ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇ ಎಂ ಆರ್ ಸಿ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ ಬಳಗ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆದ ‘ಬೋಧಗಯಾ ಬುದ್ಧವಿಹಾರ: ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ’ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮನೋರಖ್ಖಿತ ಭಂತೇಜಿಯವರು, ‘ಭೋಧಗಯಾ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಬುದ್ಧನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವುದು’ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.
“ಬುದ್ಧರ ಜ್ಞಾನೋಧಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಮೌನ ವಹಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಧಮ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಪಚಾರ. ಬೋಧಗಯಾ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವುದು ಎಲ್ಲರ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಬುದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಚಿಂತಕರಾದ ಬಿ. ಗೋಪಾಲ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಬೋಧಗಯಾ ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ. ಬುದ್ಧರ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಸ್ಥಳ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬೌದ್ಧರು ಬೋಧಗಯಾವನ್ನು ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಧಮ್ಮ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧರ್ಮವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಮಸೀದಿಗಳು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಗೆ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ದೇವಾಲಯಗಳು”.
“ಬೋಧಗಯಾದ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಬೌದ್ಧರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡುವುದು ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ ಚರ್ಚೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಬದಲು ನ್ಯಾಯ, ಸಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ಪರಂಪರೆಯ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಅಸಮಾನತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾದ ಬೋಧಗಯಾ ಆ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಬೌದ್ಧ ಸಮುದಾಯದ ಹೊರಗೆ ಅದರ ನಿರಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣವು, ಆಳವಾದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಟೊಳ್ಳಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೌದ್ಧರ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಯ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಮಾಜಿ ಮಹಾಪೌರರಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಬೌದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದರೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು. ಬೋಧಗಯಾಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೋರಾಟವು ಬುದ್ಧನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದು. ಬೋಧಗಯಾವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ ವಿಮೋಚನಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಚಿಂತನೆ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಬಗೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ ಅಹಿಂದ ಜವರಪ್ಪ ಮಾತನಾಡಿ, “ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು ಬೋಧಗಯಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕೋಮುವಾದದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನೈತಿಕವಾದದು. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೌದ್ಧನಾಗಿ, ನಾನು ಬೋಧಗಯಾವನ್ನು ವಿವಾದಿತ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜೀವಂತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಗಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಬೌದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಾತನಾಡಬೇಕು, ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ತತ್ವಬದ್ಧ ಸಂವಾದವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು, ಸಂಶೋಧಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬೇಕು, ಬುದ್ಧನ ಜಾಗೃತಿಯು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದವರಿಗೆ ನೈತಿಕ ಪಾಲನೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನೆನಪಿಸಬೇಕೆಂದು” ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಈ ವಿಶೇಷ ವಿಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಿ: https://youtu.be/yue3D6jXHgI?si=0hfXbtYRTM1bGbLC
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಗುರುಸಿದ್ದಯ್ಯ, ಮಹೇಶ್ ಪಿ. ಮರಳ್ಳಿ, ಶಿವು ಬಂಡಳ್ಳಿ, ಬಿ.ಎಂ. ಲಿಂಗರಾಜು, ಡಾ. ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ, ಡಾ. ಕುಮಾರ್, ಅಪುರಾ, ಮಹೇಶ್ ಇರಸವಾಡಿ, ಡಾ. ನಿರಂಜನ್ ಕುಮಾರ್, ಡಾ. ಸುರೇಶ್ ಕಟ್ನವಾಡಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಡಿ. ಮಣಗಳ್ಳಿ ಇದ್ದರು.
