ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತೊಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಟ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳ ಗೊಂದಲ, ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ಹೊರಗುಳಿಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದ ಅಹವಾಲುಗಳು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಯ ಅಹವಾಲು; ಹೆಸರು ಬದಲಾದರೆ ಹಕ್ಕು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಘಟನೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಕಾಡಿತು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಹೇಳಿದರು. “ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಒಂದು ಹೆಸರು, ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು. ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಈಗಿನ ಬದುಕಿನ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಲಿಂಗ, ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿರುವವರ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಬಾರದು. ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.
ಕೊಡಗಿನ ಲೈನ್ಮನೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ
ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ SIR ಕುರಿತು ತಾವು ಕಂಡ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಹಲವು ಎಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈನ್ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಭೂಹೀನರು ಹಾಗೂ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಶಾಶ್ವತ ವಿಳಾಸ, ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಲೀಕರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಬದುಕು, ಸ್ವಂತ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಮನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎದುರಾಗುವ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇಂತಹ ಸಮುದಾಯಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಕೆಲವರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. “ಸ್ವಂತ ಸೂರು ಇಲ್ಲ, ನನ್ನದು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಭೂಮಿ ಇಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆ, ಪೋಷಕರ ದಾಖಲೆ, ವಿಳಾಸದ ದಾಖಲೆ ಕೇಳಿದರೆ ಆತ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.
“ಫಾರಂ-7 ರಾಜಕೀಯ ಆಯುಧವಾಗಬಾರದು”
SIR ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, ಫಾರಂ-7 ಕುರಿತೂ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. “ಪ್ರತಿ ಬೂತ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಯಾರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
“ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಂದಲೇ ಫಾರಂ ಭರ್ತಿ” ಎಂಬ ಆರೋಪ
ಕೆಲವೆಡೆ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖಂಡರು ಅಥವಾ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಫಾರಂ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ತಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಆದಿವಾಸಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಮತಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಅವರು ಮಾಡಿದರು. ಇಂತಹ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫಾರಂ ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.
“ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ”-ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ರ ಸಂವಿಧಾನದ ನೆನಪು
ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಭಾರತವು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ತತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದರು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆಸ್ತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು, ಸಂವಿಧಾನವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ತತ್ವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಕುಂಠಿತವಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
“ಹಿಂದೆ BLO ಮನೆಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು; ಈಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗಿದೆ”
ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮತದಾರರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಹೇಳಿದರು. SIRನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದವರು, ವಿಳಾಸ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡವರು, ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡವರು, ಕುಟುಂಬ ವಿಭಜನೆಯಾದವರು ಹಾಗೂ ಅಂಚಿನ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೊಂದರೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ 2026ರ ಬಿಹಾರ SIR ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿಯೂ, SIR ನಡೆಸುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರಿಗೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಸುವುದು, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆ
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದರು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಟೀಕೆಯಾಗಿತ್ತು. 2023ರ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಶಿಫಾರಸು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳುವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಬಹುಸದಸ್ಯೀಯ ನಿರ್ಧಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
“ECINET ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ” ಆರೋಪ
ECINET ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಕೂಡ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು. BLO ಮತ್ತು ERO ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆಡಿಟ್ ಟ್ರೇಲ್ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಂತರಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
“13 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಹೊರಗುಳಿದಿವೆ”- ಆದರೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು?
SIR ಕುರಿತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕರಡು ಮತಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ. ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 13.37 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 14.1 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ‘ಮೊದಲು ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ನಂತರ ಸರಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು’ ಎಂಬ ನಿಲುವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು SIR: ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಲುವು ಏನು?
SIR ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂಬ ವಾದದ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. 2026ರ ಮೇ 27ರಂದು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ SIR ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ Article 324 ಮತ್ತು Representation of the People Act, 1950ರ Section 21(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ SIR ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
ಆದರೆ, ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಮತದಾರರಿಗೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಸುವುದು, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಆಧಾರ್ ಅನ್ನು ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತಿನ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, SIR ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು SIR ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನ-ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.
“ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು”
SIR ನಡೆದ ರಾಜ್ಯಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ದಾಖಲೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವ ಅಥವಾ ನಾಶವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸುವುದು, ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ASDDO ಗುರುತಿಸುವುದು, ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ದಾಖಲೆ ಉಳಿಸುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಾಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಆಗ್ರಹ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಡಿಟ್ಗೆ ಕರೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆದು SIR ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಡೆಸಿರುವ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಡಿಟ್ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಕುರಿತು ಅವರ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಅಹವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದಿಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
“ಮತ್ತೊಂದು NRC ತರುವ ಉದ್ದೇಶವೇ?”-ಕೇಂದ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ
SIR ಹಿಂದೆ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಮಾಡಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಒತ್ತಡವಿದ್ದು, ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ NRC ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
“ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ”-ಮೋದಿ-ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ದಾಳಿ
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ‘ಉರಿಗೌಡ-ನಂಜೇಗೌಡ ಎಂದರೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ-ಅಮಿತ್ ಶಾ’ ಎಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡಿದ ಅವರು, ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದವರು ದೇಶದ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
“ಮಾರಿಕೊಂಡ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗದೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ”
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. SIRನಿಂದ ಹೆಸರು ಹೊರಗುಳಿದವರು, ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದವರು, ಹೆಸರು ಅಥವಾ ವಿಳಾಸ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡವರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು, ಭೂಹೀನರು, ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
“ಗ್ಯಾನೇಶ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಗಬೇಕು” ಎಂಬ ವ್ಯಂಗ್ಯ
ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಜನರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು SIR ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್, ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧವೂ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಇರಬೇಕು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಗಳು ಬಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉಳಿಸದೆ, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತನಿಖೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ವಿವಾದದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಒಳಗಡೆಯೇ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಆಯೋಗವು ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.
“ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಶಾಮೀಲು”
SIR ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಒಂದೇ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಹೇಳಿದರು. “ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ, ನಮ್ಮ ಹೋರಾಟ, ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು. ನಾವು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಮತದಾರರು, ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ Booth Level Agents, ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ-ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
“ನಟನೆ ವೃತ್ತಿ; ಜನರ ಕಾಳಜಿ ನನ್ನ ಬದುಕು”
ಪತ್ರಕರ್ತರೊಬ್ಬರು ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ನಟನೆಯ ವೃತ್ತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, “ನಟನೆ ನನ್ನ ವೃತ್ತಿ; ಜನರ ಕಾಳಜಿ ನನ್ನ ಬದುಕು” ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ SIR ವಿರೋಧಿ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೋರಾಟವೆಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ
ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ SIR ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಹೇಳಿದರು. ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದು, ನಂತರ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಚಾರ ಮಂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ SIR ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲು ಶಾಸಕರ ಭವನದಲ್ಲಿ ಸಭೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಜೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್
ನುಸುಳುಕೋರರ ಕುರಿತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮರ್ಪಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಈ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿರುವ ಗಡುವು ಮತ್ತು ನಂತರದ ವಿಳಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. 2 ತಿಂಗಳ ಗಡುವು ಕಳೆದು 15 ತಿಂಗಳು ಕಳೆದರೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದರು. SIR ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ದಾಖಲೆ, ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿರುವುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಹಾರ SIR ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರಗುಳಿದ ಮತದಾರರ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಧ್ಯಂತರ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು.
“ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಂಗಾಲ್ ಆಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ”
ಕೊನೆಗೆ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಹೇಳಿದರು. “ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಂಗಾಲ್ ಆಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. SIR ರದ್ದಾಗಲೇಬೇಕು” ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. SIR ವಿರುದ್ಧ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಈ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ‘ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ’ಗೆ 17 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ: ₹2 ಸಾವಿರದ ಯೋಜನೆಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆ ಬೇಕೇ?
SIRನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬಿಹಾರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಂದಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ‘SIR ಇರಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ‘SIRನಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ, ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ, ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ, BLO/EROಗಳ ಅಧಿಕಾರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
