ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರು ಯೆಮೆನ್‌ನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ‘ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ’ದ (Red Sea) ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಾರ್ಗವಾದ ಬಾಬ್ ಎಲ್-ಮಂಡೆಬ್ ಜಲಸಂಧಿ ಹಾಗೂ ಮಯೂನ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೌತಿಗಳು, ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಸಂಚಾರದ ಮೇಲೆ ಬಿಗಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲವೂ ಕೈತಪ್ಪಿದೆ ಎಂದು ಸೌದಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಯೆಮೆನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯ ಆತಂಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಕಳೆದ ಒಂದು ವಾರದಿಂದ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಕದನದಲ್ಲಿ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 46,000 ಜನರು ನೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಲಸೆ ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ತೈಲ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೌತಿಗಳು ನಡೆಸಿದ್ದ ಭಾರಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 73 ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ತನ್ನ ತೈಲ ರಫ್ತಿಗಾಗಿ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಅತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಆ ಕರಾವಳಿಯೂ ಹೌತಿಗಳ ಪಾಲಾಗಿರುವುದು ಸೌದಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಇರಾಕ್‌ನಿಂದ ಉಡಾವಣೆಯಾದ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಸೌದಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ‘ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ತೈಲ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್’ (East-West oil pipeline) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ಬಹ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ವರ್ಲ್ಡ್ ಲೀಗ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿವೆ. ಸೌದಿ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡಿರುವ ಇರಾಕ್, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ‘ಶಲಾಂಚೆ’ (Shalamcheh) ಗಡಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಾಗಿದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾದ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಹೌತಿಗಳ ವಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಭಾರಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾತೈಲದ (Crude Oil) ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಘರ್ಷ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಲಿದ್ದು, ಭಾರತದಂತಹ ತೈಲ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಿದೆ ಎಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೌತಿಗಳ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ವಾಯುದಾಳಿಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅಡೆನ್‌ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇನಾಪಡೆಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಮೋಖಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೇಲೆ ಸೌದಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ, ಹೌತಿಗಳ ಈ ‘ಅಮೋಘ ಗೆಲುವಿಗೆ’ ಇರಾನ್‌ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕನ ಸಲಹೆಗಾರ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೊಖ್ಬರ್ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೌತಿ ನಾಯಕ ಹಜೆಮ್ ಅಲ್-ಅಸಾದ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಯುದ್ಧದ ಕಾವು ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳಿಗೂ ತಟ್ಟಿದೆ. ಕಳೆದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ‘ಮುವಾಫಕ್ ಸಾಲ್ಟಿ ವಾಯುನೆಲೆ’ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಇರಾನ್, ಚೀನಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತ್ತು ಎಂದು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಯೋಧರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಬಹ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾನೆಲೆಗೂ ಇರಾನ್ ತೀವ್ರ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಂಗಾಮಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಂಗ್ ಕಾವೊ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಇರಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೋಮವಾರ ಓಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ ಈಗಾಗಲೇ 99 ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಾಯಕರೇ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳ ನಡುವೆ, ಸಿರಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ‘ಜಬಲ್ ಅಲ್-ಶೇಖ್’ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕಟುವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಿರಿಯಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಸೌದಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಿರಿಯಾವರೆಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಸಂಘರ್ಷದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವು (Red Sea) ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ) ನಡುವೆ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ’ಯ ಮೂಲಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ‘ಬಾಬ್ ಎಲ್-ಮಂಡೆಬ್’ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು (ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ) ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಅಂತರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಈ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವು, ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಸಂಚಾರ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪಾಚಿಗಳಿಂದಾಗಿ (Algae) ಇದರ ನೀರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಂಪಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ‘ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು, ಇದು ತನ್ನ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು, ಸುಂದರವಾದ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು (Coral reefs) ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಪರೂಪದ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
