ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೂ ಬದಲಾಗಬೇಕಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ; ಕೊಡಗು-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು-ಚಾಮರಾಜನಗರದ ಗಡಿ ಹಳ್ಳಿಗಳವರೆಗೆ ತಲುಪಬೇಕಿದೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯಾಯ. ಒಂದು ಬೆರಳಚ್ಚು ಹಾಕಬೇಕು. ಒಂದು ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಸರ್ವರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸಿಗಬೇಕು. ಆಧಾರ್ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ನಂತರವೇ ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಪಡಿತರ.
ಇದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಗಳ ಮರು ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಗಡುವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 2026ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 4ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿರುವುದು ಸದ್ಯದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಸೂಚನೆಯೂ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ: ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ ಸಾಕೇ? ಸಮಯ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ ಸಾಕೇ? ಅಥವಾ ಜನರನ್ನು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬೇಕೇ?.
ಒಂದು ಆದೇಶದ ಹಿಂದೆ ಕಾಣುವ ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಕಷ್ಟ
ಆಹಾರ ಇಲಾಖೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮರು ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕಿರುವ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2,67,64,276. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 97,54,197 ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು; ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇ.37ರಷ್ಟು. ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 5.40 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಚಿವ ರಿಜ್ವಾನ್ ಅರ್ಷದ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಬರಬೇಕಿದೆ.
This video cannot be played in your browser. Open the video directly
ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮುಂದೆ ಜನದಟ್ಟಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಸರ್ವರ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ವರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು Load Testing ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಜನರ ಅನುಭವ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ. ಸರ್ವರ್ ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅದು ‘ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ’ವಲ್ಲ; ಅದು ಆ ದಿನದ ಕೂಲಿ ನಷ್ಟ.
‘ಆನ್ಲೈನ್’ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಇಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಬಹುತೇಕ ಸೇವೆಗಳು ಆನ್ಲೈನ್. ಆದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಆಗಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ನಿರಂತರ ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು. ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬೆರಳಚ್ಚು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸ್ಥಿರ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ದಿನ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗೆ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನರ ಸಮಯ ಉಳಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಅದು ಜನರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದ ಭಾರ ಹಾಕಬಾರದು. e-KYC ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನ ಸಂಯೋಜನೆಯು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಪಡಿತರ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲೇ ಅಡಚಣೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು 2025ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ವರ್ ಎಂದರೆ ‘ಕಾಯುವಿಕೆ’
ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದಲೇ ಸಾಲು. ಮುಂದೆ ವೃದ್ಧರು. ಅವರ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರು. ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರು. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತಾಯಂದಿರು. ಒಬ್ಬರ ಬೆರಳಚ್ಚು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನ. ಸರ್ವರ್ ನಿಧಾನ. ಮತ್ತೆ ಕಾಯುವಿಕೆ. ಸರ್ವರ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತ. ‘ಇವತ್ತು ಆಗಲ್ಲ, ನಾಳೆ ಬನ್ನಿ.’ ಇದು ಒಂದೇ ದಿನದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಕಾಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ 50-60 ಕಾರ್ಡ್ಗಳಷ್ಟೇ ವಿತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ವಿತರಕರ ಸಂಘದ ದೂರೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಕೊಡಗಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಜನರು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ವರದಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದು ಕೇವಲ ಸುಮಾರು ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಕಾರ್ಡ್ದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಡಿತರ ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರ್ವರ್ನದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ‘ಬ್ಯಾಕಪ್’ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಣೆ: ಪರಿಹಾರವೇ, ಸಮಯ ಖರೀದಿಸುವ ಕ್ರಮವೇ?
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20ರವರೆಗೆ ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದು ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತಕ್ಷಣದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ಎರಡು ಪಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ತೆರಳುವವರಿಗೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ…
- ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇರಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರೆ ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೂ ಇರಬೇಕು.
- ಸರ್ವರ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ಸರ್ವರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಬೇಕು.
- ಒಂದು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾದರೆ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
- ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ವಿಫಲವಾದರೆ ಪರ್ಯಾಯ ದೃಢೀಕರಣದ ಮಾರ್ಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕು.
- ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರಬಾರದು.
ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಎಂಟು ಗಂಟೆ ಓಡಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ವೇಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಜನರ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.
ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಸದ್ಯ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಆದೇಶದಂತೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ‘ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ ಮಾಡುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಳ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 20,503 ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರದ NFSA ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಜಾಲವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ವಿದ್ಯುತ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, e-POS, ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದರೆ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಅಗತ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇರುವುದು ‘ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆಯೇ?’ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ,’ತೆರೆದಿರುವ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಕೆಲಸ ನಿಜವಾಗಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ?’ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.
ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ: ಮರೆಮಾಚಲಾಗದ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲು
ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆ ಕೂಡ ನಡೆಯಬೇಕು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, e-POS ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣ, ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆ, ಸ್ಟಾಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ರಶೀದಿ/ದಾಖಲೆ, ದೂರುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಿಫಲ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಒಬ್ಬ ಅಂಗಡಿ ನಿರ್ವಾಹಕನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮಾದರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ bottleneck ಆಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕನಿಷ್ಠ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬರು ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆ, ಒಬ್ಬರು e-KYC, ಒಬ್ಬರು ಜನರ ಸರದಿ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯ ತಂಡ ಎಂಬ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿರುವ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಪರೇಟರ್ಗಳು ಅಥವಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಯೋಜಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಕೊಡಗು: ‘ನೆಟ್ವರ್ಕ್’ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಂತೆ ನೋಡಲಾಗದು
ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ನಗರ ವಾರ್ಡ್ನಂತೆ ನೋಡಲಾಗದು. ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಚದುರಿದ ವಸತಿಗಳು, ದೂರದ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂಚಾರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಕೊಡಗಿನ PDS ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 293 ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಜಿಲ್ಲೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್ ಡೌನ್, ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ದುರ್ಬಲ, ದೂರದ ಹಳ್ಳಿ ಜನರಿಗೆ ಮರುಪ್ರಯಾಣ. ಒಮ್ಮೆ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗೆ ಬಂದು ‘ಸರ್ವರ್ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹಿಂದಿರುಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಇದು ಎರಡು ಬಾರಿ ನಷ್ಟ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೊಡಗಿನಂತಹ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಆಫ್ಲೈನ್ ಟೋಕನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಪರ್ಕ, ಮೊಬೈಲ್ ಸೇವಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಾಪಿಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ತಂಡ ಅಗತ್ಯ.
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು- ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕೂಡ ಸಮತಟ್ಟಾದ ನಗರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಬಹುದಾದ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಲ್ಲ. ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ತಲುಪಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಂಗಡಿಗೆ ನೂರಾರು ಜನರನ್ನು ಕರೆಸಿ “ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದು e-KYC ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ” ಎನ್ನುವುದು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಸುಲಭ. ಆದರೆ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ? ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ? ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ? ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ? ಆ ದಿನವೇ ಸರ್ವರ್ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇ-ಕೆವೈಸಿಗೆ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಹಾರ ಇಲಾಖೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂದಣಿ ಇರುವ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ‘ಹೈ-ಲೋಡ್ FPS’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಚಾಮರಾಜನಗರ-ಹನೂರು: ಗಡಿ ಮತ್ತು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯೋಜನೆ ಬೇಕು
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ಕೇವಲ ‘ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹನೂರು, ಮಲೆಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಅಂಚಿನ ವಸತಿಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದ ಗ್ರಾಮಗಳು-ಇಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ದೂರ, ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಡವರು, ವೃದ್ಧರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪಡಿತರ ಪಡೆಯದೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ವರದಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರರ್ಥ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ವರ್ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ವರ್ನಿಂದ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಾಗಿಲಿನವರೆಗೆ ಇರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.
‘ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆನ್ಲೈನ್’ ಎನ್ನುವ ಮೊದಲು ‘ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ’ ಇರಬೇಕು
ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾತ್ರವೇ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗುವುದು ಸಮಸ್ಯೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಜನರ ಹಕ್ಕು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು. ಬೆರಳಚ್ಚು ವಿಫಲವಾದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಲ್ಲ. ಸರ್ವರ್ ವಿಫಲವಾದರೆ ಫಲಾನುಭವಿಯೇ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಲ್ಲ. ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಡ ಕುಟುಂಬವೇ ಹೊಣೆಗಾರನಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ, “Technology Failure should not become Entitlement Failure” ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಸವಾಲು: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20ರ ನಂತರ ಏನು?
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20ರಂದು ಗಡುವು ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅನರ್ಹರು ಎಂದು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಇರಬಹುದು. ಹೊರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಬಹುದು. ವೃದ್ಧರಾಗಿರಬಹುದು. ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿರಬಹುದು. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದೋಷವಿರಬಹುದು. ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ವಿಫಲರಾಗಿರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ‘KYC pending’ ಎಂದರೆ ‘Ineligible’ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಪ್ರತಿ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕು.
ಮನೆಯಿಂದಲೇ e-KYC: ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಹೊಸ ದಾರಿ
ಆಹಾರ ಸಚಿವರು ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ Face Authentication ಬಳಸಿ ಮನೆಯಿಂದಲೇ e-KYC ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಆ್ಯಪ್ನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ತರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆಹಾರ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ URL ಹಾಗೂ ಸರ್ವರ್ Load Testing ಕುರಿತು ಕೂಡ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದವರು? ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ವೃದ್ಧರು? ಅವರಿಗೆ ಆಫ್ಲೈನ್/ಮಾನವ ಸಹಾಯದ ಮಾರ್ಗ ಇರಲೇಬೇಕು. ಅಂದರೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾದರಿ. Online/Offline/ Assisted service. ಮೂರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಬೇಕು.
ಇದು ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಇಲಾಖೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಕ್ಕಿ ವಿತರಿಸುವ ಅಂಗಡಿ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಒಬ್ಬ ಬಡ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಿಂಗಳ ಪಡಿತರ ಸಿಗುವುದು ಅವರ ಮನೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ. ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಆಡಳಿತದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?-ತಕ್ಷಣದ 10 ಕ್ರಮಗಳು
- ಹೈ-ಲೋಡ್ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು: ಹೆಚ್ಚು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿರುವ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ.
- ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ತುರ್ತು ತಂಡ: ಸರ್ವರ್/e-POS/ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾಯದೇ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ.
- ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:ದೂರದ ಮತ್ತು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ದುರ್ಬಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗ.
- e-KYCಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೌಂಟರ್: ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು e-KYC ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬಾರದು.
- ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ: ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರದಿ ಅಥವಾ ಸಮಯ.
- ಮೊಬೈಲ್ e-KYC ಸೇವೆ: ಆ್ಯಪ್ ಬಂದ ನಂತರ ಗ್ರಾಮವಾರು ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಕೇಂದ್ರ.
- ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಸೇವಾ ವಾಹನ: ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರದ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಸೇವೆ.
- ‘ಸರ್ವರ್ ಡೌನ್’ ದೂರುಗೆ ಟೋಕನ್: ಜನರು ಖಾಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಬಾರದು. ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅವರ ವಿವರ ದಾಖಲಿಸಿ ಆದ್ಯತೆಯ ಮರುಸೇವೆ ನೀಡಬೇಕು.
- ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ದೈನಂದಿನ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್: ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ: ಎಷ್ಟು e-KYC ಬಾಕಿ?, ಎಷ್ಟು ಅಂಗಡಿಗಳು?, ಎಷ್ಟು ವಹಿವಾಟು?, ಎಷ್ಟು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯ?, ಎಷ್ಟು ದೂರು?, ಯಾವ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಸ್ಯೆ? ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.
- ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20ರ ನಂತರ ‘ಬಾಕಿ’ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಮಾನವೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆ: e-KYC ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗದಂತೆ ಕಾರಣಾಧಾರಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇರಬೇಕು.
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಇಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶ ಬಂದಿದೆ. ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಗಡಿ ಸಮಯ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ವರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳು. ಆದರೆ, ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20ರ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ಕೊಡಗಿನ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಯ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ಪಡಿತರ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ?, ಹನೂರಿನ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸರ್ವರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ದಿನದ ಕೂಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ?, ಚಾಮರಾಜನಗರದ ಮಹಿಳೆ ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಂಜೆ ಖಾಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯಶಸ್ಸು.
ಈ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ | ಪೊಲೀಸ್ ಸೂಚನೆ ಸುತ್ತ ವಿವಾದ: ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡುವ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣ ಬೇಡವೆಂದ ಸ್ಥಳೀಯರು
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದ ಗುರಿ ಜನರನ್ನು ಕಚೇರಿಯಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಕಚೇರಿ, ಅಂಗಡಿ, ಸರ್ವರ್ ಮತ್ತು ಸರತಿ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಅಲೆದಾಡದಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನರ ಸಮಯ ಉಳಿಸಬೇಕು; ಜನರ ಸಮಯವನ್ನು ನುಂಗಬಾರದು. ಸರ್ವರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವಕವಾಗಬೇಕು; ಸೇವೆಯೇ ಸರ್ವರ್ನ ಕೈದಿಯಾಗಬಾರದು. “ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲ e-KYC ಒಂದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ತಲುಪುವ ಕೊನೆಯ ಹಂತ.” ಆ ಬಾಗಿಲಿನವರೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಲುಪಬೇಕು. ಆದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಫಲವಾದಾಗಲೂ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಅದೇ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲು. ಅದೇ ಬದಲಾಗಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಜನಪರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದ ಪರೀಕ್ಷೆ.
ಈ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ | ‘ಕಟ್ ಅಂಡ್ ಪೇಸ್ಟ್’ ವೀಡಿಯೊಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಮಾಜದ ನೆಮ್ಮದಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು
ಸಂಚಿಕೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ…
