ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಗೋವಧೆಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಷೇಧ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಗುಜರಾತ್‌ಗಿಂತ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವೇ ಬೇರೆಯಿದೆ. 1951ರಿಂದ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 49.63% ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 153.8%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಸಲ್ಮೇರ್‌ನ ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹಸುಗಳ ಕಳೇಬರಗಳು ಅನಾಥವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು. ಅದರ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ಫೋಟೋಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದ್ದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ರೋಶವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಗೋಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹಸುಗಳು ಮೇವಿಲ್ಲದೆ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಭೀಕರ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಕಾಗದದ ಮೇಲಿರುವ ಗೋಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಡುವಿನ ಆಳವಾದ ಕಂದಕವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತವೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಮೇ 13ರಂದು ಹಠಾತ್ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. 1950ರ ‘ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರಾಣಿ ವಧೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ’ಯಡಿ ಹಸು/ದನಗಳ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಕೂಡ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಸದರಿ ಆದೇಶವು 2018ರ ಆಗಸ್ಟ್ 16ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯವೇ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ‘ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (ಆರೋಗ್ಯ ದೃಢೀಕರಣ ಪತ್ರ) ಪಡೆಯದೆ ಯಾವುದೇ ಹಸು, ಹೋರಿ, ಎತ್ತು ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ವಧೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಈ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು 14 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಹಸುಗಳ ವಧೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಈ ನಡೆ ತೀವ್ರ ಹಿಂದುತ್ವ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪದ ಗೋವಧೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಕೇವಲ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಮೇಘಾಲಯ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ತ್ರಿಪುರಾ, ಮಣಿಪುರ, ಮಿಜೋರಾಂ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕಾನೂನುಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಂದರೆ—ಈ ಕಾನೂನುಗಳ ನೈಜ ದಕ್ಷತೆ ಎಷ್ಟು? ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಕಠಿಣ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ನೆರವಾಗಿಯೇ? ಅಥವಾ ಇಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕುಂದಿಸಿ, ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ? ಗೋಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಗೋಭಕ್ತಿ ಎಂಬುದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಆಚರಣೆಯೇ? ಹಾಗೂ ಇಂತಹ ಆಹಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕಾನೂನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಮತ್ತು ಬದುಕುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆಯೇ? ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕಾರಣ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಗೋವಿನ ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿರದೆ, ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ನೋಟಿಸ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರಾಜಕೀಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಗೋಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ಪಡೆದಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೈಸರಾಯ್ ಲಾರ್ಡ್ ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್ ಒಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು: “ಗೋಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚಳವಳಿಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚಾಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಭಾರತದ ನೈಜ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.”
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರವೂ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ‘ಹಸು ಮತ್ತು ಕರು’ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕೃತ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ಯಾವಾಗಲೆಲ್ಲ ದೇಶದ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಅಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಗೋವಧೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸುವುದು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಗೋಮಾಂಸ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧವನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಜಾನುವಾರು ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2017ರ ಗುಜರಾತ್‌ನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಗೋವಧೆಗೆ ನೇರ ‘ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ’ಯ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಂತೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಲೆ ಅಥವಾ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ಘೋರ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಈ ಗರಿಷ್ಠ ಜೀವಾವಧಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗೋವಿಗೆ ಪೂಜನೀಯ ಸ್ಥಾನವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿರುವುದು ಸತ್ಯವಾದರೂ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಡಿ.ಎನ್. ಝಾ ಅವರಂತಹ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪ್ರಾಚೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಇದರ ಇತರ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಮುನಿಯಾದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಂಸ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಹುರೂಪಿ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಸುವಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಪವಿತ್ರ’ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸದ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದು ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಸು ವಧೆಯನ್ನು ‘ಮಹಾ ಪಾತಕ’ವೆಂದೇನೂ ಕರೆದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ‘ಉಪ ಪಾತಕ’ (ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಪ್ರಖರ ಹಿಂದುತ್ವ ಕೋಮುವಾದಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ವಿನಾಯಕ ದಾಮೋದರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ಕೂಡ ಇಂದಿನ ಗೋರಕ್ಷಕರ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಾವರ್ಕರ್ ಹಸುವನ್ನು ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರೇ ಹೊರತು, ಅದನ್ನು ದೇವತೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ‘ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಧರ್ಮ ಆಚರಣೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ’ಯ (Essential Religious Practices Test) ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಗೋಪೂಜೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರೈಸದೇ ಇರಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಕಾನೂನು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಆಚರಣೆಯು ಧರ್ಮದ ಮೂಲದ ಸಮಯದಿಂದಲೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ‘ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹನೀಫ್ ಖುರೇಷಿ ವರ್ಸಸ್ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ (1958); ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, “ಬಕ್ರೀದ್ ಹಬ್ಬದಂದು ಗೋವಧೆ ಮಾಡುವುದು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ” ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಾದ ಬಾಬರ್, ಅಕ್ಬರ್ ಹಾಗೂ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಕೂಡ ಹಿಂದು ಮತ್ತು ಜೈನರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಗೋವಧೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಭಾವಿ ದಿಯೋಬಂದ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೆಮಿನಾರಿಯೂ ಸಹ ಗೋವಧೆಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಿ ಹಲವು ಫತ್ವಾಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. 1948ರ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಝಡ್.ಎಚ್. ಲಾರಿ ಅವರಂತಹ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸದಸ್ಯರು ಇದನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೇ ಸೇರಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದರು.
ಜಾನುವಾರು ಜನಗಣತಿ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸತ್ಯ
ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 48ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ’ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ತಂದವು. ಆದರೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾನುವಾರು ಜನಗಣತಿಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಲೇಖನ ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ‘ಇದು ಪ್ರತಿರೋಧವು ಹೌದು, ಅಸಹಾಯಕತೆಯೂ ಹೌದು’; ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮನದ ಮಾತು
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಗೋವಧೆಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಷೇಧ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಗುಜರಾತ್‌ಗಿಂತ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವೇ ಬೇರೆಯಿದೆ. 1951ರಿಂದ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 49.63% ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 153.8%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಅಂತೆಯೇ, ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ (ಎತ್ತು/ಹೋರಿ) ರಕ್ಷಣೆ ಇದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 38.3%, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 31.4% ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 58.27% ರಷ್ಟು ಎತ್ತು/ಹೋರಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನಿಲ್ಲದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ಎತ್ತು/ಹೋರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯು ಕೇವಲ 22.8% ಮಾತ್ರ.
| ರಾಜ್ಯ | ಎತ್ತು/ಹೋರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕುಸಿತ (2012-2019) |
| ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಇದೆ) | -58.27% |
| ಗುಜರಾತ್ (ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಇದೆ) | -38.3% |
| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಇದೆ) | -31.4% |
| ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಇರಲಿಲ್ಲ) | -22.8% |
ಈ ಅಧಿಕೃತ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಏನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಕಠಿಣ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಹಸು ಸಾಕಣೆಯನ್ನೇ ಕೈಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ವಯಸ್ಸಾದ ಹಸುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದ, ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಎಮ್ಮೆ ಸಾಕಣೆಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1997 ರಲ್ಲಿ 105:100 ಇದ್ದ ಹಸು-ಎಮ್ಮೆಗಳ ಅನುಪಾತವು 2019ರ ವೇಳೆಗೆ 56:100 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಅಂದರೆ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಜ್ವಲಂತ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮೊದಲ ಕರುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ 14-16 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕರು ಹಾಕುತ್ತಿರಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ವಧೆ ಮಾಡದೆ, ಕೇವಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಕರುಗಳು ಬದುಕಿ ಉಳಿದರೆ, ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 3 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಒಣ ಮೇವಿನ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ರೈತನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು
ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳು ರೈತನ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿವೆ. ರೈತರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುತ್ಪಾದಕ (ಹಾಲು ನೀಡದ, ವಯಸ್ಸಾದ) ಜಾನುವಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶವಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಆ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದಂತಹ ತುರ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರೈತರು 2012 ಮತ್ತು 2019ರ ನಡುವೆ ಕೇವಲ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರಾಟದಿಂದಲೇ ಸುಮಾರು 35,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರಲಾಗದೆ, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆದಾಯ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ, ಬದಲಿಗೆ ಲಂಚ ಮತ್ತು ದಂಡದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳು ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವವರನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಯವರನ್ನಾಗಲಿ ದಂಡಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದೇಶದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಬಡ ರೈತರನ್ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಬೀಡಾಡಿ ದನಗಳ’ ಸಮಸ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ರೈತರು ಹಾಲು ಕೊಡದ ವಯಸ್ಸಾದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇವಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳು ರೈತರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಗೋಶಾಲೆಗಳು ಇವುಗಳ ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಹೇಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ
ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ (2017)’ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ. ಚಲಮೇಶ್ವರ್ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು: “ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ತಾವು ಏನನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕು, ಹೇಗೆ ಉಡುಪು ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತಮಗೆ ಆದೇಶಿಸುವುದನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.”
ಅದೇ ರೀತಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು, “ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ’ ಭಾಗವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಈಗ, ಇಡೀ ವಿಷಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಡಸಾಲೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮನಗಂಡು, ಬಂಗಾಳದ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಈದ್ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ವಧೆಯಿಂದ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ‘ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ ಸಮಾನವಾಗಿರುವ ಹಸುಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್‌ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಸಾಕಿರಿ’ ಎಂದು ರೈತರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗೋವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು, ಒಂದೆಡೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ಕೋಮು ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧವೂ, ಬಿಜೆಪಿಗೆ ರೈತರಿಂದಲೇ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಆಗಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ: ದಿ ಹಿಂದು
