ಮದುವೆ ಅಂದ್ರೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಮನೆಗೆಲಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಸೇವೆಯ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ!.. ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎದೆ ಕದಡಿದೆ. ʼಮದುವೆʼ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶತಮಾನಗಳ ಗಂಡಾಳಿಕೆಯ ಹೇರಿಕೆಗಳು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಶೋಷಣೆ, ಅನ್‌ಪೇಯ್ಡ್ ಲೇಬರ್ ನ ಕರಾಳ ಮುಖ ಹಾಗೂ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ, ದಾಂಪತ್ಯದ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಕಡೆ ಕೊಂಚ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೆಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನ ನಿರ್ವಹಿಸಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿರುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಿಲ್ಲಕುರ್ ಸುಮಲತಾ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ವೇಳೆ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪತ್ನಿಯಾದವಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಅಥವಾ ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಲು ಪತಿಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಆತನ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಮದುವೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮನೆಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪೋಷಕರ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ತವರು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಪತಿಯ ಈ ವಾದವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಪತಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮನೆಕೆಲಸ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದ ‘ಉದ್ಯೋಗಿ’ಯಂತೆ ಅಥವಾ ‘ಸೇವಕಿ’ಯಂತೆ ಭಾವಿಸಿರುವುದು ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಮಾನತೆಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೇ ಹೊರತು, ಪತ್ನಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪರವಾನಗಿ ಅಲ್ಲ. ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಸಂಗಾತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ನೀಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರವಲ್ಲ . ಮಹಿಳೆಗೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುವ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಗತಿಪರ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ.
ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಹೆಂಡತಿಯು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಗಂಡನಿಗೆ ಎಸಗಿದ ‘ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರೌರ್ಯ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಪತಿ ಗಂಡಸಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ‘ಸೇವಕಿ’ಯಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿವೆ. ಮದುವೆಯೆಂದರೆ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದ ಬಾಂಧವ್ಯವೇ ಹೊರತು ಅಧೀನತೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಮದುವೆಯಾದಾಕ್ಷಣ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಸ್ವಂತಿಕೆಯನ್ನು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಗಂಡನ ಮನೆಯವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ತವರು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗಂಭೀರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇದೇ ರೀತಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಹೆಂಡತಿಯಾದವಳು ಕೇವಲ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಅಥವಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಳಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಆಸೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಸಂಗಾತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ವಿವಿಧ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಗೃಹಿಣಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೇರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಅಡಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆಕೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಪತಿಯ ಅಥವಾ ಆತನ ಕುಟುಂಬದವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಕೆ ತನ್ನ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಡಲೇಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದು, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿರುಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಪೀಠಗಳು ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿವೆ.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಕ್ಸ್‌ಫ್ಯಾಮ್ (Oxfam) ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 6 ರಿಂದ 7 ಗಂಟೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವನೆಯಿಲ್ಲದ, ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ (Unpaid Care Work) ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು, ಮನೆ ಗುಡಿಸುವುದು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ವೃದ್ಧ ಪೋಷಕರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ‘ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಆ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ಅಥವಾ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪುರುಷರು ಈ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡುವ ಸಮಯ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 30 ರಿಂದ 45 ನಿಮಿಷಗಳು ಮಾತ್ರ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಶೋಷಣೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದಿದೆ ವರದಿ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು; ಬಾಪೂ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟ ದಿಟ್ಟೆಯರು!
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜರ್ನಲ್ ‘ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್’ (The Lancet) ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಡುವ Fitting ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ (Depression), ಆತಂಕ (Anxiety) ಮತ್ತು ಸೈಕೋಸೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್‌ (ತಲೆನೋವು, ಎದೆ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆನೋವು, ಅಜೀರ್ಣ, ನೋವು ಅಥವಾ ಬಿಗಿತ ಇತ್ಯಾದಿ)ನಂತಹ ಗಂಭೀರ ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಗೌರವವಿಲ್ಲದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸದಾ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಅಪರಾಧಿ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಸದಾ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ನೋವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಮಹಿಳೆಯರು ‘ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುವ (Emotional Burnout) ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಗಂಡಂದಿರಲ್ಲಿರುವ ಅಭದ್ರತಾ ಭಾವವೇ (Insecurity) ಈ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದು ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಬಿಡದ ಇಂತಹ ದಾಂಪತ್ಯಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಹಾಗೂ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ.
ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ) ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕವೇ ಇದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ (NFHS) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಶೇ. 80ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಇಂದಿಗೂ ಪುರುಷರ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬಿಡಬೇಕೇ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಕೂಡ ಗಂಡ ಅಥವಾ ಆತನ ಕುಟುಂಬದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಅಸಮಾನತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಸ್ವೀಡನ್, ನಾರ್ವೆ, ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮುಂತಾದ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಯಜಮಾನ-ಗುಲಾಮನ ಸಂಬಂಧದಂತೆ ನೋಡದೆ, ‘ಸಮಾನತೆಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ಯಾಗಿ (Shared Partnership) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಹೊರಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮನೆಯ ಅಡುಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಗೃಹಕೃತ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಪಿತೃತ್ವ ರಜೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಅಂಚಿನ ಮಕ್ಕಳ ಅಕ್ಷರಕೋಟೆ JNU; ವಿವಿ ಜೀವಾಳ ʼಕೃಪಾಂಕʼದ ಮೇಲೆ ಬಿಜೆಪಿ ಕಣ್ಣು?
“ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಗಂಡನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನು? ನಾವು ಅವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಅಮ್ಮ, ಅಜ್ಜಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆ ನೋಡಿಕೊಂಡೇ ಜೀವನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಅಂತ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಗಂಡನ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ ಅಂತಲೇ ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಡ ದುಡಿದು ಮನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಮನೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹೇಳುವ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಹಾಗೆ ಹೇಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಗಂಡಾಳಿಕೆಯ ಕಲ್ಪನೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರಬಹುದು? ಹೆಣ್ಣಿನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗುಣವೆಂದೂ, ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕಾರವೆಂದೂ, ಮೌನವನ್ನು ಸಹನೆಯೆಂದೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಆಕೆಯ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಗಂಡನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದನ್ನೇ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಹಜ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ. ಇದು ಒಂದೆರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪಿಡುಗು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನೇ ರೂಪಿಸಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಮದುವೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬದುಕಿನ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು. ಗಂಡನ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದಲ್ಲ, ಗಂಡನೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು. ಇದನ್ನೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವುದು. ಮದುವೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗದೆ, ಇಬ್ಬರ ಬದುಕನ್ನು ಸಮಾನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಸಂಸ್ಕಾರವೆಂದು ನೋಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗುವವರೆಗೂ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನತೆ ಪಿಡುಗಿನ ಬೇರುಗಳು ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ!
