ವಂದೇಮಾತರಂ ಗೀತೆಯ ಸುತ್ತ ಎದ್ದಿರುವ ವಿವಾದವು ಈಗಿನ ಕಲುಷಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತುಣುಕಷ್ಟೇ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಡೆಯನ್ನು ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುವ ಬಿಜೆಪಿಯು, ಹಿಂದುತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಲೇಪನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಚರ್ಚೆಯ ಮತ್ತು ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ‘ವಂದೇಮಾತರಂ’ ಗೀತೆಯ ಕೇವಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ‘ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣ’ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣದ ನೀತಿ ಎಂದು ಅವರು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆರೋಪವು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಇತರರತ್ತ ಬೆರಳು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ, ಆಡಳಿತರೂಢ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಮೋದಿ-ಶಾ (ಮೋಶಾ) ನಾಯಕತ್ವವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಗಳು ಹಿಂದು-ಮುಸ್ಲಿಂ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ರಾಜಕಾರಣವಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ವಂದೇಮಾತರಂ ನಿರ್ಧಾರವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಓಲೈಕೆಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ. ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗೆ ನೀಡುವಷ್ಟೇ ಗೌರವವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಗೂ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಇಂತಹ ನಡೆಗಳನ್ನು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಹಿಂದುಗಳ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿ, ತಮ್ಮತ್ತ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಬಿಜೆಪಿ, ತನ್ನದೇ ಆದ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಹಿಂದು-ಮುಸ್ಲಿಂ ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಮೋದಿ-ಶಾ ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳೇ ಚುನಾವಣಾ ಕಣದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ವೇಳೆ ಬಳಸುವ ಉಗ್ರ ಭಾಷೆ, ಸಿಎಎ-ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ ವಿವಾದಗಳು, ಲವ್ ಜಿಹಾದ್ ಆರೋಪಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಟೀಕೆಗಳಿವೆ.
ಈ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ 2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪುಲ್ವಾಮಾ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಯೋಧರು ಮತ್ತು ಬಾಲಾಕೋಟ್ ವಾಯುದಾಳಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ನೇರವಾಗಿ ಯುವ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಮತ ಯಾಚಿಸಿದ್ದು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸೇನೆಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ, ಚುನಾವಣೆ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ? ಇದು ಕೂಡ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣದ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ರೂಪವಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಬಳಿ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ.
ಕೇವಲ ಪುಲ್ವಾಮಾ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಂತಹ ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮೋದಿ-ಶಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳು ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ‘ಸ್ಮಶಾನ-ಕಬರಸ್ಥಾನ’, ‘ದೀಪಾವಳಿ-ರಂಜಾನ್’ ಎಂದು ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆಗಳ (ಹಿಜಾಬ್, ಹಲಾಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿವಾದಗೊಳಿಸುವುದು ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ತುಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿಯು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತವಾದದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಓಲೈಕೆಗೆ ಇಳಿದಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ರಾಜಕಾರಣದ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಮತ್ತು ರೈತರ ಬವಣೆಗಳು ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಆಡಳಿತದ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಬಲವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಧ್ರುವೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆ ಗೆಲ್ಲುವ ತಂತ್ರವಾಗದೆ, ಸಮಾಜದ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಕದಡುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ವಂದೇಮಾತರಂ ಗೀತೆಯ ಸುತ್ತ ಎದ್ದಿರುವ ವಿವಾದವು ಈಗಿನ ಕಲುಷಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತುಣುಕಷ್ಟೇ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಡೆಯನ್ನು ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುವ ಬಿಜೆಪಿಯು, ತನ್ನ ಹಿಂದೂತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಲೇಪನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಹುತಾತ್ಮರ ಬಲಿದಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧನೆಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾದಾಗ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ವಾಸ್ತವದ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಯುವ ಬದಲು, ನೈಜ ಜನಪರ ಆಡಳಿತದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
