ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಬ್ಬಗೆಯ ನೀತಿ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಎನ್ಜಿಒಗಳ ಮೇಲೆ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿಡುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (ಆರೆಸ್ಸೆಸ್) ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಬೆಂಬಲಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಿದೇಶಿ ನಿಧಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಫ್ಸಿಆರ್ಎ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಾಗಲಿ, ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಾಳಿಯಾಗಲಿ ನಡೆಯದಿರುವುದು ಈ ಕಾನೂನಿನ ದುರ್ಬಳಕೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ (2014-2026) ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಾದ ಸಿವಿಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗಳು (ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ) ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (NGO) ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದಂತಹ ಪ್ರಹಾರ ನಡೆದಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (ಎಫ್ಸಿಆರ್ಎ) ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 20 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ಜಿಒಗಳ ಎಫ್ಸಿಆರ್ಎ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
2020ರಲ್ಲಿ ಎಫ್ಸಿಆರ್ಎ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತರಲಾದ ಕಠಿಣ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ದೇಶದ ತಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಮರಣಶಾಸನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಅನ್ವಯ, ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ತಾನು ಪಡೆದ ವಿದೇಶಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಶೇ. 50ರಿಂದ ಕೇವಲ ಶೇ. 20ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎನ್ಜಿಒ ದೆಹಲಿಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಸ್ಬಿಐ) ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಯಲ್ಲೇ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಿಗ್ಬಂಧನ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಎನ್ಜಿಒಗಳ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಕೇವಲ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಹುನ್ನಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಶ್ರೇಯೋಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ‘ದೇಶ ವಿರೋಧಿಗಳು’ ಅಥವಾ ‘ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಕಂಟಕ’ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ತುಳಿಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಮತ್ತು ನೈಜ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜನರ ಮುಂದಿಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ಬಾರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದೇ ಈ ಕರಾಳ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಎಂಬುದು ಜಗಜ್ಜಾಹೀರಾಗಿದೆ.
ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್, ಗ್ರೀನ್ಪೀಸ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಆಕ್ಸ್ಫ್ಯಾಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪಾಲಿಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ (ಸಿಪಿಆರ್) ನಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಸೇಡಿನ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ದಿಗ್ಬಂಧನಗೊಳಿಸಿ, ಸಿಬಿಐ, ಐಟಿ ಮತ್ತು ಇ.ಡಿ ಮೂಲಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ತಬ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ತಳಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ, ಬಡವರಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಿದ್ದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ನೆರವು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಬ್ಬಗೆಯ ನೀತಿ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಎನ್ಜಿಒಗಳ ಮೇಲೆ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿಡುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (ಆರೆಸ್ಸೆಸ್) ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಬೆಂಬಲಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಿದೇಶಿ ನಿಧಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಫ್ಸಿಆರ್ಎ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಾಗಲಿ, ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಾಳಿಯಾಗಲಿ ನಡೆಯದಿರುವುದು ಈ ಕಾನೂನಿನ ದುರ್ಬಳಕೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ದೇಶದ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಮೋಡ: 7 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಮಾರಾಟ ಕುಸಿತ
ಸೇವಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಅನೇಕ ಘಟಕಗಳು ವಿದೇಶಿ ಹಿಂದೂ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಿಂದ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವರ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವವರಿಗೆ ಒಂದು ನ್ಯಾಯ, ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವರಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ನ್ಯಾಯ ಎಂಬ ತಾರತಮ್ಯ ನೀತಿಯು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ನಡೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆತ್ತಲು ಮಾಡಿದೆ.
ಒಂದೆಡೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಎನ್ಜಿಒಗಳು ಪಡೆಯುವ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳ ದೇಣಿಗೆಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳುವ ಸರ್ಕಾರ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ದೇಣಿಗೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅದೇ ಎಫ್ಸಿಆರ್ಎ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿತ್ತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವವರೆಗೂ, ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅನಾಮಧೇಯ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಿಜೆಪಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಿವಿಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸರ್ಕಾರ, ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ನಿಧಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಈ ಬೂಟಾಟಿಕೆಯನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ಸದೃಢ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವು ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಕಾವಲುಗಾರನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾವಲುಗಾರನ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕುವ ಮೂಲಕ ‘ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ’ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೊರಟಿದೆ. ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕಠಿಣ ನಡೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರೇ ಇರಬಾರದು ಎಂಬುದು ಈ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಎಫ್ಸಿಆರ್ಎ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ತನ್ನ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ಜನಪರ ಎನ್ಜಿಒಗಳ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನೀತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಿವಿಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಈ ಸತತ ದಮನ ನೀತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.
