ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರಷ್ಟೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ. ಸಂಖ್ಯಾಬಲ, ಮತದಾನದ ನಿರ್ಣಾಯಕತೆ, ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ ಈ ಭಾಗದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವ ಈ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ.
ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯವರೆಗೆ
ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಮತಬ್ಯಾಂಕ್’ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದು ಅದರ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ, ಮೀಸಲಾತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದಲಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮತ ಹಾಕುವ ಹಕ್ಕಿನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶಾಸಕಾಂಗ, ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಕೂಡ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಮೂಲ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ದಲಿತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧ ಗಮನಾರ್ಹ. ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಈ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತದಾರರ ಬೆಂಬಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಚುನಾವಣಾ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ನೆರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜಕೀಯದ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ-ಗೆಲ್ಲಲು ದಲಿತ ಮತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ದಲಿತ ನಾಯಕತ್ವ ಏಕೆ ಅಷ್ಟೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಬಾರದು? ಮತದಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಮುಖ್ಯ ಸಮುದಾಯ’ವಾಗಿದ್ದು, ಅಧಿಕಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಸಹಭಾಗಿ’ಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಅದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿಸಬಹುದು.
ದಲಿತ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಬೇರುಗಳು ಹಳೆಯವು
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮುರುಗೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೆ ಅವರ ‘ಆದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘ’ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಹನುಮಂತಯ್ಯ, ಚನ್ನಿಗಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರ ‘ಆದಿ ಜಾಂಬವ’ ಸಂಘಟನಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಇದರ ಮಹತ್ವವೇನೆಂದರೆ, ದಲಿತ ರಾಜಕಾರಣವು ಹೊರಗಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಲ್ಲ; ಅದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಹೋರಾಟದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ.
1970-1990: ಚಳವಳಿಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯತ್ತ
1970ರಿಂದ 1990ರ ಅವಧಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಸಂಘಟಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಘಟ್ಟ. ಬಿ. ರಾಚಯ್ಯ, ಎನ್. ರಾಚಯ್ಯ, ಬಿ. ಬಸವಲಿಂಗಪ್ಪ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರೆ, ಪ್ರೊ. ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದ ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.
ಕೆಜಿಎಫ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಎಂ. ಅರ್ಮುಗಂ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮೂಲಕ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಂಘಟಿತ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ರಾಜಕಾರಣದ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು-ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಗೌರವ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೂ ಬೇಕು.
ಹೋರಾಟ ಬೆಳೆದರೂ ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲು ಏಕೆ ಸೀಮಿತ?
ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಮೀಸಲಾತಿ, ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿವೆ. ಈ ಹೋರಾಟಗಳು ಸರ್ಕಾರಗಳ ನೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಿಲುವುಗಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೈರುಧ್ಯ ಉಳಿದಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವ ದೊರೆತರೂ, ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ದಲಿತ ನಾಯಕತ್ವ: ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಮಿತಿ
ಸಮಕಾಲೀನ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಸಾದ್, ಆರ್. ಧ್ರುವನಾರಾಯಣ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಡಾ. ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ್, ಕೆ.ಎಚ್. ಮುನಿಯಪ್ಪ, ಡಾ. ಎಚ್.ಸಿ. ಮಹದೇವಪ್ಪ, ಪಿ.ಎಂ. ನರೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ, ಎ.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ನಾಯಕರ ಪಟ್ಟಿಯಿರುವುದೇ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ನೂರಾರು ನಾಯಕರನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆಯೇ? ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ಕೆಲವೇ ನಾಯಕರ ಸುತ್ತ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯ ಸೀಮಿತವಾದರೆ, ಸಮುದಾಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
‘ದಲಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ’ ಚರ್ಚೆ: ಘೋಷಣೆಯಾಚೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೇ?
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ‘ದಲಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ’ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಚುನಾವಣಾ ಸಮೀಕರಣ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೇ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಯೂ ಇದೆ.
ದಲಿತ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ನೈಜ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದು ಎಂದರೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಿಂದ ವಿಧಾನಸಭೆವರೆಗೆ, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದವರೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕೇಂದ್ರದವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ನಾಯಕತ್ವದ ಸರಪಳಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ದಲಿತ ಅಸ್ಮಿತೆ ಚುನಾವಣಾ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯುವ ನಾಯಕತ್ವ: ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆ
ದಲಿತ ರಾಜಕಾರಣದ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯುವ ನಾಯಕತ್ವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ. ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರು ಹೋರಾಟದ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಇಂದಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ತರಬೇತಿ, ಸಂಘಟನೆ, ಚುನಾವಣಾ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವೇದಿಕೆ ಎಷ್ಟು ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಐದು ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದಲಿತ ಮತಶಕ್ತಿ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಬಹುದು.
ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕತ್ವವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ
ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಅರ್ಥ ಕೇವಲ ಪುರುಷ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅಲ್ಲ. ದಲಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಹಲವು ಪದರಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಶಾಸನಾಂಗ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಂತರ ನಾಯಕತ್ವದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ದಲಿತ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
‘ಕೇವಲ ಮತಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಇಂದು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ಕೇಳಿಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ನಮ್ಮ ಮತ ಬೇಕು; ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲು ಏಕೆ ಬೇಡ?’ ಎಂಬುದು.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವೂ ಆಗಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕ ರಾಜಕೀಯ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ, ಅದರೊಳಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ರಾಜಕೀಯದ ಹುಡುಕಾಟ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಸಹಜ.
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣ ಬದಲಾಗಬಹುದೇ?
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು ಅಪೂರ್ಣ. ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತಶಕ್ತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದರೂ, ದಲಿತರು, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮತಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ಯಾರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ?’ ಎಂಬುದಾಗಬೇಕು. ಇದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮತಗಣಿತದಿಂದ ಅಧಿಕಾರದ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಂಚಿಕೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಹುದು.
ಮತಶಕ್ತಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ದಶಕಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮುಂದೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ ಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರು ಮತದಾನದಾಚೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಾಯಕತ್ವ, ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಅಧಿಕಾರ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಾರಿ: ಬೆಂಬಲವಲ್ಲ, ಪಾಲುದಾರಿಕೆ
ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದ ಭರವಸೆಗಳಿಗಿಂತ ನಿರಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನ, ಯುವ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ, ಚುನಾವಣಾ ಟಿಕೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಹಾಗೂ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಂಶಗಳು.
ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ದಲಿತ ಮತವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಕ್ಷವೂ ಮತದಾನದ ಸಮಯದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮಯದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿಸುವ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ.
ದಲಿತ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಲ್ಲ, ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ
ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಶೋಷಣೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಂಘಟನೆ ಕಟ್ಟಿದ, ಅಸ್ಮಿತೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ. ಈ ಸಮುದಾಯ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಗೆಲುವಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಸಮಗ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ‘ದಲಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯಾವಾಗ?’ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ- ‘ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ ತನ್ನ ಮತಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಜ ಅಧಿಕಾರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ?’.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವ ದಿನ, ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ದಲಿತ ಅಸ್ಮಿತೆ ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿರದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು.
ಈ ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ?ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದ ಆದೇಶ: ₹3,383ರ ಎಫ್ಆರ್ಪಿ ಸಾಕೇ?
ಮತ ಬೇಕಾದಾಗ ನಿರ್ಣಾಯಕ, ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚುವಾಗ ಏಕೆ ಅಲ್ಲ? ಹಳೇ ಮೈಸೂರಿನ ದಲಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೇ.
