ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರತಿಭೆ, ವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯ; ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಯಾ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ. ಇವೆರಡನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಬೋಧನೆ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಆಡಳಿತ, ರಾಜಕೀಯ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಇಂದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ವಿಚಾರವಲ್ಲ; ಅದು ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸ ಕಾಂತಪುರಂ ಎ.ಪಿ. ಅಬೂಬಕರ್ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿವೆ — ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಯಾ ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ಮಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅವಕಾಶದ ಗಡಿ ಎಷ್ಟು?
ಈ ವಿವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿಲುವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಘರ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಕೇರಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿ.ಡಿ. ಸತೀಶನ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಪ್ರಗತಿಪರ ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವು. ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಕಾಂತಪುರಂ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ತಪ್ಪು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು-ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರ ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ನಾಗರಿಕರು ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಬಲವಂತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ‘ಧರ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಆಧುನಿಕತೆ’ ಎಂಬ ಸರಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇಸ್ಲಾಮಿನಲ್ಲಿ ಹಯಾ, ಶೀಲ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಆದರೆ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಷನ ದೃಷ್ಟಿ, ವರ್ತನೆ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಮಹಿಳೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಶಾಂತಿಯ ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಪುರುಷನ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಜದ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಕಾಪಾಡಬೇಕೇ? ಅಥವಾ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರತಿಭೆ, ವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯ; ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಯಾ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ. ಇವೆರಡನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಏಕಮುಖ ಚಿತ್ರಣ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹುದೈಬಿಯಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಜ್ರತ್ ಉಮ್ಮು ಸಲಮಾ ಅವರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಘಟನೆ ಮಹಿಳೆಯ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹಜ್ರತ್ ಖದೀಜಾ ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಹಜ್ರತ್ ಆಯಿಶಾ ಅವರ ಜ್ಞಾನಪರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರವೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಇದರರ್ಥ ಇಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಏಕೈಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಓದುವುದೂ ಸಮರ್ಪಕವಲ್ಲ. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪಾತ್ರ ನೀಡಬಹುದೇ? ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯೇ ‘ಪರದೆ’ ಅಥವಾ ‘ಹಿಜಾಬ್’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಅದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಹಯಾ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌರವದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದನ್ನೇ ಮಹಿಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ನಿಯಮವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.
ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕಾಂತಪುರಂ ಅವರ ನಂತರದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಗುಂಪು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿರುವುದನ್ನೂ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಾದದ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಸಂಯಮದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಂವಾದವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ವೇಳೆ ನಂತರದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಮೂಲ ಹೇಳಿಕೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಹೇಳಿಕೆ, ಅದರ ಸಂದರ್ಭ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ — ನಾಲ್ಕನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಓದುಗರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದ ನಂತರವೂ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದರೆ, ವೈದ್ಯರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ವಕೀಲರು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಸೇವಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು? ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಿತಿಗಳಿವೆ ಎಂದಾದರೆ ಆ ಮಿತಿಗಳ ನಿಖರ ಸ್ವರೂಪವೇನು? ಅವು ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆಯೇ? ಪುರುಷರಿಗೂ ಅದೇ ನೈತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆಯೇ?
ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಾಲದು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಧಾರ, ಇತಿಹಾಸದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವ — ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಉತ್ತರ ಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜದ ಒಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಇಡೀ ಸಮಾಜವು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಯಾವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು. ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದು ಸುಲಭವಾದ ಪರಿಹಾರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಪುರುಷರ ವರ್ತನೆ, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯಾವಾಗ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ?
ಮಹಿಳೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲವೇ?
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತವಾಗುವುದು ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ ನೈತಿಕತೆ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ಮಾನದಂಡಗಳು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನೈತಿಕತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆ ಹಾಕುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ.
ಈ ವಿವಾದವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜದ ಒಳಗಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಲಯಗಳು ಕಾಂತಪುರಂ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರೆ, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ವಲಯಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಯಕರು ಕೂಡ ವಿವಾದವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಮುಸ್ಲಿಮರು ವಿರುದ್ಧ ಇತರರು’ ಎಂಬ ಸರಳ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖವಾಣಿಯೂ ಸತೀಶನ್ ಅವರ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಕಾಂತಪುರಂ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸತೀಶನ್ ಅವರ ಟೀಕೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿವಾದವು ಈಗ ಕೇವಲ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಎತ್ತಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಠವಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಾನ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಾರದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕತ್ವವೂ ತನ್ನ ಮಾತುಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಉದ್ಯಮ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಆಧುನಿಕತೆಯ ಪರಿಣಾಮ’ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಪ್ರಗತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದೂ ವಿವೇಕಯುತವಲ್ಲ.
ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲ — ಸಮತೋಲನ.
ಹಯಾ ಇರಲಿ; ಆದರೆ ಅದು ಮಹಿಳೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಗೋಡೆಯಾಗಬಾರದು. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇರಲಿ; ಆದರೆ ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಾರದು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇರಲಿ; ಆದರೆ ಅದು ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಬಾರದು. ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಪುರುಷ-ಮಹಿಳೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
ಕೇರಳದ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಗದ್ದಲಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏನೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದೇ ಘಟನೆ ಮಹಿಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ, ವಿವಾದವೇ ಒಂದು ಅಗತ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ಪರದೆ ಇರಬೇಕೇ, ಬೇಡವೇ?’ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ನಾವು ಪರದೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತೇವೆ? ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ? ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಮಹಿಳೆಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತೇವೆ? — ಇವೇ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
ಪರದೆ ಮಹಿಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಆಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರತಿಭೆ, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರದ ವಿರುದ್ಧದ ಗೋಡೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಾರದು.
ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಮಾಜವೆಂದರೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸುವ ಸಮಾಜವಲ್ಲ; ಆಕೆಯ ನಂಬಿಕೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ — ಈ ನಾಲ್ಕನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವ ಸಮಾಜ.
ಅಬ್ದುಲ್ ಹಲೀಂ ಮನ್ಸೂರ್
ಉರ್ದು ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ.
