ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆ ಆಚರಣೆ ಅಣಬಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ವೈಭವವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಪಶುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ-ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಪದ ಹಬ್ಬ, ಕೃಷಿಕರ ಸಂಭ್ರಮ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಶಹಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಅಣಬಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಸಂಭ್ರಮ, ಸಡಗರ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
ಕಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ರೈತರ ಬದುಕು, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿರುಬಿಸಿಲು ಮುಗಿದು ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈತ ತನ್ನ ಹೊಲವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಎತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೇಗಿಲು ಹೊಡೆಯುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಜೊತೆಯಾಗಿರುವ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿ, ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬವೇ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆ.
ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನದಿದೇವತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅರಿಶಿಣ ಹಾಗೂ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಹೊಸ ಮಗಡ, ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಾಸಿಂಗ, ಜುಲಾ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ರಿಬ್ಬನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊರಳಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆಸರ ಕಟ್ಟಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.
ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯ ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಚಿಪ್ಪರ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಹೊನ್ನುಗಿ ದಿನ ಜೋಳ ಕುಟ್ಟಿ ಅನ್ನ ತಯಾರಿಸಿ, ಕುಸುಬಿ ನೆನೆಸಿ ಹಾಲು ಮಾಡಿ ಮೊದಲು ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಂತರವೇ ಮನೆಯವರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಶುಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆ ದಿನ ಕಾರಿಂಗ್, ಕುಗ್ಗಳ, ಇಂಗು, ಕೋಳಿಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಮಿಶ್ರಣ ತಯಾರಿಸಿ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದರು.
ರೈತ ಬಲಭೀಮ ಚಿಪ್ಪರ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಕಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷವೇ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಮದುವೆ ಮಾಡುವುದು. ಹಿಂದೆ ಬಸವನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು. ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ನಂದಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಕಾರಣ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಹಬ್ಬದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳಿಗೆ, ಬದನೆಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಪುಂಡಿ ಕಟ್ಟಗಿ ನಾರಿನಿಂದ ಕಪ್ಪು ಮಗ್ಗದ ಹಗ್ಗ ತಯಾರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇವಿನ ಎಲೆ ಕಟ್ಟಿ ಊರಿನ ಅಗಸಿ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕರಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಾಮದ ಹನುಮಂತ ದೇವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಒಡೆದ ಬಳಿಕ ಊರಿನ ಎಲ್ಲ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಅಗಸಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಪೂಜಾರಿಗಳು ಕರಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ನಂತರ ಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ತೆರಳಿದರು.
ಬಾಜಾ-ಭಜಂತ್ರಿ, ಹಲಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದ ನಡುವೆ ಅಲಂಕೃತ ಎತ್ತುಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಗ್ರಾಮದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿತು. ಕಳಸ ಹೊತ್ತ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರೆ, ಯುವಕರು ಬಿದಿರು ತಿರುಗಿಸುವುದು, ಬಾರಕೋಲು ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಜನಪದ ಸಾಹಸ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ನೋಡುಗರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಉಡುಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಯುವಕರು ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.
ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ ಬಳಿಕ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕರಿ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಹೋಳಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶೇಷ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಎತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕವೇ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಬ್ಬದ ಊಟ ಸವಿದರು.
“ಮೊದಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬ ತಿನ್ನಿಸಿ, ನಂತರವೇ ಮನೆಯವರು ಊಟ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಮ್ಮದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸಿದಷ್ಟು ಬೆಳೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹಿರಿಯರ ನಂಬಿಕೆ. ಪಶುಗಳೇ ರೈತನ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂಬ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಭಾವನೆಯೇ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲ” ಎಂದು ರೈತರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಬೀದರ್ | ಒಳಮೀಸಲಾತಿಯಿಂದ ಬಂಜಾರ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯ : ಶಾಸಕ ಪ್ರಭು ಚವ್ಹಾಣ
ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆ ಆಚರಣೆ ಅಣಬಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ವೈಭವವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
ಗೀತಾ ಹೊಸಮನಿ
ಯಾದಗಿರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಯೋಜಕರು, NCCಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ(NRAI ಫೈರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗ) ವಿಜೇತೆ.
