ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಈಗ ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವಾದವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳೇನು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆರೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿರುವುದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ‘ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು’ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾನು ಮೋಹನ್ ಈದಿನ. ಕಾಮ್ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಕಂಬಳ ನಡೆಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 26ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆಯವರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ನಿರ್ಮಿತಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅನುಮತಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅನುಮತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯಿತು ಎಂದು ಭಾನು ಮೋಹನ್ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಮುಂಡಿ ವಿಹಾರ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಭಾಸ್ಕರ್ ನಾಯಕ್ ಅವರು, ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ತೀರ್ಮಾನದಂತೆ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2026ರ ಜೂನ್ 27ರಂದು ಭಾಸ್ಕರ್ ನಾಯಕ್, ನಿತಿನ್ ಎಂ. ಮತ್ತು ನಾಗಸುಂದರ್ ಎಂ.ಆರ್. ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂವರ ವಿರುದ್ಧ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆರೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕಂಬಳದ ಗದ್ದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ?
ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಜಾಗದ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಭಾನು ಮೋಹನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಆ ಜಾಗ ಮೂಲತಃ ಕೆರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದರಿಂದ ಆರು ಅಡಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಳದ ಹಳ್ಳವಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಜಾಗ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ನಿರ್ಧರಿತ ಕೃತ್ಯ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ನಮಗಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆರೋಪ ಸತ್ಯವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸ್ಥಳದ ಮೂಲ ಭೂದಾಖಲೆಗಳು, ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಹಳೆಯ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಜಲಮೂಲದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಕೆರೆ, ಜಲಮೂಲ ಅಥವಾ ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಮಣ್ಣು ತುಂಬಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಮಳೆನೀರಿನ ಹರಿವು, ನೀರು ಇಂಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಜಲಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಜಾಗದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ವರೂಪ ಏನು? ಇದು ಕೆರೆಯ ಜಾಗವೇ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿರುವ ಭೂಮಿಯೇ? ಭೂಮಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆಯೇ? ಮರಗಳ ತೆರವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನುಮತಿ ಇದೆಯೇ? ಮಣ್ಣು ತುಂಬುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವ ಇಲಾಖೆಯ ಅನುಮೋದನೆ ಇದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯಬೇಕು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸುವುದಕ್ಕೂ, ಆ ಜಾಗದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿವೆಯೇ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಆರೋಪ
“ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು, ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನದ ಅಥವಾ ಎರಡು ದಿನದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವುದು ಯಾವ ನ್ಯಾಯ?” ಎಂದು ಭಾನು ಮೋಹನ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಮರಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಜಲಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ; ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವೂ ಹೌದು.
ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಯಾವ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ, ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆಯೇ, ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಎಷ್ಟು, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ವರೂಪ ಏನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ನಡೆದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದಿಡಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವವರನ್ನು ವಿರೋಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದೇ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಮಾರ್ಗ.
ಕೆರೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೇ ವಹಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ
ಕಂಬಳಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಘಟನೆಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ‘ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು’ ಸಂಘಟನೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾನು ಮೋಹನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ವಹಿಸಿದರೆ ನಾವೇ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಮಹೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಜಾಗ ಮುಡಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ದಸರಾ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಮನವಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು? ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು? ಸಂಘಟನೆಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆ ನೀಡಬೇಕೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆ ಜಾಗದ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಜಲಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ, ಆಡಳಿತವು ಅವರ ಮನವಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಬಲ್ಲದು.
ಲೇಖಕಿ ಕುಸುಮ ಆಯರಹಳ್ಳಿ ಮಾತನಾಡಿ, ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಅಭಿನವ ಗವಿಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಶ್ರೀಗಳು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಜಂಟಿ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಪರಿಸರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡದ ಸರ್ಕಾರ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಕಂಬಳದ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.
ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಆಡಳಿತದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು.
ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು ಅಥವಾ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಈಗಿರುವ ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು, ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು, ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿತವ್ಯಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಬಳಸುವುದೂ ಅದರ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎದ್ದಿರುವ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ವೆಚ್ಚ: ಆದ್ಯತೆಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ
ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಕೃತಕ ಗದ್ದೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸ್ಥಳದ ಸಿದ್ಧತೆ, ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಭದ್ರತೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ, ಯಾವ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಹಣ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳೇನು ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದಿಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಸರ್ಕಾರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ದುರ್ಬಳಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಆದರೆ, ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈತರ ನೆರವು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಬಳದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಸಮಂಜಸ.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೆಚ್ಚದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಉತ್ಸವ ವಿರೋಧವಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಕಂಬಳದಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಆಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥವಾದ ಅಂದಾಜುಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅಥವಾ ವರದಿಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ವಿವಾದಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.
ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ನಡೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ: ನಿಯಮಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕಲ್ಲವೇ?
ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಪಾತ್ರವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಜಲಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಮರಗಳ ತೆರವು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಣೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮೇಲಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಮತಿಗಳ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಆರೋಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾರನ್ನೂ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆ, ನಿರ್ಮಿತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಮುಡಾ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಇರಬೇಕು. ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ, ಹಸ್ತಾಂತರದ ಆದೇಶ, ಮರಗಳ ತೆರವು, ಜಲಮೂಲದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಅನುಮತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುವಾಗಲೂ ನಿಯಮಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಜಾಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದೂ ಅಗತ್ಯ. ಒಂದು ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತೊಂದು ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಾರದು.
ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ; ಹಣವನ್ನು ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿ
ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಜಂಟಿ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಬಹುಪಾಲು ಜನರಿಗೆ ಬೇಡವಾದ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಅನ್ನದಾತರ ಸಂಕಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಮಿತಿಯ ಒತ್ತಾಯ. ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು, ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎದ್ದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು. ಮತ್ತೊಂದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
ಸರ್ಕಾರ ಎರಡನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ ತೋರಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದೇ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ನೀರು ಹಾಗೂ ವೆಚ್ಚದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.
ಕಂಬಳದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಆಡಳಿತದ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಕಂಬಳ ತುಳುನಾಡಿನ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಅದರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕೂ, ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಯೋಜನೆಯ ಸೂಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಆ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನೇ ಅಥವಾ ಅದರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ.
ಇಂದಿನ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಕಂಬಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯವಲ್ಲ; ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳೇನು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ರೈತರು ಮಳೆ-ಬೆಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಜನರು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡಿರುವಾಗ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಜತೆಗೆ, ಕಂಬಳದ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆರೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳೂ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಇವು ಸತ್ಯವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು; ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನೂ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಇದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು, ಪರಿಸರದ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರುವುದು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ರೈತರ ಬದುಕು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೇ? ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ವೈಭವಕ್ಕಿಂತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೇ? ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮರಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪರಿಸರ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತರವೇ ಕಂಬಳ ವಿವಾದದ ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.
ಈ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ರ‍್ಯಾಂಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಾನದಂಡವಲ್ಲ: ಮಕ್ಕಳ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ರಹಿತ ಕಲಿಕೆಯ ವಾತಾವರಣ ಅಗತ್ಯ
ದಸರಾ ನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬೇಕು; ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ವೈಭವದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬಾರದು. ಕಂಬಳದ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆಯೇ, ಜನರ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಸಂಚಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ…
