ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ‘ಹಳೇ ಮೈಸೂರು’ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುರುತಲ್ಲ; ಅದು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರದ ದಿಕ್ಕು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯ. ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ಹಾಸನ, ರಾಮನಗರ, ತುಮಕೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಕೊಡಗು ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶ ರೈತ, ದಲಿತ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಷ್ಟು ರಾಜಕೀಯ ತೂಕ ಈ ಭಾಗಕ್ಕಿದೆ.
ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ- ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕಾರಣ ಕೇವಲ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಅಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರದ ಬದಲಾವಣೆ, ಪಕ್ಷಗಳೊಳಗಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಮೀಕರಣ, ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಅಸಮತೋಲನ ಹಾಗೂ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನ- ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ನಂತರ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರವಾಗಿರದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಭೆಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಓಡಾಟ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಬಹುತೇಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವುದು ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಭೆಗಳು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಯಕರ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿದೆ? ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಇಂದು ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊಸ ಸಮೀಕರಣದ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೊಟ್ಟ ಸಂದೇಶ
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ನಂತರ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಈಡೇರಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅವಕಾಶ ಸಿಗದಿರುವುದು, ಕೊಡಗು ಮತ್ತೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೇ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಯಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಗದು. ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ, ಯಾವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತೂಕ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಭಾವ ಮೊದಲಿನಷ್ಟಿಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆ
2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ರಾಜಕೀಯ ಬಲ ನೀಡಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಅಹಿಂದ ಸಮುದಾಯ, ದಲಿತರು, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಾಗೂ ರೈತ ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಗೆಲುವಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಎದುರಾದ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ. ಮತದಾರರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಗೆಲುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಅಹಿಂದ ರಾಜಕಾರಣದ ಮುಂದೆ ಹೊಸ ಸವಾಲು
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ ಅಹಿಂದ ರಾಜಕಾರಣ. ದಲಿತರು, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಬಲಿಷ್ಠ ನೆಲೆ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಅದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
‘ನಮ್ಮ ಮತಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪಾಲು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಾವುದೇ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಲ್ಲದು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಹಿಂದ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ, ನಾಯಕತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯ: ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯವರೆಗೆ
ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದಲಿತರಿಗೆ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಸ್ಥಾನ ಮಾತ್ರವೇ? ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ ಸಮಾನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವ ಪ್ರಯತ್ನ ದುರ್ಬಲವಾದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಬಿರುಕು ಮೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ‘ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹ’ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬ ಆಧಾರಿತ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ, ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದ ದಲಿತ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದ ನಾಯಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಲವಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು.
ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆ
ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ರಾಜಕೀಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊರತೆ ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ. ಇಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಶಾಸಕರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮತೋಲನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಮಹಿಳೆಯರು ಮತದಾರರಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಾಸನಾಂಗ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿ, ಸಂಘಟನಾ ನಾಯಕಿ, ಶಾಸಕಿ, ಸಚಿವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಕ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ?
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಮತಗಳು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ಅವಕಾಶಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ.
ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೈತ್ರಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಭರವಸೆ ಕೂಡ ಇರಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದುರ್ಬಲವಾಗಬಹುದು.
ಯುವ ನಾಯಕತ್ವ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು, ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ನಾಯಕರು ಈ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಜನಾಧಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸ ನಾಯಕರನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಗ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೇಲೆ ಪಕ್ಷದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಘಟನೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಬಹುದು. ಯುವಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹುದ್ದೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ನಡುವೆ ಹೋರಾಟ, ಸಂಘಟನೆ ಕಟ್ಟುವ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣದ ನೆರಳು
ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವುದು ಸಹಜ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಒಂದು ವಾದವಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವೂ ಇದೆ. ಪಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಿಗಿಂತ ರಾಜಕೀಯ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿದರೆ, ಸಂಘಟನೆಯೊಳಗಿನ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ರಾಜಕಾರಣದ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮತದಾರರ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಹೋರಾಟದ ರಾಜಕಾರಣ ಕುಗ್ಗಿದೆಯೇ?
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ರೈತ ಹೋರಾಟ, ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ, ದಲಿತ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಲಿಷ್ಠ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವ ನಾಯಕತ್ವವೇ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು.
ಇಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಗ್ರಾಮ, ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡುವ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಜನರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಲಾರದು. ಈ ಅಂತರವನ್ನು ತುಂಬದಿದ್ದರೆ ಸಂಘಟನೆಯ ಬೇರುಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಬಹುದು.
ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯೂ ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಜನಪರ ಆಡಳಿತ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉದ್ಯೋಗ, ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಈಡೇರದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಜನಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಿಜೆಪಿ-ಜೆಡಿಎಸ್ಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣ ದುರ್ಬಲವಾದರೆ ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜೆಡಿಎಸ್ ಕೂಡ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗಿನ ನಾಯಕತ್ವದ ಶೂನ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಯ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಭದ್ರಕೋಟೆ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸುವುದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಇನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಮುಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಿದ್ದರೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಈಗಿನಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಯುವ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆ, ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಅಭಾವ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣದ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನ—ಇವುಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ, ದಲಿತ-ಹಿಂದುಳಿದ-ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ, ಯುವಕರಿಗೆ ಸಂಘಟನಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಗತ್ಯ.
ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರವೇ, ಶಕ್ತಿಹೀನತೆಯೇ?
ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಇನ್ನೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೈತ್ರಿ ದುರ್ಬಲವಾದರೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರದೇಶವೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇಂದು ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೌದು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯೂ ಹೌದು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ, ಯುವ ನಾಯಕತ್ವ ದುರ್ಬಲ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಜನರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ-ಅಸಮಾಧಾನಗಳ ಅಂತರ-ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅದರ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ‘ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕೈತಪ್ಪುತ್ತಿದೆಯೇ?’ ಎಂಬುದಲ್ಲ.
“ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?” ಎಂಬುದೇ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈಗಲೇ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ರಾಜಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗದು.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ?SIR: ASDDO ‘ರೋಲ್ಬ್ಯಾಕ್’ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು? ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ
ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಉದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆಯೇ? ಉತ್ತರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.
