ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ-SIR-ಇದೀಗ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಎನ್ಯುಮರೇಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರವರೆಗೆ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ.
ಆದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್ 24ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ SIR ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಂತ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಕಾರಣ, ಎನ್ಯುಮರೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಅಥವಾ ‘Absent, Shifted, Dead, Duplicate and Other’-ASDDO ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಮತದಾರರು ಈಗ ತಮ್ಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ.
1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರು ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ?
ಜೂನ್ 16ರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5.54 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರು ಇದ್ದರು. ಎನ್ಯುಮರೇಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರವೂ ಸುಮಾರು 1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರು ASDDO ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಅಂದರೆ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 65.6 ಲಕ್ಷದಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತರು, ಗೈರುಹಾಜರು, ಈಗಾಗಲೇ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವವರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರೂ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಮತದಾರನ ಹೆಸರು, ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕು ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ, ಈಗಾಗಲೇ ತಪ್ಪಾಗಿ ASDDO ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಮತದಾರರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 12ರ ವೇಳೆಗೆ 2.4 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರನ್ನು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಳಿಕ ASDDO ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ಸರಿಯಾದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಗಸ್ಟ್ 24ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆ.
QR ಕೋಡ್ ನೋಟಿಸ್: ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಆರಂಭ
ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕಾಣದ ಅಥವಾ ASDDO ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ SIRಗಾಗಿ “Submit Document Against Notice issued” ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟ-ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೇಳಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
11 ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ‘ನಿವಾಸ’ದ ಮಹತ್ವ
SIRನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ Permanent Residence Certificate-PRC ಪಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ PRCಗೆ ಹಲವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನನ, ಕನಿಷ್ಠ 10 ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ನಿವಾಸ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಪತಿ/ಪತ್ನಿಯ ನಿವಾಸ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪರದಾಡುವ ನಿಜವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
PRC ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಸೇರುವುದು ಒಂದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ
PRC ಸೇರಿದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳು SIRನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಖಚಿತ’ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಬಾರದು.
4.85 ಕೋಟಿ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 4.85 ಕೋಟಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ಮುದ್ರಿಸಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರವರ್ಗ 2A, 2B, 3A ಮತ್ತು 3Bಗೆ ಸುಮಾರು 1.36 ಕೋಟಿ, ಪ್ರವರ್ಗ-1ಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 86 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ/ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 2.63 ಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ವಿತರಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಾಖಲೆ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವೂ ಸ್ಪಷ್ಟ-ಜನರು ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಅಲೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸೇವೆಯನ್ನು ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 57 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, WhatsApp ಮತ್ತು SMS ಮೂಲಕ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವೇ ಬೇರೆ?
ಇಲ್ಲಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತದೆ-‘4.85 ಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ.’ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಭವ ಹೀಗಿದೆ-‘ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಬೇಕು; ನಾಡಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಸರ್ವರ್ ಇಲ್ಲ; ಮತ್ತೆ ಬನ್ನಿ.’ ಈ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಯಾರು ತುಂಬಬೇಕು?
ಸರ್ಕಾರವೇ 57 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು WhatsApp ಮತ್ತು SMS ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೂ ಜನರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನಾಡಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ, ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜನರ ಕೈಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಲಿಂಕ್ ಕಳುಹಿಸುವುದೇ ಸಾಕೇ?
57 ಲಕ್ಷ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿರುವುದು ಒಂದು ಸಾಧನೆಯ ಅಂಕಿ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಷ್ಟು ಜನರು ಲಿಂಕ್ ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ? ಎಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ? ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ತಲುಪಿಲ್ಲ? ಎಷ್ಟು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿವೆ? ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು, ಜಾತಿ, ವಿಳಾಸ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದೆ?. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮವಾರು ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಯೋಜನೆಯ ನೈಜ ಪ್ರಗತಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ‘57 ಲಕ್ಷ ಲಿಂಕ್ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ’ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಇನ್‌ಪುಟ್ ಅಂಕಿ ಮಾತ್ರ. ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನಿಜವಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವುದು ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಅಂಕಿ.
ಆಡಳಿತದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಅಂಕಿಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
4.85 ಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದವು? ಇದು ಇನ್ನೂ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಫೈಲ್ ಅಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತು, ಜಾತಿ, ಪ್ರವರ್ಗ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ:
- ಯಾವ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ?
- ದಾಖಲೆಗಳ ನವೀಕರಣ ಹೇಗೆ ನಡೆದಿದೆ?
- ಹೆಸರು ಅಥವಾ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ?
- ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ?
- ಕುಟುಂಬ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರದ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ?
- ಜಾತಿ ಪ್ರವರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ?
- ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಅಥವಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ?
- ತಪ್ಪು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಉತ್ತರ ನೀಡದೆ ಕೇವಲ ‘4.85 ಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಸಿದ್ಧ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಮಾನ ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
SIR ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಯೋಜನೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ?
ಇದು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಒಂದೆಡೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಒಂದೇ ನಾಗರಿಕನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ವೃದ್ಧರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಜನರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಅದರಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬ ಮತದಾರನ ಹೆಸರು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆತ ಅಥವಾ ಆಕೆ ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾವ ದಾಖಲೆ ಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆಯೂ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
‘ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ ಎಂದ ಮೇಲೆ ಕಚೇರಿಗಳ ಮುಂದೆ ಸಾಲು ಏಕೆ?
ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ತಲುಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದ್ದರೆ-
- ನಾಡಕಚೇರಿಯ ಮುಂದೆ ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದಲೇ ಜನ ಏಕೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು?
- ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
- ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಬಂದಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನು?
- ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರಿಗೆ ಯಾರು ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ?
- ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದರೂ ಅದು ಫಲಾನುಭವಿಯ ಕೈಗೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದ್ದು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಯೋಜನೆ ನಿಜವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕೇಳಲೇಬೇಕಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಹಂತ. ಆದರೆ, ಆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಹಂತ. ನಾಡಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಲಿಂಕ್ ತೆರೆಯದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸರ್ವರ್ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನರು ಮತ್ತೆ ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದರಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದ ಉದ್ದೇಶವೇ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಕಾಗದದ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಚೇರಿಗೆ’ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ‘ಜನರು ಕಚೇರಿಗೆ ಬರುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು.
ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿ
ಸರ್ಕಾರ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದನ್ನು ಜನರು ಹೇಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಫಲಾನುಭವಿಗೂ ತಲುಪುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಾಡಕಚೇರಿ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದಿತ್ತು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
ನಿಮ್ಮ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ?, ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಬಂದಿದೆಯೇ?, ಬರದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು?, ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ?, PRC ಬೇಕಾದರೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆ?, SIR ನೋಟಿಸ್ ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?ಇಂತಹ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಸಹಾಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ.
ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ; ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ
SIRನ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರಗೊಳಿಸುವುದು. ಆದರೆ, ನಿಖರತೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಕೈತಪ್ಪಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಎನ್ಯುಮರೇಷನ್ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತದಾರರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 17ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ವಿಸ್ತರಿತ ಅವಧಿಯ ನಂತರವೂ ASDDO ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 24ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರನ ಮೊದಲ ಕೆಲಸವೇ:
“ನನ್ನ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆಯೇ?”
ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು. ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ SIR ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಈಗ ಇರುವ ಸವಾಲುಗಳು
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ:
- 1.08 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ASDDO ಮತದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವುದು.
- QR ಕೋಡ್ ನೋಟಿಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ತಿಳಿಸುವುದು.
- ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಒದಗಿಸುವುದು.
- PRC ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ವಿತರಣೆಯು ನಿಜವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಕೈಗೆ ತಲುಪಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
- ಸರ್ವರ್, ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
- ತಪ್ಪಾದ ಜಾತಿ/ನಿವಾಸ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು.
- SIR ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆ ವಿತರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವುದು.
ಈಗ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ‘ಯೋಜನೆ’ ಅಲ್ಲ, ‘ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ’
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ 4.85 ಕೋಟಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು PRC ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಜನಪರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಘೋಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕವಲ್ಲ, ಜನರ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಬೇಕು.
ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಿದ್ಧ?
- ಎಷ್ಟು ಮನೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ?
- ಎಷ್ಟು ಜನರು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ?
- ಎಷ್ಟು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅರ್ಜಿಗಳು ಬಂದಿವೆ?
- ಎಷ್ಟು ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿದೆ?
- ಎಷ್ಟು PRC ಅರ್ಜಿಗಳು ಬಂದಿವೆ?
- ಎಷ್ಟು ಮಂಜೂರಾಗಿವೆ?
- ಎಷ್ಟು ಬಾಕಿ?
- ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ SIR ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಈ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೆರವಾಗಿದೆ?
ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮವಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಿದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 24 ಒಂದು ದಿನಾಂಕವಲ್ಲ, ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ
SIR ಎನ್ಯುಮರೇಷನ್ ಮುಗಿದಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ನಂತರದ ವಾರಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದವು. ಒಂದು ಕಡೆ 1.08 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ASDDO ಮತದಾರರ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ 4.85 ಕೋಟಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ PRC ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ-ಈ ಮೂರು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ತಲುಪಿಸುವ ಘೋಷಣೆ ಕೇಳಲು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸು ಜನರು ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, SIRನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಉಳಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ಮತದಾರನಿಗೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿ, ದಾಖಲೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೆರವು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಗಸ್ಟ್ 24ರ ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡಬೇಕಿದೆ: “ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ನೋಟಿಸ್ ಬಂದರೆ ಹೆದರಬೇಡಿ; ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ನಿಮ್ಮ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.”
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ?SIR: 1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರಿಗೆ QR ಕೋಡ್ ನೋಟಿಸ್; ಹೆಸರು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ
ಅಂತಿಮವಾಗಿ SIR ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು ಎಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದರಿಂದಲ್ಲ; ಒಬ್ಬ ಅರ್ಹ ಮತದಾರನ ಹೆಸರೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೈತಪ್ಪದಂತೆ ಎಷ್ಟು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದರಿಂದ.
