ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತೀಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದರೆ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ 17ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ʼಹಕ್ಕುರಹಿತ ನಾಗರಿಕರʼ ದೇಶವಾಗಲಿದೆ!
ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿದ್ಯಮಾನವೊಂದು ಜರುಗುತ್ತಿದೆ. ʼವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆʼ (SIR) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೇ ಹೊರದೂಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ.
ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರಿಂದೀಚೆಗೆ ದೇಶದ 14 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಕೋಟಿ (60 ಮಿಲಿಯನ್) ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ನಿವ್ವಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಇದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲಿನ ಗುಂಡಿಗಳಷ್ಟೇ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಇಟಲಿ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಇಡೀ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಜೀವಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತದ್ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ 14 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 62.5 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿದ್ದು, ಈ ಪೈಕಿ 61 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಬದಲು 55 ಕೋಟಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಮೂರನೇ ಹಂತದ SIR ನಲ್ಲಿ 10 ಕೋಟಿ ಜನರ ಉಚ್ಚಾಟನೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ
ಈಗಾಗಲೇ ಎರಡು ಹಂತಗಳ ‘ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (SIR) ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ 16 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 3ನೇ ಹಂತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಮುಕ್ತಾಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು 96.9 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ (100 ಮಿಲಿಯನ್) ಜನರ ಹೆಸರುಗಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಲಿವೆ.
ಇದು ಇರಾನ್ ಅಥವಾ ಜರ್ಮನಿಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದರೆ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ 17ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ʼಹಕ್ಕುರಹಿತ ನಾಗರಿಕರʼ ದೇಶವಾಗಲಿದೆ!
ನಾಗರಿಕರೇ ಪೌರತ್ವ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ..
ಒಂದು ವೇಳೆ, ನೀವು ಈ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ (SIR) ಮೊದಲ ಎರಡು ಹಂತಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡದೆ ಬಚಾವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈಗಿನಿಂದಲೇ ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಪಡುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ. ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಕೇಳಿ.. ಕಳೆದ ಎರಡು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಬೇಕಾದರೆ 2002ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ! ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮತದಾರನಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರಲೇ ಇಲ್ಲ.
ನನ್ನ ಬಳಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಆಧಾರ್, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಹಂತಗಳ SIRನ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಕಚೇರಿಯು ಈ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಬಳಿ ದೆಹಲಿಯ 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಅಂಕಪಟ್ಟಿ ಇದೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರು “ಬೇಬಿ ಶೈಲಜಾ” ಎಂದಿದೆ.
ದೇಶದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಬಡ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಭಾರತೀಯರಿಗಿಂತ ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಸೌಲಭ್ಯಸ್ಥ ನಾಗರಿಕ. ನಾನು ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುವ ನಾಗರಿಕರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳೇ ಅಲ್ಲದ ‘ಅನಾಥ’ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನೂತನ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಈ ಜನರನ್ನು ಹಕ್ಕುಗಳೇ ಇಲ್ಲದ, ಭಾರತದ ‘ಅಧಮ ನಾಗರಿಕರ’ (untermenschen) ಬೃಹತ್ ಶೋಷಿತ ವರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಅಲ್ಲದ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರೂ ಅಲ್ಲದ ಕತ್ತಲೆಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನೂತನ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯವರು ಈ ವಾರ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ: “ಯಾವುದೇ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುಕೋರ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯನಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ (SIR) ಮೂಲಕ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಜನರನ್ನು.
ಅಮೆರಿಕದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವುದು ಕೇವಲ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಸಂಸತ್ತನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ದೇಶದ ನೀತಿಗಳು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವರನ್ನು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ದಯೆಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವ ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಅಮೆರಿಕದ ‘ಜಿಮ್ ಕ್ರೋ’ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ
1870ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಜಿಮ್ ಕ್ರೋ’ (Jim Crow) ಕರಾಳ ಕಾನೂನುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮತದಾನ ತೆರಿಗೆ (Poll Taxes) ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದವು. ಆ ಮೂಲಕ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯರನ್ನು ಮತದಾನದಿಂದ ವಂಚಿತರನ್ನಾಗಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರ ವಸತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ (Segregation) ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬಿಳಿಯರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದವು.
ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ದಾಂತ ಆಧಾರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿರುವ ಮತಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ (NRC) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನೇ ನಾಗರಿಕತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿನ ಬಂಧನ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ (Detention Camps) ಇಂದಿಗೂ ಜನರು ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ‘ಅಮೆರಿಕ ಖಜಾನೆ’ ಜೊತೆ ಡೀಲ್‌ ಕುದುರಿಸಿದ ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್; ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ ಕೇಸ್‌ ಖುಲಾಸೆಗೆ ತೆತ್ತ ಮೊತ್ತವೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತಾ?
ʼಗ್ರಾಂಡ್‌ಫಾದರ್ ಕ್ಲಾಸ್ʼ (ತಾತಂದಿರ ನಿಯಮ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ತಂತ್ರ
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ ಕ್ರೋ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ತಂದ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಬಡ ಬಿಳಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾದಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ‘ಗ್ರಾಂಡ್‌ಫಾದರ್ ಕ್ಲಾಸ್’ (Grandfather Clause) ಎಂಬ ಚಾಣಾಕ್ಷ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದವು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, 1867 ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಯಾರ ತಾತಂದಿರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿತ್ತೋ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇಂತಹದ್ದೇ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಡ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿರುವಂತೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಬಡ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ 2019ರ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸದೇ ಇರಬಹುದು. ‘ಲೋಕನೀತಿ-ಸಿಎಸ್‌ಡಿಎಸ್’ (Lokniti-CSDS) ಸಂಸ್ಥೆಯ 2019 ಮತ್ತು 2024ರ ಚುನಾವಣಾ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತದಾರರು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ, ಬಡ ಮತ್ತು ಕೆಳವರ್ಗದ ಹಿಂದೂ ಮತದಾರರು ಇಂದಿಗೂ ಆ ಪಕ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಬಡ ಮತ್ತು ಶೋಷಿತ ವರ್ಗದ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೌನ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ದೋಷಗಳು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತಿವೆ:
- ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಕ್ರಮಗಳು/ಕೈಬಿಡುವಿಕೆಗಳು.
- ಮತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲಗಳು.
- ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ ಎಣಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
ಹೊಸ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ನಾಗರಿಕರ ಕೊನೆಯ ಭರವಸೆಯಾಗಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚುನಾವಣಾ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಮತದಾನದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ, “ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಅವರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಅವರ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್‌ಮಾಲಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರ ಪೀಠ ಹೇಳಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.
ತನ್ನ ಮತದಾರರನ್ನು ತಾನೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್ಕಾರ
ಭಾರತವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ‘ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ’ದ (one-party state) ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕುಸಿದುಬಿದ್ದರೆ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಲಭ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡದಿರಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಂಚನೆ? ʼಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ಯೋಜನೆʼ ವಿವಾದದ ಸುತ್ತ
ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ, 2019ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಂತಹ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಲಾಗಿತ್ತು (ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿರುವ ವಿವರಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ). 2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಕುರಿತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ದಾಸ್ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು, ನಿಕಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿದ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ದಿನದಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು (ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಜಯಗಳಿಸಿತ್ತು). ಅವರ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇವೆ.
2024ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಘೋಷಿಸಿದ ‘ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ’ (one-nation-one-election) ಕಲ್ಪನೆಯು ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದು 2014ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ‘ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ’ದ ಘೋಷಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ‘ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಮುಕ್ತ ದೇಶ’ದ (Opposition-mukt country) ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತರೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎತ್ತ ಕಡೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಮತದಾರರನ್ನು ತಾನೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ!
ಲೇಖನವು ಆರ್ಟಿಕಲ್14.ಕಾಮ್‌ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಸಮರ್ ಹಲರಂಕರ್ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖನದ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ
