ಖಾಸಗಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವರು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವರು ವಹಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳು ಅಂತಹ ಆಪ್ತತೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮೇಲಾಗುವ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೂರು ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕಾದದ್ದು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಆಶಯ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯೊಂದು ಈ ಎರಡು ಅಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಯ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಕಳವಳಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕಕಾರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯದ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಈ ಎಲ್ಲ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಸಿಜೆಐ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ, ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯ ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಉಭಯ ವಲಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಆಯೋಜನಾ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಗಣ್ಯರ ಪಟ್ಟಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಈ ಸಮಾಗಮ ಖಂಡಿತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದಲ್ಲ.
ಈ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಸುಮಾರು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಕೀಲ ವೃಂದದ ಪ್ರಮುಖರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಅರ್ಜುನ್ ರಾಮ್ ಮೇಘವಾಲ್ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು ಕೂಡ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ನ್ಯಾಯದಾನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಚಿವರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಬೆರೆತಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಚ್ಚರಿ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಇಡೀ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುವ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿರುವ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ‘ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ’ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧವೇ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಅದೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವ ವಿದೇಶಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸರಿ? ಇದು ನೇರವಾದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ನಾಯಕತ್ವ ಕೈತಪ್ಪಿದರೂ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮೆರೆದ ಸೂರ್ಯಕುಮಾರ್ ಯಾದವ್‌
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು, ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ತಿದ್ದಬೇಕಾದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಲಂಡನ್‌ನಂತಹ ವಿದೇಶಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಅತಿಯಾದ ಆಪ್ತತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸತ್ಯ.
ಈ ಲಂಡನ್ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ನೀತಿಸಂಹಿತೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಇದೀಗ ಕಾನೂನು ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರೆ ಸಾಲದು, ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿರುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಸರ್ಕಾರದ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಒಡನಾಟ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಘನತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಚ್ಯುತಿ ತರುವಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯ ಕೊನೆಯ ಭರವಸೆಯ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಜೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅನ್ಯಾಯವಾದರೆ ಆತ ನ್ಯಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನೇ. ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ಸಚಿವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಡುತ್ತಾ, ಸರ್ಕಾರದ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಅದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಬಗೆಗಿನ ದೃಢವಾದ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ”ಅಪವಿತ್ರ ಮೈತ್ರಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವರು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವರು ವಹಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳು ಅಂತಹ ಆಪ್ತತೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮೇಲಾಗುವ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೂರು ಬಾರಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಈ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನೈತಿಕತೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ತನ್ನ ಪರಮೋಚ್ಚ ಘನತೆ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಇಂತಹ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ.
