ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಒಮ್ಮೆಯೂ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿಲ್ಲ, ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿಲ್ಲ; ಅವರದ್ದು ಕೇವಲ ‘ಮನ್ ಕೀ ಬಾತ್’ನಂತಹ ಏಕಮುಖ ಭಾಷಣ, ಅಂದರೆ ಭಾಗವತ್ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ‘ಡಿಕ್ಟೇಶನ್’. ಅದೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರು, ಇಂದಿನ ಯುವಜನರ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ತೋರುವರೇ?
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಯುವ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಆಕ್ರೋಶ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ (ಆರೆಸ್ಸೆಸ್) ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದಂತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ‘ಜೆನ್ ಝೀ’ (Gen Z) ಮತ್ತು ‘ಜೆನ್ ಆಲ್ಫಾ’ (Gen Alpha) ತಲೆಮಾರಿನ ಯುವಜನತೆ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಯುವ ಸಮುದಾಯದ ಈ ದಿಟ್ಟತನ ಹಾಗೂ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಿರುವ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್, ಈಗ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧಾವಂತಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಕೈತಪ್ಪಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಯುವಜನರನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹತಾಶ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನೂರು ನಗರಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಸರಸಂಘಚಾಲಕ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಈ ನೂರು ನಗರಗಳ ಭೇಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಘ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಯುವ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಿರುಸಿನಿಂದ ಸಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ದಶಕಗಳಿಂದ ಕೇವಲ ಮೇಲಿನವರ ‘ಆದೇಶ’ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನವರ ‘ಗುಲಾಮಿ ವಿಧೇಯತೆ’ಯ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ, ದಿಢೀರನೆ ಯುವಜನರ ಒಲವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರು ಅಚ್ಚರಿಯ ಹಾಗೂ ವಿಪರ್ಯಾಸದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. “ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ ಡಿಕ್ಟೇಶನ್ (dictation – ಆದೇಶ) ಅಲ್ಲ, ಡಿಸ್ಕಶನ್ (discussion – ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದ) ಬೇಕು. ಕೇವಲ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ, ಒಮ್ಮತ (consensus) ಮೂಡಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಸಂಘದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾಗವತ್ ಅವರು ಈ ರೀತಿಯ ಮೃದು ಧೋರಣೆಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿವೆ. ಇದು ಅವರ ನೈಜ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಭೀತಿ ಎಂಬುದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಯುವಜನರ ಬದಲಾದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಯುವಜನರು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತರ್ಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಘವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಭಾಗವತ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ, ಇಂದಿನ ಯುವಜನರ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ಏಕಾಏಕಿ ಆದೇಶದ ಬದಲಿಗೆ ‘ಒಮ್ಮತ’ದ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಪಾಳೆಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿರುವ ಹತಾಶೆಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ತಮ್ಮ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಘವು ಈಗ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೊರೆಹೋಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಇದೇ ಆಗಸ್ಟ್ 6ರಂದು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,000 ‘ಜೆನ್ ಝೀ’ ಹಾಗೂ ಹದಿಹರೆಯದ ಯುವಕರೊಂದಿಗೆ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರು ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದೊಂದು ಯುವಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಘದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿರುವ ಯುವಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ತಮ್ಮತ್ತ ಸೆಳೆಯುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
‘ನೂರು ನಗರಗಳ ಪ್ರವಾಸ’ದ ಬಗ್ಗೆ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಯುವ ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿಯಾನದ ಒಂದು ಮುನ್ನುಡಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ‘ಜೆನ್ ಝೀ’ ಮತ್ತು ‘ಜೆನ್ ಆಲ್ಫಾ’ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಶೈಲಿಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಟು ಸತ್ಯ ಭಾಗವತ್ ಅವರಿಗೆ ತಡವಾಗಿಯಾದರೂ ಅರಿವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ, ದೇಶದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ‘ಸಂವಾದ’ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುಪ್ತ ಅಜೆಂಡಾವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಹೇರುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಹೆಣೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.
ಭಾಗವತ್ ಅವರ ಈ ದಿಢೀರ್ ಯುವ-ಪ್ರೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ, ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಶಿವಸೇನೆಯ (ಯುಬಿಟಿ) ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ ಆದಿತ್ಯ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರು ಭಾಗವತ್ ಅವರ ಈ ‘ಜೆನ್ ಝೀ’ ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿಯಾನದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ನೈಜ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುವಜನರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳು, ಸಾಲು ಸಾಲು ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಹಗರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತದ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ನಾಯಕರಿಗೆ, ಈಗ ಏಕಾಏಕಿ ಯುವಕರೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಏಕೆ ಎದುರಾಯಿತು ಎಂಬುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖರು ಕೂಡ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ನ ಈ ದ್ವಂದ್ವ ನಡೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಜೆಪಿ (CJP) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜೀತ್ ದೀಪ್ಕೆ ಅವರು, ಇದೊಂದು ಯುವಕರನ್ನು ಮರಳು ಮಾಡಿ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಪಟ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಜರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯುವಜನರು ಪ್ರತಿದಿನ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನೈಜ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಬದಲು, ಕೇವಲ ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಮಿದುಳು ತೊಳೆಯುವ ತಂತ್ರವಾಗಿ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆಕ್ರೋಶ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಇವರ ಬಣ್ಣದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಮರುಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹಲವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ಸಾಯಿ ಪಲ್ಲವಿ ʻಸೀತೆʼ ಯಾಕಾಗಬಾರದು? ಸೌಂದರ್ಯ, ಮೈಬಣ್ಣ, ಜಾತಿ-ಲಿಂಗದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳು…
ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಸ್ವತಃ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರೇ ಮಾಡದ ‘ಡಿಸ್ಕಶನ್’ (ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದ) ಅನ್ನು ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದು. ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಒಮ್ಮೆಯೂ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿಲ್ಲ, ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿಲ್ಲ; ಅವರದ್ದು ಕೇವಲ ‘ಮನ್ ಕೀ ಬಾತ್’ನಂತಹ ಏಕಮುಖ ಭಾಷಣ, ಅಂದರೆ ಭಾಗವತ್ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ‘ಡಿಕ್ಟೇಶನ್’. ಅದೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರು, ಇಂದಿನ ಯುವಜನರ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ತೋರುವರೇ? ಅಥವಾ ‘ಸಂವಾದ’ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ವಿಭಜಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹೇರಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವರೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
