ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಷಿ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಭೇಟಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಯ ವೇಳೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್ ಎದುರು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಾರಿ ‘ಅತಿಕ್ರಮಣ’ದ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಗಡಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ, ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನೀತಿಗಳ ಮುಂದೆ ಮೌನ ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ತೀವ್ರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಗಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೇಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಭಾರೀ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತಿದೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರ (DGP) ಸಮಾವೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಯೇ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಬೆತ್ತಲೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ 65 ಗಸ್ತು ಬಿಂದುಗಳ (Patrolling Points) ಪೈಕಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 26 ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಪಿಪಿ 9ರಿಂದ 14, 17, 24, 30 ಇತ್ಯಾದಿ) ಭಾರತ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಗಸ್ತು ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಇನ್ನು ಗಲ್ವಾನ್, ಪ್ಯಾಂಗಾಂಗ್ ತ್ಸೋ, ಡೆಪ್ಸಾಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವೆಡೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಶಮನದ (Disengagement) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ಬಫರ್ ಜೋನ್’ (ತಟಸ್ಥ ವಲಯ) ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಭೂಭಾಗದ ಸುಮಾರು 1,000 ದಿಂದ 2,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಸ್ತು ಹಕ್ಕನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಜಯ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರಂತಹ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಸಮೇತ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿಯೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಶರಣಾದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ ಟೀಕೆ. 2020ರ ಗಲ್ವಾನ್ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ 20 ಯೋಧರು ಹುತಾತ್ಮರಾದಾಗ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ‘ನಮ್ಮ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಯಾರೂ ನುಗ್ಗಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನೇ ಚೀನಾ ತನಗೆ ಸಿಕ್ಕ ‘ಕ್ಲೀನ್ ಚಿಟ್’ ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಈ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆ ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹೋರಾಟವನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಉನ್ನತ ನಾಯಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಚೀನಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವಂತಹ ನೀತಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಚೀನಾದ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗಿದೆ. ಅಪ್ಪರ್ ಸುಬನ್ಸಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತ್ಸಾರಿ ಚು ನದಿ ದಂಡೆಯ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳುಳ್ಳ ‘ಕ್ಸಿಯಾವೊಕಾಂಗ್’ (ಮಾದರಿ ಗ್ರಾಮ) ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಸ್ವತಃ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದ ತಾಪಿರ್ ಗಾವೋ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕದ ಪೆಂಟಗನ್ ವರದಿಗಳು ಚೀನಾದ ಈ ‘ನಿಧಾನಗತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ’ವನ್ನು (Salami slicing) ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ತೋರಿಲ್ಲ.
ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸೇನಾ ದುಸ್ಸಾಹಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ದೇಶದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ (ನಿಯಮ 267ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ) ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವಲ್ಲೂ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ನಿಷೇಧದಂತಹ ಕೇವಲ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಸರ್ಕಾರ, ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ 100 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು ₹8.4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ) ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆ (Trade Deficit) ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂತರ ಮೌನ ನೀತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೆ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಪುಟಿನ್ ಹಾಗೂ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗಡಿ ‘ಅತಿಕ್ರಮಣ’ದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಚೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಎದುರು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ದಿಟ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ತೀರಾ ಕ್ಷೀಣ. ಗಡಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಗಸ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಬದಲು, ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮರೆಮಾಚುವ ಯತ್ನವೇ ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ.
