ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅಕ್ರಮವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪೋ, ಸಮರ್ಪಕ ವಿವರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ತಪ್ಪು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗ. ಮೃತಪಟ್ಟವರು, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡೆ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡವರು ಹಾಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವಂತಾದರೆ, ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್‌ಐಆರ್) ಬಳಿಕ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯು ಇಂತಹ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.
2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 5,54,32,314ರಿಂದ 4,55,00,011ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಹಿಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 99,32,303ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇ.17.92ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು, ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ಹೆಸರುಗಳ ಪೈಕಿ ಎಷ್ಟು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನರ್ಹವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 1,07,96,339 ಹೆಸರುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಅಧಿಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, 65,45,679 ಮಂದಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು, 19,00,926 ಮಂದಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ವೇಳೆ ಪತ್ತೆಯಾಗದವರು, 16,39,864 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟವರು ಹಾಗೂ 7,09,870 ಮಂದಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡೆ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿದವರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೃತಪಟ್ಟವರು ಮತ್ತು ದ್ವಂದ್ವ ನೋಂದಣಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಅವರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಾರದು. ಅವರ ಹೊಸ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆಯೇ? ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಲ್ಲೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದಿದೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯಬೇಕು.
ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 10,08,038 ಹೊಸ ಮತದಾರರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 1,88,324 ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 43,82,824 ಮಂದಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಕಿಅಂಶ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ನೋಟಿಸ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆಯೇ? ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಲಾವಕಾಶ ದೊರೆತಿದೆಯೇ? ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ನೆರವು ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೇ? ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದೇ ತಿಳಿಯದವರು ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ? ಇಂತಹ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಾಮ ನೀಡಿವೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 1.03 ಕೋಟಿಯಿಂದ 59.6 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುವವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಗೃಹ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ಐಟಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೇ ಹೊರತು, ಅವರನ್ನು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅವರ ಹೊಸ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ನೋಂದಣಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಇಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಮತ್ತು ಮತಗಟ್ಟೆವಾರು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಗೆ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 1,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವಾಗ, ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ; ಅದೇ ವೇಳೆ ಅರ್ಹ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಮಾನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಒಂದು ವಿಚಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹಕ್ಕಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು.
ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮುಂಬರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯಿತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಈ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಹೆಸರು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೇ? ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪದಿಂದಾಗಿ ನಾಗರಿಕರು ವಿಧಾನಸಭೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಬಾರದು.
ಸಂವಿಧಾನದ 326ನೇ ವಿಧಿಯು ವಯಸ್ಕ ನಾಗರಿಕರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 324ನೇ ವಿಧಿಯು ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1950ರ 21(3)ನೇ ಕಲಂ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. 2026ರ ಮೇ 27ರಂದು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಅದರಡಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಮವೂ ದೋಷರಹಿತವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗದು. ನೋಟಿಸ್, ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಕಾಶ, ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಬಡವರು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಾರದು.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟವರು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು ಮತ್ತು ದ್ವಂದ್ವ ನೋಂದಣಿ ಹೊಂದಿರುವವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂಬುದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಲುವು. ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ನಮೂನೆ-6 ಮೂಲಕ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿರುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ಆದರೆ, ಈ ಕ್ರಮದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಶಿಬಿರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಬಾರದು. ಎಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಪುನಃ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕೂಡ ಕಳೆದುಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತಗಟ್ಟೆವಾರು ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ಹೆಸರು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರಿಗೆ ಸುಲಭ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗಿನ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಾಗರಿಕರೂ ತಮ್ಮ ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ, ದೋಷರಹಿತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ್ದಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅಕ್ರಮವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪೋ, ಸಮರ್ಪಕ ವಿವರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ತಪ್ಪು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ. ಅನರ್ಹ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಾಗ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸದೆ, ಅದರ ಮೇಲಿನ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.
ಅಬ್ದುಲ್ ಹಲೀಂ ಮನ್ಸೂರ್
ಉರ್ದು ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ.
