ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಕೂಲಿ ನೀಡಬೇಕೇ ಎಂಬ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ, ‘ಕೆಲಸದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರಬಹುದೇ?’ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಹಾಗೂ ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು.
“ಕೆಲಸದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಇರುವ ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಹಕ್ಕಿನಷ್ಟೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಬೇಕೇ?” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಕೆಲಸದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಮುಂದೆ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ, “MNREGA ಅಥವಾ VB-G RAM G ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಬಹುದೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಗ್ಚಿ ಹೇಳಿದರು.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣ ನೀಡಬಾರದು ಹಾಗೂ ವೇತನ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆ.
ವಕೀಲ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್ ಅವರು ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. MNREGA ಬದಲಿಗೆ VB-G RAM G ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಅರ್ಜಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ನೀಡುವುದು ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹಿಂದಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.
ಆದರೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಒಟ್ಟು ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಬದಲಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು . ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನು ಮಿತಿಯಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ಹಣ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಾಗ ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ, ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಉದಾರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಭೂಷಣ್ ಅವರ ವಾದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಹಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:
2026ರ ಜುಲೈ 1ರಿಂದ MNREGA ಬದಲಿಗೆ VB-G RAM G ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 125 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. MNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 100 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಇತ್ತು. ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ವೇತನವು MNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ವೇತನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವೂ ಇದೆ. ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಹೊಸ ವೇತನ ದರಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ದಿನಗೂಲಿ ₹298.80ರಿಂದ ₹327.40ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
MNREGA ವೇತನ ವಿಳಂಬದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಸ್ವರಾಜ್ ಅಭಿಯಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ಆ ತೀರ್ಪನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೊಸ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಯೋಜನೆ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್ ಅವರು ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ಮತ್ತು ವೇತನ ವಿಳಂಬ ಪರಿಹಾರ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
