮತ್ತು ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಆಡ್ಜರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ (ಮುಂದೂಡಿಕೆ) ಅನ್ನು ಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿಗಳು (ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಭಾಪತಿ) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು, ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಸಭೆಯ ಕಲಾಪವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದೇ ಹೊರತು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಮುಗಿಸುವುದೆಂದಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇಡೀ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೇ ಅಧಿಕೃತ ತೆರೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಂದು ಅಧಿವೇಶನ ಮುಗಿದು ಇನ್ನೊಂದು ಅಧಿವೇಶನ ಶುರುವಾಗಲು ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸಂಸತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸತ್ರಾವಸಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲು 2 ರಿಂದ 4 ದಿನಗಳ ಸಮಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 2008ರ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯಾದ ನಂತರ ಸುಮಾರು 87 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ ಆಗದೆ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲೇ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡು ಅಧಿವೇಶನಗಳ ನಡುವೆ ಗರಿಷ್ಠ 6 ತಿಂಗಳ ಸಮಯ ಇರಬಹುದು. ಸರ್ಕಾರವು ಸತ್ರಾವಸಾನಗೊಳಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಕಳುಹಿಸುವವರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರೊರೋಗೇಷನ್ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
