ಅಲ್ಲಮ ತನ್ನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ 101 ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು. ಈದಿನ ಓದುಗರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಮನ ಅರಿವು…
ಬಾಯ ಬಗದಳ
ಕಂಕುಳೆಂಬುದು ಕವುಚಿನ ತವರುಮನೆ
ಕರಸ್ಥಲವೆಂಬುದು ಕೈಕೆಟ್ಟ ಹುಣ್ಣು
ಅಮಳೋಕ್ಯವೆಂಬುದು ಬಾಯ ಬಗದಳ
ಅಂಗಸೋಂಕೆಂಬುದು ಪಾಪದ ತವರುಮನೆ
ಉತ್ತಮಾಂಗವೆಂಬುದು ನೆತ್ತಿಯ ಮೃತ್ಯು
ಕಂಠವೆಂಬುದು ಗಂಟಲ ಗಾಣ
ಮತ್ತೆ,
ಗುಹೇಶ್ವರನ ಮಾತು ನಿಮಗೇಕೆಲವೊ?
ಪದಾರ್ಥ:
ಕವುಚು = ಬಟ್ಟೆಯ ಗಂಟು
ಅಮಳೋಕ್ಯ = ದೇಹವೇ ದೇವರೆಂಬ ಭಾವ
ಬಗದಳ = ಹುಣ್ಣು
ಉತ್ತಮಾಂಗ = ಶಿರಸ್ಸು
ವಚನಾರ್ಥ:
ಕಂಕುಳು, ಕೈ, ಮುಖ, ಎದೆ, ಶಿರಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಕುತ್ತಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೇಹ ಭಾಗಗಳು. ಶರಣನು ತನ್ನ ದೇಹದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಲಿಂಗಧಾರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ ಲಿಂಗಕ್ಕೂ ಅಂಗಕ್ಕೂ ಸದಾ ಭೌತಿಕ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆ ಸ್ಪರ್ಶದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೈವಪ್ರಜ್ಞೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ದೈವಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲದವನು ದೇಹದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದರೂ ಅದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಲಿಂಗವು ಬಟ್ಟೆಯ ಗಂಟನ್ನು ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ. ಕೈಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಲಿಂಗ ಅಂಗೈ ಹುಣ್ಣಿನಂತೆ. ಅಮಳೋಕ್ಯ ಎಂದರೆ ದೇಹವನ್ನೇ ದೇವರ ರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಶರಣನು ದೇಹದೊಳಗೆ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಭಕ್ತಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ. ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ ಅಮಳೋಕ್ಯವೂ ಬಾಯ ಬಗದಳ ಅಂದರೆ ಬಾಯಿ ಹುಣ್ಣು ಅಷ್ಟೇ. ಸದಾ ಅಂಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಸಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಲಿಂಗ ಚರ್ಮ ಸಂಬಂದಿ ಸೋಂಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ತಲೆಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಕಟ್ಟಿದ ಲಿಂಗ ಶಿರೋಭಾರವಾದೀತು. ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸುತ್ತಿದ ಲಿಂಗ ಗಂಟಲಿಗೆ ಉರುಳಾದೀತು. ಹೀಗೆ ತೋರಿಕೆಗೆ ಲಿಂಗಧಾರಣೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಗುಹೇಶ್ವರನ ವಿಚಾರ ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಮನ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಪದ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥ:
ಅಮಳೋಕ್ಯವೆಂಬುದು ಬಾಯ ಬಗದಳ. ಅಮಳೋಕ್ಯ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಭಾವನೆ. ದೇಹವನ್ನೇ ದೇವರ ರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಶರಣನು ದೇಹದೊಳಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಂತರ್ಗತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾವವೇ ಅಮಳೋಕ್ಯ. ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ದೈವಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅಮಳೋಕ್ಯವೆಂಬ ಬಾಯುಪಚಾರ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಬಾಯೊಳಗೆ ಬಗದಳ ಅಂದರೆ ಹುಣ್ಣು ಆದೀತು ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಮನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ಬಾಯಿ ಹುಣ್ಣು ಬಾಯೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಒಸಡಿನ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕೆ. ಇದು ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಲ್ಲದೆಯೂ ಒಂದೆರಡು ದಿನದಲ್ಲಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಊಟೋಪಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಲ್ಲಮ ಬಾಯ ಬಗದಳ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದು ಇದು ಅಪರೂಪದ ಪದಪ್ರಯೋಗ. ಇದಲ್ಲದೆ ವಚನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅನನ್ಯವಾದ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಇದೆ. ಕವುಚು, ತವರುಮನೆ, ಅಮಳೋಕ್ಯ, ಅಂಗಸೋಂಕು, ಉತ್ತಮಾಂಗ, ನೆತ್ತಿಯ ಮೃತ್ಯು, ಗಂಟಲ ಗಾಣ ಇವೆಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪದಗಳು. ಬಗದಳ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದವಾಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾದ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಒಡಲು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಾಯದ ಮಂಜು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ದಳದುಳಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಬಯಲು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನಷ್ಟಸಂತಾನ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಅಗ್ನಿಸ್ತಂಭದ ರಕ್ಷೆ
ಹರಿಹರ ಶಿವಕುಮಾರ್
ಲೇಖಕ, ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆ ಇವರ ಹವ್ಯಾಸ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರು. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು, ಸದ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ.
