ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಮಂದಗತಿಯು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ (RMG) ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿರುವ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಭೀತಿ ಇದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಉತ್ಪಾದಿತ ನೂಲು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಗಿರಣಿಗಳ ಗೋದಾಮುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ!
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೀವನಾಡಿಯಂತಿರುವ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕಂಡರಿಯದಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಇಂಧನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿರುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌(BTMA), ಇದೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಿಂದ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಮುಚ್ಚಲು ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕಸನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿರುವ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ (Gas) ಅಭಾವ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಗಳು ‘ಕಗಯಾಪ್ಟಿವ್‌ ಪವರ್‌ ಪ್ಲಾಂಟ್‌’ಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಅನಿಲ ಸಿಗದಿರುವುದು ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಹತಾಶರನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.
ಗ್ಯಾಸ್ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡವು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ (Zero PSI) ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ಬಿಟಿಎಂಎ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ನಾರಾಯಣಗಂಜ್‌, ಢಾಕಾ, ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿದೆ. ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ನಡೆಯಲು ಬೇಕಾದ ಇಂಧನವಿಲ್ಲದೆ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಯಂತ್ರಗಳು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿವೆ. ಇದು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುವ ಅನಿಲದ ದರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ತಮಗೆ ತಡೆರಹಿತ ಪೂರೈಕೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಗಿರಣಿ ಮಾಲೀಕರು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಿಚ್ಚಿದ ದರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪೆಟ್ರೋಬಾಂಗ್ಲಾ (ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ನಿಗಮ) ಹಣ ಪಡೆದರೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಅನಿಲವನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ದಯನೀಯವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.
ಅನಿಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಗಳ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಈಗ ಕೇವಲ ಶೇ 30 ರಿಂದ 40 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಭರಾಟೆಯಿಂದ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಇಂದು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಮಯವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿರುವುದು ಉದ್ಯಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡಲು ಮೋದೀಜಿಗೆ ನೈತಿಕ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ!
ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಡಾಲರ್ ಕೊರತೆಯು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರೆ ಎಳೆದಂತಾಗಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯ (Forex Reserve) ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಕಚ್ಚಾ ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಡಾಲರ್ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ‘ಲೆಟರ್ ಆಫ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್’ ತೆರೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಸಕಾಲಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗಿರಣಿಗಳೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಆರ್ಡರ್ ಪಡೆದಿರುವ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹತ್ತಿ ದಾಸ್ತಾನು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ರಫ್ತುದಾರರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸರಕು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಮಂದಗತಿಯೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ (RMG) ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿರುವ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಭೀತಿ ಇದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಉತ್ಪಾದಿತ ನೂಲು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಗಿರಣಿಗಳ ಗೋದಾಮುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು, ಬಂಡವಾಳ ಸಿಲುಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವು ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೂಲಿನ ಬೆಲೆ ಕುಸಿದಿದೆ, ಆದರೆ ವಿದ್ಯುತ್, ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿ ನೂಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕರು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆ ನಡೆಸಿ ನಷ್ಟ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮುಚ್ಚುವುದೇ ಲೇಸು ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಮಾಲೀಕರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೇತನದ ವಿಚಾರವೂ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿದ ವೇತನವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಮಾಲೀಕರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರೆ, ವೇತನ ಬಾಕಿ ಮತ್ತು ಬೋನಸ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತಲೆದೋರಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಅಶಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಬಿಟಿಎಂಎ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತುರ್ತು ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತ್ತು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಬಿಟಿಎಂಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಖೋಕನ್, “ಉದ್ಯಮವು ಈಗ ಕೇವಲ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂತಾಗಿದೆ, ರಕ್ತ-ಮಾಂಸವೆಲ್ಲವೂ ಬತ್ತಿಹೋಗಿದೆ,” ಎಂದು ಭಾವುಕರಾಗಿ ನುಡಿದಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆ ಸಿಗದಿರುವುದು ಅವರ ಈ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರೊಳಗೆ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪರಿಹಾರ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಒದಗಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಮುಷ್ಕರ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬದುಕು ಅತಂತ್ರವಾಗಲಿದ್ದು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಫ್ತು ವರಮಾನಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಂತಿದೆ.
