ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ‘ಛಾತ್ರೋಂ ಕೀ ಗೂಂಜ್’ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಭೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸಮತೋಲನದ ನಡುವೆಯೂ ಯುವಜನತೆ ತಾವು ಯಾರ ಪರ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಮೋದಿಯವರ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರಗಳ ಎದುರು, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಹಜ ಮತ್ತು ನೇರ ಜನಸಂಪರ್ಕವು ವಾಸ್ತವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೇರೂರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಇಂದೋರ್‌ನ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ‘ಛಾತ್ರೋಂ ಕೀ ಗೂಂಜ್’ (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಧ್ವನಿ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಬರೋಬ್ಬರಿ 1.5 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಒಲವು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಆದ್ಯತೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಆಯೋಜನೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸುಲಭದ ತುತ್ತಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನೆಹರೂ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ತರುವಾಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ರಿಜಿನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎದುರಿನ ‘ಭಾರತ್ ಜೋಡೋ ಮೈದಾನ’ವನ್ನು ಷರತ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ₹10.08 ಲಕ್ಷ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳಿಂದ ಅಂತಿಮ ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪತ್ರ (NOC) ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪ್ರಚಾರದೊಡನೆ ಸಮೀಕರಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೋದಿಯವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದಕ್ಕೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ 40,000 ಮಂದಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಎಂಬಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಆ 40 ಸಾವಿರದ ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ ಅಸಲಿ ಚಿತ್ರಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಂದು 35,000 ಆಸನಗಳು ಮಾತ್ರ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು 42,000 ಮಂದಿ ಕೇವಲ ‘ಕಾಯುವಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ’ (ವೈಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್) ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಕೇವಲ 6,000 ಆಹ್ವಾನಿತರ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದವು. ಕೇವಲ ವೈಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ‘ಯಶಸ್ವಿ ನೋಂದಣಿ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದು, ರಾಜಕೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಮಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಕಾಯುವಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಬೃಹತ್ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ 1.5 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಆಂಕಿ-ಅಂಶವು ಬಹುಪಾಲು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರಚಾರ ವೇದಿಕೆಗಳು ಈ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ರಾಜಕೀಯ ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಇದು ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣದಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ನಾಯಕರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಮೋದಿಯವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಏಕಮುಖ ಸಂವಹನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್ ವೇದಿಕೆ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೋನಗಳು, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಭಾಷಣಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಭವ್ಯ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಜನರ ನಡುವೆ ಇಳಿದು ನೇರ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
’ಭಾರತ್ ಜೋಡೋ ಯಾತ್ರೆ’ಯ ಬಳಿಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ಸ್, ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್‌ಗಳು, ಲೊಕೊ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು, ರೈತರು ಹಾಗೂ ಈಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದಗಳು ಕೃತಕತೆಯಿಂದ ದೂರವಿವೆ. ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ‘ಆಲಿಸುವ’ ಅವರ ಈ ಸಹಜ ಗುಣ ಯುವಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನ 1.5 ಲಕ್ಷ ನೋಂದಣಿಗಳು ಈ ಬದಲಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿವೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ‘ಛಾತ್ರೋಂ ಕೀ ಗೂಂಜ್’ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಭೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸಮತೋಲನದ ನಡುವೆಯೂ ಯುವಜನತೆ ತಾವು ಯಾರ ಪರ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಮೋದಿಯವರ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರಗಳ ಎದುರು, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಹಜ ಮತ್ತು ನೇರ ಜನಸಂಪರ್ಕವು ವಾಸ್ತವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೇರೂರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಇಂದೋರ್‌ನ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತವೆ.
